Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/855 K.2021/4651

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermek için yeterli olmadığı belirtilerek, doğru sonuca varılabilmesi için, öncelikle davalı tarafın sunduğu senetlerin hangi taşınmaza ait olduğu, hangi taşınmazların muris tarafından bağışlanan taşınmazlar, hangi taşınmazların ise 3. kişilerden satın alınan taşınmazlar olduğu hususlarında davalı taraftan izahat alınıp, davalı savunmasının somutlaştırılması, ardından taşınmaz başında yeniden fen bilirkişisi, yaşlı, tarafsız ve çekişmeli taşınmazları iyi bilen mahalli bilirkişiler ve taraf tanıklarının katılımı ile keşif yapılması,

yerel bilirkişiler ve tanıklara davalıların aidiyetlerini bildirdikleri senetlerin sınırları okunup ilgili taşınmazları kapsayıp kapsamadıklarının belirlenmesine çalışılması, senet uygulaması yapılırken 3. kişiden satın alındıkları kabul edilerek hakkında açılan dava reddedilen ve temyize konu edilmeyen taşınmazların sınırları ve dayanılan senetlerin bu taşınmazlara ait olup olmadığı hususunun gözetilmesi, temyize konu taşınmazların öncesinde kime ait olduğu, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, muristen kalan yerlerin davalılara bağışlanıp bağışlanmadığı, bağış varsa zilyetliğin davalılara devredilip edilmediği,

zilyetliğin hangi tarihten beri hangi nedenle kimde olduğu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınması, beyanların çelişmesi halinde çelişki usulen giderilmeye çalışılması, bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek, davalıların 3. kişilerden satın aldığı belirlenen taşınmazlar yönünden davanın reddine, müşterek muristen geldiği sabit olan taşınmazlar yönünden ise davalılara hibe ve zilyetliğin devredilip edilmediğinin ispat edilmesine göre davanın reddine ya da kabulüne karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda çekişmeli 123 ada 46; 124 ada 6, 7; 132 ada 62; 193 ada 94, 97 parsel sayılı taşınmazların tamamı ile 124 ada 9 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi raporunda (B) harfi ile gösterilen kısmı ile 145 ada 3 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (D) harfi ile gösterilen bölümünün ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/782 Esas 2011/712 Karar sayılı veraset ilamına göre 28 pay kabul edilerek 11 payın tapu kaydının iptaline, iptal edilen 11 payın aynı veraset ilamına göre 4 payın davacı ... ... (...), 4 payın ... ... (...), 1 payın ..., 1 payın ..., 1 payın da ... adına tapuya tesciline, tapu kaydı iptal edilmeyen 17 payın davalı malikler adına ve tapu kaydı iptal edilmeden önceki hisseleri oranında üzerilerinde bırakılmasına karar verilmiş; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Davalı vekilinin çekişmeli 145 ada 3 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (D) harfi ile gösterilen bölümüne ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde. Mahkemenin önceki 07.04.2014 tarih ve 2011/87 Esas, 2014/130 Karar sayılı kararı ile sözü edilen taşınmaza yönelik olarak davacıların davasının reddine karar verilmiş ve davacı taraf bu hükmü temyiz etmediğinden karar davacılar aleyhine kesinleşmiştir.

Önceki hükümle davacılar aleyhine verilen karar kesinleştiği halde, Mahkemece davalılar yararına oluşan müktesep hak gözetilmeksizin, bu kez temyiz konusu 145 ada 3 parselin (D) harfi ile gösterilen bölümü yönünden davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, davalılar ... ve ... vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

2- Davalı vekilinin, çekişmeli 123 ada 46, 124 ada 6, 124 ada 7, 132 ada 62, 193 ada 94 ve 97 parseller ile 124 ada 9 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen bölümüne ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince. Mahkemece, bozma ilamına uyulduğu halde, gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur.

Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin yerine getirilmesi zaruridir.

Hükmüne uyulan bozma ilamında açıkça belirtilmesine karşın, davalı tarafın delil olarak sunduğu senetlerin hangi taşınmaza ait olduğu, hangi taşınmazların muris tarafından bağışlanan taşınmazlar, hangi taşınmazların ise 3. kişilerden satın alınan taşınmazlar olduğu hususlarında davalı taraftan izahat alınarak, davalı yanın savunması somutlaştırılmamış, taşınmazların intikali, zilyetliği ve bağışlanıp bağışlanmadığı hususlarında birbiri ile çelişen yetersiz beyanlara itibar edilerek hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, davalı tarafın tutunduğu senetlerin hangi taşınmaza ait olduğu, hangi taşınmazların 3. kişilerden satın alınan taşınmazlar, hangi taşınmazların ise muris tarafından bağışlanan taşınmazlar olduğu hususlarında açıklama yaptırılarak davalı yanın savunması somutlaştırılmalı;

bundan sonra taşınmaz başında fen bilirkişisi, yaşlı, tarafsız ve çekişmeli taşınmazları iyi bilen mahalli bilirkişiler ve taraf tanıklarının katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklar aracılığıyla, davalıların tutundukları senetlerin sınırları okunup, usulüne uygun biçimde kapsamları belirlenmeli, senet uygulaması yapılırken önceki kararla 3. kişiden satın alındıkları kabul edilerek davaları reddedilen ve temyize konu edilmeyen taşınmazların sınırları ve dayanılan senetlerin bu taşınmazlara ait olup olmadığı hususları gözetilmeli,

çekişmeli temyize konu taşınmazların öncesinde kime ait olduğu, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, muristen kalan yerlerin davalılara bağışlanıp bağışlanmadığı, bağış varsa zilyetliğin davalılara devredilip edilmediği, zilyetliğin hangi tarihten beri hangi nedenle kimde olduğu hususlarında yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanların çelişmesi halinde çelişki usulen giderilmeye çalışılmalı; çelişkinin giderilememesi halinde hangi beyana ne sebeple üstünlük tanındığı gerekçeli kararda tartışılıp açıklanmalı ve bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek,

davalıların 3. kişilerden satın aldığı belirlenen taşınmazlar yönünden davanın reddine, müşterek muristen geldiği sabit olan taşınmazlar yönünden ise davalılar tarafından hibe ve zilyetliğin devredilip edilmediğinin ispat edilmesine göre davanın reddine ya da kabulüne karar verilmelidir.