Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/967 K.2020/3292

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; " çekişmeli taşınmazların tespiti malik haneleri açık bırakılmak suretiyle yapıldığından, Mahkemece davanın tarafları dışındaki gerçek hak sahibinin araştırılmasının zorunlu olduğu belirtildikten sonra.

Mahkemece 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca yapılan geniş kapsamlı dağıtım paftası ve kadastro paftası, çekişmeli taşınmazlara komşu olan taşınmazların tespit tutanakları ve dayanakları belgelerin getirtilmesi; taşınmazlar başında yeniden keşif yapılması; aktarılan davaların dava dilekçelerinin yerel bilirkişiye okunması; dilekçelerde tarif edilen taşınmazların belirlenmesi; uzman bilirkişiye dağıtım paftası ile kadastro paftasının ölçekleri eşitlettirilerek aktarılan davaların dilekçesinde tarif edilen taşınmazların dağıtım paftasında ve ayrıca kadastro paftasında hangi parsel sayısı altında olduklarının belirlenmesi,

davalı olduğundan söz edilerek malik haneleri açık bırakılan taşınmazların tümünün aktarılan davaların kapsamı olup olmadığının belirlenmesi; aktarılan davanın kapsamı dışında kalan, ancak malik hanesi boş bırakılarak tespit yapılan taşınmazlar var ise bu taşınmazların tutanaklarının olağan yönteme göre kadastrosunun tamamlanması için Kadastro Müdürlüğü’ne iadesi, bundan sonra tarafların tutunduğu tapu kayıtlarının 3402 sayılı Kanunu’nun 20. maddesi hükümleri uyarınca yerel bilirkişi aracılığı, uzman bilirkişi eliyle yerlerine uygulanması suretiyle kapsamlarının belirlenmesi;

taraf tapuları iç içe girdiği takdirde önceki günlü doğru temele dayanan, hukuksal değerini yitirmeyen, dayanan tarafla akdi ya da irsi ilişkisi belirlenen kayda değer verileceğinin dikkate alınması; tapu kaydının kapsamı dışında kalan taşınmaz kesimleri var ise bu bölümler yönünden yeterli biçimde zilyetlik araştırması yapılması; ayrıca tapu kaydı kapsamı dışında kalan bölümler yönünden davanın dayanağını oluşturan 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14/son maddesinde öngörülen kısıtlamalarla ilgili olarak araştırma yapılması ve deliller bu çerçevede değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, hüküm yerinde gösterilen payları oranında çekişmeli 3230 parsel sayılı taşınmazın ... mirasçıları, 3231 parsel sayılı taşınmazın ... mirasçıları, 3232 ve 3230 parsel sayılı taşınmazların ... mirasçıları, ... mirasçıları ve ..., 3234 ve 3235 parsel sayılı taşınmazların ise ... mirasçıları adlarına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm, davacı ... ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamının gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Ne var ki, Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde, gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazların davacıların dayandığı kapu kayıtları kapsamında kaldığı, tapu kayıtlarının hukuken geçerliliğini yitirmediği, davalı tarafın dayandığı tapu kaydının toprak tevzi çalışması ile oluşturulup çifte tapuya sebebiyet verdiği, doğru temele dayanan ve hukuki niteliğini yitirmemiş eski tarihli tapu kaydına itibar edilmesi gerektiği kabul edilerek karar verilmiş ise de hükmüne uyulan bozma ilamında;

davalı tarafın dayandığı tapu kaydının oluşumuna esas belirtmelik tutanakları, belirtmelik haritası, toprak tevzi haritası, tablendikatif cetveli ve komşu parsellere ait kadastro tespit tutanakları ve varsa dayanakları ile her bir davacının dayandığı tapu kayıtlarının kök tapu kaydından itibaren tüm tedavülleri getirtilerek davacılar ile ilgili akdi ya da irsi ilişkisinin belirlenmesi, taşınmazlar başında yeniden keşif yapılarak uzman bilirkişiye dağıtım paftası ile kadastro paftasının ölçekleri eşitlettirilerek çakıştırılması,

