Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/4376 K.2019/9138

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., .... Köyü çalışma alanında bulunan ve 1954 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan ve 13.12.2007 tarihinde idari yoldan 3028 parsel numarası ile 16.965,00 metrekare yüzölçümlü olarak tarla vasfıyla Hazine adına tapuya tescil edilen taşınmazın bir bölümü hakkında, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın ... ve ... yönünden pasif taraf ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine, Hazine aleyhine açılan davanın kabulüne, ... Mahallesi 3028 parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına kayıtlı tapu kaydının 3713/16965 hisse oranında iptali ile bu oranda davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, imar-ihya ve kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuksal sebeplerine dayalı olarak TMK’nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılan tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümünde davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermek için yeterli değildir.

Mahkemece yapılan ilk keşifte dava konusu taşınmaz bölümü, teknik bilirkişi raporunda (A) harfiyle ve 16.965 metrekare olarak gösterildikten sonra, mahkeme ara kararı doğrultusunda mahkeme heyeti olmaksızın davacı ve teknik bilirkişi eşliğinde taşınmaz başına gidilerek çekişmeli taşınmaz bölümü yeniden belirlenmiş, buna göre dava konusu edilen taşınmaz bölümünün 24.06.2013 tarihli rapora ek krokide (B) harfi ve 3.713,54 metrekare alan olarak gösterilmiş ve bu rapora göre karar verilmiştir.

Ne var ki, mahkeme heyeti olmaksızın dava konusu yerin tespit edilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığı gibi, dosya içerisindeki jeodezi ve fotogrametri bilirkişisi ve ziraatçı bilirkişi raporlarının (A) harfi ile gösterilen bölüme yönelik olması ve hava fotoğraflarının uyuşmazlığı çözmeye elverişli tarihe ait olmaması nedeniyle hükme esas alınmaları mümkün bulunmamaktadır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmaz bölümüne ilişkin dava tarihinden 15-20­25 yıl öncesine ait üç ayrı dönemde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Komutanlığı'dan getirilip dosya ikmal edildikten sonra, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile jeodezi ve fotogrametri mühendisi, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ve teknik bilirkişinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalı;

yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmaz bölümünün geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, taşınmaz bölümünün imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı; teknik bilirkişiden, keşfi takibe elverişli, krokili rapor alınmalı;

ziraat mühendisleri bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmaz bölümünün eğimi, niteliği, toprak yapısı, bitki örtüsü, zirai durumu, imar-ihyaya konu olup olmadığı, olmuş ise imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, kullanım durumunu kesin olarak belirleyen bilimsel verilere dayalı, fotoğraflarla desteklenmiş bilimsel rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişisinden, yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi yaptırılarak,

taşınmaz bölümünün sınırlarını ve niteliğini, taşınmaz bölümü üzerinde imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi ile sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı; dava tarihine kadar davacılar lehine zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği kesin olarak belirlenmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.