Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/10233 K.2021/2258

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın onanmasına ilişkin yukarıda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi ... tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... İlçesi Cibiyazlık Mahallesi çalışma alanında bulunan 123 ada 81, 83 ve 86 parsel sayılı 129.59, 217.39 ve 71,94 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan, 123 ada 81 parsel kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına; 123 ada 86 parsel aynı nedenle ... adına ve 123 ada 83 parsel ise hükmen ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., kadastro tespiti sırasında çekişmeli taşınmazlar içerisinde bırakılan kadim yolun tapusunun iptali ile sınırlandırılması yapılarak haritasında gösterilmesi istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine onanmasına karar verilmiş; ... bu onama ilamına karşı davacı vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Mahkemece, her ne kadar keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tanıkların beyanlarından dava konusu yerde eskiden ana yola ulaşan bir yol bulunduğu anlaşılmış ise de, sonradan ana yola ulaşan başka bir yol açılınca bu yolun kapandığı, ayrıca buranın yol olarak kalmasını sağlayacak kayıt, belge vs. bir delilin mevcut olmadığı, var olduğu iddia edilen dava konusu yolun günümüzde fiiliyatta mevcut olmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davacı, kadastro çalışmalarında kadim köy yolunun davalılara ait parseller içerisinde ölçülerek davalılar adına tespit ve tescil edildiği iddiasına dayanarak dava açmış; davalılar ise, 19.03.2014 havale tarihli dilekçeleri ile, çekişme konusu taşınmazlar içerisinden geçen kadim bir köy yolunun mevcut olmadığını, çok eski zamanlarda insanların birbirlerinin yerlerinden geçmesine müsade ettiklerini, ancak 1970 yılında yol açıldıktan sonra komşuluk hukuku gereği müsade edilen bu kullanım şeklinin de ortadan kalktığını beyan ederek davanın reddini savunmuşlardır.

Taşınmazlarda yol olduğu iddia edilen bölümlerin keşfen belirlenen niteliğine göre halihazırda yol görünümünde olmadığı ve davaya konu taşınmazların çekişme dışı bölümleri ile aynı nitelikte olduğu zirai raporda belirlendiği gibi keşif zaptına yansıyan mahkeme gözlemi de bu zirai rapor içeriğini doğrulamaktadır.

Ancak, keşifte beyanına başvurulan 1937 doğumlu mahalli bilirkişi, kendisini bildiğinden beri davacının gösterdiği yerde bir yaya yolunun mevcut olup köylülerin bu yoldan geçip ana yola ulaştıklarını, şuan halihazırda görülen yol açılınca yaklaşık 3-5 yıl evvel bu yolun kapandığını beyan etmiş; davacı tanıkları da, şuan halihazırda görülen yol açılınca davacının iddia ettiği yerdeki yolun kapandığını bildirmiş, ancak yolun ne zaman kapandığı hususu sorulup açıklattırılmamış; yine davalılarda keşifte alınan beyanlarında, eskiden burada patika bir yol olmakla birlikte yeni yollar yapılınca bu yolun kapandığını beyan etmişlerdir.

Buna göre, somut uyuşmazlığın çözümü için var olduğu iddia edilen bu kadim yolun kadastro çalışmalarından önce var olup olmadığı;mevcut ise başka bir yolun açılması ile bu yolun kapanıp kapanmadığı ve kapanmış ise ne zaman kapandığının belirlenmesi gerekmekte olup, Mahkemece bu husus açıklığa kavuşturulmadığından yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, dava konusu yeri kapsayan eski tarihli (kadastro tespitinden 20 yıl öncesini de kapsar şekilde kadastro tespit tarihine kadar olan ve bulunabilen tüm) uydu fotoğrafları getirtilip dosyaya konulduktan sonra mahallinde, elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile ziraatçi bilirkişi ve fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, yapılacak bu keşifte eski tarihli uydu fotoğraflarından da yararlanılmak suretiyle tanık ve yerel bilirkişilerden, taşınmazın önceki durumu,

kadim yol olup olmadığı, niza konusu yol olduğu belirtilen kısımların zeminde tam olarak neresi olduğu, yeni yol diye bahsedilen yolun neresi olduğu, bu yolun ne zaman yapıldığı, bu yolun yapılmasıyla davacı tarafça var olduğu bildirilen kadim yolun kapanıp kapanmadığı,

kapanmış ise yol olarak kullanımın ne zaman terkedildiği yahut yeni yolların açılmasıyla bu yerde yol olarak kullanımın devam edip etmediği hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, çelişki olursa yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişkiler giderilmeye çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi beyanları bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli; dava konusu taşınmaz bölümlerinin tüm yönlerinden çekilmiş fotoğrafları dosya arasına konulmalı;

fen bilirkişisine, keşfi takibe imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra da toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.