buna göre aktarılan davaların ve dava dilekçesinde tarif edilen taşınmazların belirlenmesi ve tarafların tutunduğu tapu kayıtlarının 3402 sayılı Kanunu’nun 20. maddesi hükümleri uyarınca kapsamlarının belirlenmesi istenildiği halde, Mahkemece, yukarıda belirtilen eksiklikler dosya kapsamına getirtilmediği gibi; bozma sonrasında yapılan keşif sonrası alınan bilirkişi raporunda dağıtım paftası ile kadastro paftasının ölçekleri eşitlettirilerek çakıştırma yapılmamış, tapu kayıtları yöntemince uygulanarak kapsamları belirlenmemiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca, sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, her bir davacının dayandığı tapu kayıtlarının kök kayıtları tüm tedavülleri, varsa haritaları ve tüm oluşum belgeleri, dayanılan tapu kayıtlarının ... İlçesi ...

Köyü kadastro çalışma alanında yapılan kadastro çalışmaları sırasında revizyon gördüğü dikkate alınarak tapu kayıtlarının revizyon gördüğü taşınmazların kadastro tutanakları, dayanakları ile davalı olmaları halinde ilgili dava dosyaları ve oluşmuş ise tapu kayıtlarının onaylı suretleri, revizyon gördüğü taşınmazlar ile bu taşınmazlara komşu taşınmazları da bir arada gösterecek birleşik harita ile dava konusu taşınmaza komşu olan taşınmazların tespit tutanaklarının onaylı suretleri ve dayanakları ile davalı tarafın dayandığı tapu kaydının oluşumuna esas belirtmelik tutanakları, belirtmelik haritası, toprak tevzi haritası,

tablendikatif cetveli dosya arasına alınmalı, dosya tapu işlerinden anlayan kadastro bilirkişisine tevdi edilerek ve tapu sicilleri üzerinde araştırma da yaptırılmak suretiyle yöntemince ve denetime uygun olarak davacıların dayanağı tapu kayıtlarının tedavül durumu, miktar ve sınır değişiklikleri ve bu değişikliklerin hangi nedenden kaynaklandığı ile ilgili olarak ayrıntılı rapor alınmalı;

tapu kayıtlarındaki yüzölçüm ve sınır değişikliklerinin yasal bir dayanağının bulunmaması halinde, kök kayıttaki sınır yerlerine ve kök kaydın miktarına itibar edilmesi gerektiği düşünülmeli, kayda dayanan davacı tarafın tapu kayıt malikleri ile her bir davacı arasında akdi ya da ırsi ilişkisinin bulunup bulunmadığı araştırılarak buna ilişkin nüfus kayıt örnekleri, veraset ilamı ya da varsa sözleşmelerin dosya arasına konulması sağlanmalı, bundan sonra mahallinde, elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen,

davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile teknik bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte, tarafların dayandığı tapu kayıtları ve tapu kayıtlarının dayanağı olan haritalar zemine uygulanıp kapsamları 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritalarına göre belirlenmeye çalışılmalı, tapu kayıtlarının haritalarının uygulanamaması halinde ise, tapu kayıtlarındaki sınır yerleri okunup mahalli bilirkişilerce zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı,

tapu uygulamasında bilirkişi ve tanıklarca gösterilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından kroki üzerinde tek tek işaretlenmeli, fen bilirkişisinden, toprak tevzi haritası ile kadastro paftasının ölçekleri eşitlenip çakıştırılmak suretiyle çekişmeli taşınmazların her iki harita üzerindeki konumları ve hangi tevzi parsellerinin kapsamında kaldıkları tespit edilmeli, davacı tarafın dayanağı tapu kayıtlarının ... İlçesi ...

Köyü kadastro çalışma alanında yapılan kadastro çalışmaları sırasında revizyon gördüğü dikkate alınarak, revizyon gördüğü taşınmazlar göz önünde bulundurulmak suretiyle, tapu kayıtları değişir sınırlı olduğundan miktarlarına değer verilerek kapsamları ve hukuki değerleri kesin olarak belirlenmelidir.

Dava konusu taşınmazların tümü ya da bir kısmının tapu kayıtları dışında kaldığının anlaşılması durumunda, tapu kayıtlarının kapsamı dışında kalan bölümler hakkında zilyetlik araştırması yapılarak zilyetliğin başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında yerel bilirkişi ve tanıklardan bilgi alınmalı; uzman teknik bilirkişiden keşfi izlemeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verecek şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.