Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/287 K.2019/4717

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "araştırma ve incelemenin yeterli olmadığı açıklanarak öncelikle davalı tarafın tutunduğu tapu kayıtlarının ilk oluştuğu günden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte açıkta pay kalmayacak biçimde maliklerini ve pay oranlarını gösterecek biçimde Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü ve Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtilmesi, bundan sonra tapu kaydına dayanan davalı tarafın kayıt maliki ya da malikleri ile akdi ya da irsi ilişkisinin sorulup saptanması,

bu nedenle kayıt maliki ya da maliklerinin tüm mirasçılarını gösterecek şekilde onaylı nüfus aile kayıt örneklerinin getirtilmesi ya da bu konuda istihsal edilmiş veraset belgesi varsa ibraz ettirilmesi, bu yolla irsi ilişkinin sağlıklı biçimde duraksamasız belirlenmesi, akdi ilişkiye dayanıldığı takdirde ilgiliden bu konudaki delillerinin sorulup saptanması, göstereceği delillerin toplanması ya da bu konuya ilişkin yazılı kayıt ve belgelerin ibraz ettirilmesi,

kayda dayanan tarafın tapu kayıt maliki ya da malikleri ile akdi ya da irsi ilişkisi saptandığı takdirde dayanılan tapu ve vergi kayıtlarının dava dışı başka taşınmaz ya da taşınmazlara revizyon görüp görmediğinin ayrı ayrı sorulup saptanması, revizyon görmüş iseler dava konusu taşınmazlarla birlikte revizyon gördüğü dava dışı taşınmazları ve bu taşınmazlara dıştan komşu taşınmazları da bir arada gösterecek şekilde geniş kapsamlı birleşik haritanın Kadastro Müdürlüğünden getirtilmesi, bundan sonra dıştan komşu taşınmazların tespit tutanakları ve dayanakları kayıtlar davalı iseler dava dosyalarının getirtilmesi,

dayanılan tapu ve vergi kayıtlarının dava dışı başka taşınmazlara revizyon gördüğü ve davalı olduğu saptandığı takdirde dava dosyalarının birleştirilip birleştirilmeyeceği yönü üzerinde durulması, vurgulanan bu olgunun dava ekonomisi ve kaydın kapsamının sağlıklı biçimde belirlenebilmesi için zorunlu olduğunun özellikle dikkate alınması, daha sonra yöntemince yeniden keşif yapılması, dayanılan tapu ve vergi kayıtlarının yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle ayrı ayrı yerine uygulanması, uygulamada tapu ve vergi kayıtlarının revizyon gördüğü dava dışı taşınmazların özellikle göz önünde tutulması,

tapu ve vergi kayıtlarında tarif edilen sınır yerlerinden yerel bilirkişice bilinemeyen sınır yerleri bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme olanağının sağlanması, uzman bilirkişiye tapu ve vergi kayıtlarında tarif edilen sınır yerlerinin düzenleyeceği haritada ayrı ayrı işaret ettirilmesi, uygulamaya ilişkin yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin, dıştan komşu taşınmazların tespit tutanağı içeriği ve dayanakları kayıtlarla denetlenmesi, bu yolla dava konusu taşınmazların dayanılan tapu kayıtlarının kapsamında kalıp kalmadığının duraksamasız saptanması,

dava konusu taşınmazların tümü ya da bir bölümünün dayanılan tapu kayıtlarının kapsamı dışında kaldığı saptandığı takdirde tapu kayıtlarının kapsamı dışında kalan taşınmaz ya da taşınmaz bölümleri yönünden tutunulan vergi kayıtlarının mülkiyet belgesi olmadığı, zilyetlikle birleşmeyen vergi kaydına değer verilemeyeceği dikkate alınarak yeterli biçimde zilyetlik araştırması yapılması, bu konuda zilyetliğin başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında yerel bilirkişi ve tanıklardan olaylara dayalı bilgi alınması,

