Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/2842 K.2020/1546

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 105 ada 119, 106 ada 11, 37, 78, 113 ve 107 ada 18 parsel sayılı sırasıyla 450.12, 1.847.76, 588.22, 3.368.84, 779.51, 233,34 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına.

106 ada 3 parsel sayılı 1.505.40 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 1/5’er hisseyle ... adlarına ve 130 ada 3 parsel sayılı 236.92 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 1/4’er hisseyle ..., ölü ..., ... ve ölü ... adlarına tespit edilmiştir. Davacı ..., miras yoluyla gelen hakka dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda çekişmeli 105 ada 119, 106 ada 3, 11, 37, 78, 113, 107 ada 18 ve 130 ada 3 parsel sayılı taşınmazlar hakkında açılan davanın kabulüne, taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile hükümde belirtilen paylar oranında İlyas Kaydın mirasçıları adına tesciline karar verilmiş; hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dava konusu 106 ada 3 ve 130 ada 3 parsel sayılı taşınmazlar yönünden; Mahkemece, işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen karar usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır. Dava konusu 106 ada 3 parsel sayılı taşınmazın tespit maliklerinden hiçbiri, 130 ada 3 parsel sayılı taşınmazın tespit maliklerinden de ... ve ...mirasçıları.... davada taraf olmadığı halde, yargılamaya devam edilerek aleyhlerine hüküm kurulmuştur. Bu haliyle davada, taraf teşkilinin sağlandığından söz edilemez. Oysaki, taraf teşkilinin sağlanması, mahkemelerce yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması gereken dava şartlarından olup, bu koşul yerine getirilmeden davanın esası hakkında karar verilmesi hukuken mümkün bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca.

Mahkemece öncelikle, tespit maliklerinden ölü olanların veraset ilamları veya verasete esas nüfus kayıtları dosya içerisine alındıktan sonra davacıya, dava konusu taşınmazların davada taraf olmayan tespit maliklerini veya bunlardan ölü olanların mirasçılarını davaya dahil etmesi için süre ve imkan tanınmalı, bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması halinde, dahili davalılardan savunma ve delilleri sorulmalı, bildirdikleri takdirde delilleri toplanmalı, bundan sonra işin esasına girilerek hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece taraf teşkili sağlanmadan işin esasına ilişkin yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davalı ...’ın temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

2- Dava konusu, 105 ada 119, 106 ada 11, 37, 78, 113 ve 107 ada 18 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; davacı ..., dava konusu taşınmazların kök muris İlyas Kaydın’dan intikal ettiği iddiasına dayanarak dava açmıştır.

Davalı ... yargılama sırasındaki ve keşifteki beyanlarında, dava konusu 107 ada 18 parsel sayılı taşınmazın yarısının kendisine ait olduğunu, satın aldığını, diğer taşınmazların ise muris İlyas Kaydın’dan intikal ettiğini, taksim edilmediğini ancak murisin resmi nikahlı eşi ...’nın ölmeden önce yatalak hasta olduğunu ve ona kendisinin baktığını, bu nedenle ...’nın 24.08.1973 tarihli senetle muristen gelen tüm hisselerini kendisine bağışlayıp devrettiğini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusu taşınmazların muris...’dan intikal ettiği ve taksim edilmediği, bilirkişilerin beyanlarına göre ...'ın yatalak hasta olma durumunun sabit olmadığı, hayattaki tek senet tanığının da davalının akrabası olması nedeniyle taraflı beyanda bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, verilen karar dosya kapsamına ve ayrıca usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Kök muris ...’dan intikal ettiği anlaşılan dava konusu taşınmazlarda murisin ölümüyle 1/4 payın kendinden sonra ölen resmi nikahlı eşi ...’a intikal ettiği ve sağ olan tek senet tanığı ...’ın, ...’ın muris İlyas’tan kendisine intikal eden taşınmazları davalı ...’a hibe ettiğine dair 24.08.1973 tarihli senedi doğruladığı anlaşılmakla, ...’a ait 1/4 miras payı davalı ...’da bırakılmak suretiyle, taşınmazların İlyas Kaydın mirasçıları adına tesciline karar verilmesi gerekirken, Mahkemece, ...’ın miras payı dikkate alınmadan hüküm kurulmuş olması isabetsiz olup,