Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/4720 K.2019/7739

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... Köyü çalışma alanında bulunan 156 ada 34 parsel sayılı 108.528,71 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek, hali arazi vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, tapu iptali ve adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne; çekişmeli 156 ada 34 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptaline, teknik bilirkişi raporuna ekli krokide (Ek-1 de) (A) harfi ile mavi renkte boyalı olarak 1.663,41 metrekare yüzölçümü ile gösterilen ve (B) harfi ile sarı renkte gösterilen 2.047,80 metrekare yüzölçümlü alanların üzerinde sırası ile 3,90 m x 3,65 m ebatlarında havuz, 2,20 m x 3,20 m ebatlarında havuz, 3,40 m x 4,30 m ebatlarında tandır, ayrıca 9,50 m x 8,60 m ebatlarında 2 katlı kargir ev olduğu halde bu yapılar da tapunun beyanlar hanesine şerh edilerek tarım arazisi vasfı ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline,

bakiye 104.818,5 metrekare kısmının 156 ada 34 sayılı parsel numarası adı altında Hazine adına bu parsel numarası korunmak sureti ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı yararına 3402 sayılı Kanun’un 14. maddedeki şartlar oluştuğu kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Taşınmaz başında yapılan keşifte tutanağa aktarılan mahkeme gözlemine göre, taşınmazın eğiminin % 35-45 olduğu, yöresel tabir ile “evlek” yapılarak taraçalanmak suretiyle tarım alanı elde edildiği, üst kısmında 1 adet sulama havuzu bulunduğu, hali hazırda tarım yapılmadığı, bir kaç kuru ağacın olduğu belirlenmiş olup; bazı beyanlarda, keşif tarihi itibarıyla taşınmazı 15-20 yıldır davacının kullandığı, 3-4 kez ekip biçtiği, sonrasında köyden göçerek gittiği, köyden taşındıktan sonra bu yerleri kullanan olmadığı;

davacı tanığı İsmail Albayrak'ın beyanında ise, davacının 2003-2004 yıllarında taşınmaz üzerindeki evlekleri ve su havuzunu yaptığı ve tarıma başladığı ifade edilmiş; keşif sonucu düzenlenen zirai raporda da, arazi üzerinde 1 adet 15-20 yaşlarında dut ağacı ile daha küçük yaşlarda (10-15. 8-10. 4-6) karışık meyve ağaçlarının bulunduğu, inşaatçı bilirkişisinin raporunda ise, taşınmazdaki havuzun 10-15 yıllık olduğu belirtilmiştir.

Buna göre, alınan beyanlar ve zirai raporda belirtilen ağaç yaşları ve mahkemenin gözlemi bir bütün olarak değerlendirildiğinde, tespit tarihine kadar davacı yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı hususunda tereddüt hasıl olmuş olup, bu hususta yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir.

Hal böyle olunca, sağlıklı bir sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle, kadastro tespit tarihinden 15, 20 ve 25 yıl öncesine ilişkin üç farklı döneme ait stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilmeli, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra;

mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi, üç kişilik ziraat mühendisleri kurulu ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte, ziraat mühendisleri bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın geçmişteki ve şimdiki niteliği, üzerindeki bitki örtüsü, toprak yapısı ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve dava konusu taşınmaz bölümlerinin, 156 ada 34 parsel sayılı taşınmazın dava dışı bölümlerinden nasıl ayrıldığını açıklayan,

taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli; fen bilirkişinden ise, keşfi takibe elverişli krokili raporlar alınmalı; yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazın öncesi, niteliği, özellikle zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, taşınmaz kullanılmıyorsa ne zamandan beri ve neden kullanılmadığı,

iradi terkin söz konusu olup olmadığı ve tespit tarihine kadar davacı yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanları arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı; hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek,

stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, çekişmeli taşınmazı hava fotoğraflarında göstermesi istenilmeli ve bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin ve arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı; tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli ve bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olup, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,