Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/2453 K.2019/4296

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 02.04.2019 gün ve saatte temyiz eden Hazine vekili Avukat ..., ... ve diğerleri vekili Avukat ... geldiler. Aleyhine temyiz istenilen taraftan gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirilip, süresinde yapılan inceleme sonucu verilen geri çevirme kararı ile istenilen belgeler de getirtilip dosyasına konulduktan sonra yeniden inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda Güzeloluk Köyü çalışma alanında bulunan 121 ada 11 ve 122 ada 3 parsel sayılı taşınmazlar davalı ..., 101 ada 873 ve 876 parseller davalı ..., 101 ada 874, 875, 878, 879, 906 ve 105 ada 1 parseller eşit payla davalılar İsmail ve ..., 101 ada 517, 518, 519, 115 ada 11 ve 121 ada 6 parseller davalı ... adına, 101 ada 637 parsel davalı ... adına, 115 ada 12 parsel davalı ... adına, 115 ada 1 ve 3 parseller ise davalı ... adına miras yoluyla gelen hak, paylaşma, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tespit edilmiştir.

Davacı ... ve ... miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tüm parsellere yönelik olarak, davacı Hazine ise 105 ada 1 parsel sayılı taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu iddiasına dayanarak ayrı ayrı dava açmışlardır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı ... ve ...'nün davasının reddine, Hazine'nin davasının kısmen kabulü ile 105 ada 1 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 3.868,12 metrekare yüzölçümündeki bölümünün orman niteliği ile Hazine adına, aynı raporda (B) harfi ile gösterilen 16.758,11 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ve çekişmeli 101 ada 517, 518, 519, 637, 873, 874, 875, 876, 878, 879, 906, 115 ada 1, 3, 11, 12, 121 ada 6, 11 ve 122 ada 3 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş;

hüküm, davacı Hazine vekili, davacı ... ve ... vekili ve davalı ... ve arkadaşı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı Hazine vekili, davacı ... ve ... vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile çekişmeli 101 ada 517, 518, 519, 637, 873, 874, 875, 876, 878, 879, 906, 115 ada 1, 3, 11, 12, 121 ada 6, 11 ve 122 ada 3 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin usul ve yasaya uygun hükümlerin ONANMASINA,

2- Çekişmeli 105 ada 1 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece, dava konusu taşınmazın (A) ile gösterilen bölümünün en eski memleket haritasında orman niteliğinde olduğu kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de çekişmeli taşınmazın niteliği yönünden yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Taşınmazın niteliğinin belirlenmesi amacıyla 3 kişilik ziraat bilirkişi ve 3 kişilik orman bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, bu durumunun tespiti amacıyla hava fotoğraflarından yöntemince yararlanılmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; öncelikle, tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait dava konusu taşınmazı kapsayan hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, orman mühendisi bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi, teknik bilirkişi ve 3 kişilik ziraat 3 kişilik orman bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte; yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin ne olduğu, orman olup olmadığı, kim tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazda imar-ihya işlemi yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığı, taşınmaz kullanılmıyorsa ne zamandan beri ve neden kullanılmadığı, iradi terkin söz konusu olup olmadığı, komşu orman parseli ile arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmeli;

tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılmalı; yerel bilirkişi ve tanık sözleri, komşu taşınmazın kadastro tutanağı ve varsa dayanaklarını oluşturan kayıtlarla denetlenmeli; teknik bilirkişiden keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı;

ziraat bilirkişi kurulundan dava konusu taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazın imar-ihyaya konu olabilecek yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parselle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

orman mühendisi bilirkişi kurulundan taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığını bildirir, orman yasaları karşısında taşınmazın durumunu açıklar, ayrıntılı rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın sınırlarını ve niteliğini, taşınmazda imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcı, şekli ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.