Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/5347 K.2019/8214

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve 1952 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümü hakkında, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, adına tescili istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında davalı Hazine, çekişmeli taşınmazın kendi adına tescili talebinde bulunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne; fen bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 18.05.2015 tarihli raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 19.806,62 metrekare yüzölçümlü taşınmazın davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine, ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu edilen ve krokide (A) harfi ile gösterilen yerin 1975 yılından bu yana sabit sınırları içerisinde tarımsal faaliyet yapılan yer olarak gözükmekte olduğu, taşınmazın imar-ihyasının tamamlandığı, davacı lehine zilyetlik yolu ile iktisap etme koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Tescil davalarında, davaya konu taşınmazın niteliğinin, kullanım durumunun, üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresinin ve sürdürülüş biçiminin belirlenmesinde en önemli delil hava fotoğraflarının incelenmesi olup, mahkemece de hava fotoğrafı incelemesi yaptırılmış ise de, jeodezi ve fotogrametri mühendisi tarafından düzenlenen ve mahkeme gerekçesine dayanak teşkil eden 15.06.2015 tarihli raporda, dava konusu taşınmaz bölümünü gösterir hava fotoğrafı ile kadastro paftası çakıştırılmak suretiyle çekişmeli taşınmaz bölümünün hava fotoğrafı üzerindeki konumu gösterilmediğinden, rapor denetime elverişli değildir.

Bu haliyle hava fotoğraflarından yöntemine uygun şekilde yararlanıldığından söz edilemez. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm verilemez.

O halde; doğru sonuca varılabilmesi için mahkemece öncelikle taşınmaz imar planı kapsamına alınmış olduğundan, imar planının onay tarihi olan 2013'ten 15-20-25 yıl öncesi dönemlere ait en az üç ayrı tarihte çekilmiş

stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, taşınmazları iyi bilen, elverdiğince yaşlı ve davada yararı bulunmayan mahalli bilirkişiler ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişilerden farklı kişiler arasından seçilecek 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ile yine aynı şekilde belirlenecek 3 kişilik jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişi heyetinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında; öncelikle çekişmeli taşınmaz bölümüne ilişkin mahkeme hakiminin gözlemi tutanağa geçirilmeli; yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu,

taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, taşınmaz üzerinde imar-ihyaya ne zaman başlanılıp tamamlandığı, tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddesinde yer alan koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği hususları etraflıca sorulup, maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, dinlenen bilirkişi ve tanık beyanlarında çelişki doğduğu takdirde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı;

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kurulundan, hava ve uydu fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılarak çekişmeli taşınmaz bölümünün önceki ve şimdiki niteliğinin, arazinin ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesi istenilmeli.

3 kişilik ziraatçı bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmaz bölümünün eğimini, niteliğini, toprak yapısını, bitki örtüsünü, imar-ihyasının hangi tarihte başlanıp tamamlandığını, ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihten beri ve hangi tasarruflarla sürdürüldüğünü ve kullanım durumunu kesin olarak belirleyen, bilimsel verilere dayalı, sınırındaki taşınmazlarla mukayeseli değerlendirmeyi içerir, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

fen bilirkişinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye elverişli krokili rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.