tespit tutanağı bilirkişilerinin beyanları ile yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında aykırılık bulunduğu takdirde tespit tutanağı bilirkişileri de taşınmazlar başında ayrı ayrı dinlenerek, çelişkilerin giderilmesi, daha sonra çekişmeli taşınmazlar uzman ziraatçi bilirkişi aracılığıyla mahkeme heyeti hazır olduğu halde hep birlikte gezilip görülmesi, özellikle taşınmazların tapu kayıtlarının kapsamı dışında kalan bölümlerinin kültür arazisi niteliğinde olup olmadığının incelenmesi, bu nedenle taşınmazların fiziksel yapısının keşif tutanağına aynen geçirilmesi,

meyil durumu taş ya da toprak unsurundan hangisinin galip olduğunun incelenmesi, özellikle keşif tutanağına mahkemenin gözlemi yansıtılırken hükme dayanak yapılan keşifte taşınmazların (10) yıl önce tarım arazisine dönüştürüldüğü haber verildiğine göre bu olgunun da dikkate alınması,

taşınmazların ilk tespitinin 1959 yılında yapıldığı sonradan tutanakların yöntemine uygun biçimde 2003 tarihinde yeniden düzenlendiği davalılar adına kayıtsız ve belgesizden dava dışı (100) yüzdönüm taşınmaz mal tespit edildiği dikkate alınarak davanın dayanağını oluşturan 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14/son maddesi hükmü uyarınca davalı taraf ile babaları Halis hakkında sözü edilen ilgililer yönünden adlarına kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tespit ya da tescil edilip edilmediğinin sorulup saptanması,

uzman bilirkişi fen memurundan keşfi izlemeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye uzman ziraatçi bilirkişiden ise gözlemi yansıtmaya imkan verecek şekilde ayrıntılı, gerekçeli ayrı ayrı rapor alınması, bundan sonra davalıların tapu kayıtlarındaki payları da göz önüne alınarak toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna uygun bir karar verilmesi gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda 12 parsel sayılı taşınmaza yönelik davanın reddine, 13 parsel sayılı taşınmaza yönelik davanın ise kısmen kabulüne, çekişmeli 12 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline, 13 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi Ali Polat'ın 29.06.2015 tarihli rapor ve rapor ekindeki krokisinde (C) harfi ile gösterilen 281.488,00 metrekare yüzölçümündeki kısmının davacı ... adına ve geriye kalan ve aynı raporda (A) harfi ile gösterilen 210.500,00 metrekare ve (B) harfi ile gösterilen 18.512,00 metrekare yüzölçümündeki kısımların ise davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş;

hüküm, davacı ... temsilcisi ile davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına göre davalı vekilinin hükme esas alınan bilirkişi raporunda (C) harfi ile gösterilen bölüme yönelik temyiz itirazları yerinde değildir.

Davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince. Mahkemece, 12 parsel sayılı taşınmaz ile 13 parsel sayılı taşınmazın (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümleri yönünden davalı tarafın dayandığı ve tespite esas alınan tapu kayıtları ile vergi kayıtlarının uyduğu gibi davalı lehine zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de; varılan sonuç dosya kapsamına uygun değildir.

Davalının dayandığı ve tespite esas alınan tapu ve vergi kayıtlarının sınırlarında okunan şahıs yerleri mahalli bilirkişi ve tanıklarca gösterilemediği gibi diğer sınırlarda gayri sabit sınırlar olup her yere uyabilecek niteliktedir. Dolayısı ile sözü edilen tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazları kapsadığının ispat edildiğinden söz edilemez.

Diğer taraftan davacının aynı çalışma alanında komşu taşınmazlardan belgesizden edinilebilecek miktarı aşacak şekilde yer aldığı anlaşılmakta olup taşınmazların davalı tarafından zilyetlikle iktisap edilebilmesi de mümkün değildir.