Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/3723 K.2019/8415

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve 1965 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazlar hakkında, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, adına tescili istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında davalı ... davanın reddine ve taşınmazların TMK'nın 713/6. maddesi gereğince Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda 06.06.2014 tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 2.722,13 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın davacı adına tapuya tesciline, aynı raporda (B) harfi ile gösterilen 1.258,79 metrekare yüzölçümündeki taşınmazla ilgili davanın reddine bu yerin Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin, mahkemece hakkında red kararı verilen ve 06.06.2014 tarihli teknik bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen bölüme ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının reddiyle, bu bölüm hakkındaki usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı fazla yatırılan bakiye temyiz karar harcının temyiz eden davacıya iadesine,

2- Davalılar Hazinenin ve ... Belediye Başkanlığının, 06.06.2014 tarihli teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölüm hakkındaki hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince. Dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümü üzerinde, davacılar yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz bölümün hangi tarihte imar planı sınırları içine alındığı açıklığa kavuşturulmadan, tek kişilik ve soyut nitelikteki ziraatçi bilirkişi raporuna itibar edilerek, çekişmeli taşınmaz bölümünde davacılar lehine imar-ihya nedeniyle kazanım koşullarının oluşup oluşmadığı yöntemince araştırılmadan hüküm kurulmuştur. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmaz bölümünün hangi tarihte imar planı sınırları içine alındığı ilgili kurumlardan sorulup kesin olarak saptanmalı ve çekişmeli taşınmazın tespit dışı kaldığı tarih ile imar planı sınırları içine alındığı döneme ilişkin bölgeye ait tüm hava fotoğrafları dosya içine getirtilmelidir.

Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları, üç kişiden oluşacak ziraatçi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ile fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kadastro tespit günü itibariyle hangi nitelikte bulunduğu, üzerinde imar ve ihya faaliyetlerinin ne zaman başlayıp ne zaman tamamlandığı,

üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklinin ve süresinin ne olduğu gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak yerel bilirkişi kurulu ile taraf tanıklarından sorulup saptanmaya çalışılmalı, yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı; ziraatçı bilirkişi kurulundan, çekişmeli bölümün güncel tarımsal niteliği ile bu bölümün ne zaman imar ve ihya edilmiş sayılabileceği, sonrasında bu bölüm üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresi hususlarında bilimsel verilere dayalı ayrıntılı rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden, kazanma evresini de kapsayacak şekilde ve üç ayrı dönemde bindirmeli olarak çekilmiş hava fotoğrafları üzerinde stereskopik aletlerle inceleme yapılarak, çekişmeli taşınmazın imar-ihya öncesindeki niteliğinin ne olduğu, imar-ihyaya hangi tarihte başlandığı ve ne zaman tamamlandığı, imar-ihyanın bitirilişinden itibaren tarımsal amaçlı zilyetliğin hangi dönemde sürdürüldüğü hususlarını bildirir, harita çizim programı vasıtasıyla ölçekleri eşitlenmiş ve taşınmaz sınırları fotoğraflar üzerine aktarılmış ayrıntılı rapor alınmalı;

fen bilirkişisinden, keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak verir, yerel bilirkişi ve tanıklarca gösterilmiş sınırların işaretlendiği, kadastro paftası ile bölgeye ait imar planını çakıştırmalı şekilde gösteren ayrıntılı rapor ve kroki alınmalı ve bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte tartışılıp değerlendirilerek ve doğabilecek çelişkiler de giderildikten sonra, 3402 sayılı Kanun’un 14. maddesinde yer alan miktar sınırlamaları da dikkate alınmak suretiyle karar verilmelidir.