Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/1450 K.2020/3909

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ... Köyü çalışma alanında bulunan 106 ada 51, 52, 53, 54, 110 ada 36 ve 37 parsel sayılı muhtelif yüzölçümlü taşınmazlar, toprak tevzi tapusuna dayalı olarak davalı ... adına tespit edilmiştir.

Davacı ..., irsen intikal, taksim, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak 106 ada 51, 53, 54, 110 ada 36 ve 37 parsel sayılı taşınmalar hakkında; davacılar ... ve ... ise aynı iddia ile 106 ada 52 ve 54 parsel sayılı taşınmazlar hakkında kadastro tespitlerinin iptali ile adlarına tespit ve tescili istemiyle ayrı ayrı dava açmışlardır.

Yargılama sırasında müdahil ..., irsen intikal, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak 106 ada 51, 53, 54 ve 110 ada 36 ve 37 parsel sayılı taşınmazlara yönelik; müdahil ..., tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak 106 ada 51, 54, 110 ada 36 parsel sayılı taşınmazlara yönelik ve müdahiller ... ve arkadaşları ise, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak 106 ada 51, 52 ve 54 parsel sayılı taşınmazlara yönelik olarak davaya katılmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacı ...’ın davasının feragat nedeniyle reddine, davacı ... ve ...’in davasının reddine, müdahil davacılar ... ve ...’ın davalarının kısmen kabulüne, 106 ada 51, 110 ada 36 parsel sayılı taşınmazlar ile 106 ada 54 parsel sayılı taşınmazın 16.11.2015 tarihli fen bilirkişi raporunda (C ) harfi ile gösterilen bölümünün müdahil davacı ... adına, 106 ada 53, 110 ada 37 parsel sayılı taşınmazlar ile 106 ada 54 parsel sayılı taşınmazın 14.03.2016 tarihli fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen bölümünün müdahil davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline,

106 ada 52 parsel sayılı taşınmaz ile 106 ada 54 parsel sayılı taşınmazın kalan bölümüne yönelik davaların reddi ile tespit gibi davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar ... ve ..., müdahil davacılar ... ve arkadaşları vekili, ..., ... ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Çekişmeli taşınmazlar, toprak tevzi çalışması sonucu oluşan tapu kaydına dayalı olarak Hazine adına tespit edilmiştir. Davacılar ... ve ..., 106 ada 52 ve 54 parsel sayılı taşınmazların toprak tevzi çalışmaları sırasında kendilerine verildiği iddiasıyla adlarına; müdahil davacı ...

106 ada 51, 53, 54 parsel sayılı taşınmazların babasından intikal eden taşınmazlar olduğu ve yapılan taksim neticesinde kendisine isabet ettiği iddiasıyla, 110 ada 36 parsel sayılı taşınmazın ise tapu kaydına dayalı olarak adına, müdahil davacı ...

106 ada 51, 53, 54, 110 ada 36 ve 37 parsel sayılı taşınmazların, eşi ...’a babasından intikal ettiği, yapılan taksim neticesinde taşınmazların eşine isabet ettiği ve eşinin de kendisine hibe ettiği iddiasıyla adına; müdahil davacı ... ve arkadaşları çekişmeli taşınmazların murislerinden intikal ettiğini, yapılan taksim neticesinde 106 ada 51 ve 52 parsel sayılı taşınmazların ...’a isabet ettiği iddiasıyla bu taşınmazların ... adına, 106 ada 54 parsel sayılı taşınmazın ise tüm mirasçılara isabet ettiğinden tüm mirasçılar adına tapuya kayıt ve tescili isteminde bulunmuşlardır.

Mahkemece, müdahil davacılar ... ve ... lehine 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. maddesindeki koşulların oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki, davalı Hazinenin tespite esas alınan tapu kaydının oluşumuna dayanak teşkil eden belirtmelik tutanakları ile varsa bu tutanağa esas alınan kayıt ve belgeler tam olarak getirtilmemiş, tapu kaydının oluşum sebebi itibarı ile taşınmazın zilyetlikle iktisaba elverişli yerlerden olup olmadığı tespit edilmemiş, davacılar ve müdahil davacılar hakkında yöntemine uygun şekilde belgesiz araştırması yapılmamış ve tanık ve mahalli bilirkişilerin soyut içerikli sözleri ile yetinilerek son duruşmada müdahilliğine karar verilen ... ve arkadaşlarının iddiaları yönünde araştırma yapılmadan karar verilmiştir.

Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak hüküm verilemez.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmazları dıştan çevreleyen komşu taşınmazların kadastro tutanakları ve varsa dayanak belgeleri, davacılar ve müdahil davacılar ve murisleri adına aynı çalışma alanı içerisinde kadastro sırasında belgesizden zilyetliğe dayalı olarak tespit edilen taşınmaz bulunup bulunmadığı Adliye Yazı İşleri Müdürlüğü, Kadastro ve Tapu Müdürlüklerinden (senetsiz defteri) ayrı ayrı sorularak belirlenmeli, varsa bu taşınmazlara ait kadastro tutanaklarının kesinleşip kesinleşmediklerini gösterir şekilde onaylı örnekleri getirtilmeli,

tespite esas tapu kayıtlarının oluşumuna dayanak teşkil eden belirtmelik tutanakları ile varsa belirtmelikte sözü edilen kayıt ve belgeler eksiksiz olarak celp edilmeli, müdahil davacılar ... ve arkadaşlarına davaya ilişkin tüm delillerini sunmaları için süre ve imkan verilmeli, başka yerden getirtilecek delil var ise ilgili yerlerden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve taşınmazların 1961 yılından önceki durumlarını bilebilecek yaşta, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile tüm tespit bilirkişileri,

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte, belirtmelik tutanakları okunarak taşınmazların öncesinin ne olarak tespit edildiği belirlenip, yerel bilirkişi ve tanıklar usulünce dinlenmek suretiyle taşınmazların kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı, mera ya da kamu orta malı niteliğinde olup olmadığı hususlarında, maddi olaylara dayalı açık ve ayrıntılı bilgi alınmalı;

belirtmelik tutanağında sözü edilen kayıt ve belgeler varsa okunarak sınırları ve kapsamları tespit edilmeli; davalı ... adına tapu kaydının oluştuğu 1961 tarihine kadar davacılar ve müdahil davacılar yararına 3402 sayılı Yasa'nın 14. ve 46/1. maddesi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı, taşınmazlar üzerindeki zilyetliğin hangi tarihte başladığı, taşınmazların ne şekilde kimden kime ve nasıl intikal ettiği hususu tereddüde yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli; belirtmelikte adı geçen kişiler ile taraflar arasındaki akdi ve ırsi ilişki kurulmalı;

ziraatçi bilirkişi kurulundan, zilyetliğin başlangıcını, sürdürülüş şeklini ve çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliğini bildirir, toprak yapısını, eğimini, bitki desenini açıklar nitelikte, çekişmeli taşınmazların değişik yönlerinden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş somut verilere ve bilimsel esaslara dayalı ayrıntılı ve gerekli rapor alınmalı; fen bilirkişisine, toprak tevzi haritası ile kadastro paftası çakıştırılmak suretiyle keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.