Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/2540 K.2020/5166

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro Müdürlüğünce 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 41. maddesi uyarınca ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 20.04.2015 tarih 2014/746 sayılı yazısı üzerine yapılan düzeltme işlemi sırasında, ... İli Merkez İlçe ...

Mahallesi çalışma alanında bulunan ve tapuda ... adına kayıtlı iken DSİ tarafından kamulaştırıldığı anlaşılan 834 parsel sayılı taşınmazın 2.550,00 metrekare olan yüzölçümünün 1.558,57 metrekare olarak; tapuda ... adına kayıtlı olan 2256 parsel sayılı taşınmazın 2.408,00 metrekare olan yüzölçümünün 1.434,24 metrekare olarak ve tapuda ... ve müşterekleri adına kayıtlı iken DSİ tarafından kamulaştırıldığı anlaşılan 2257 parsel sayılı taşınmazın 32,00 metrekare olan yüzölçümünün ise 953,72 metrekare olarak düzeltmesine karar verilmiştir.

Davacı ... vekili, 834 parsel sayılı taşınmazın 1.800,00 metrekare yüzölçümündeki kısmı ile 2256 ve 2257 parsel sayılı taşınmazların kök parseli olan 835 parsel sayılı taşınmazın 32,00 metrekare yüzölçümündeki kısmının DSİ tarafından 1997 yılında kamulaştırıldığını ve kamulaştırma bedellerinin de ödendiğini, buna karşın Kadastro Müdürlüğünün düzeltme kararı ile 1.800,00 metrekare kısmını kamulaştırdıkları 834 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün hatalı olarak 1.558,57 metrekareye düşürüldüğünü ve bu surette zarara uğradıklarını ileri sürerek düzeltme işleminin iptali istemi ile dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 3402 sayılı Yasa'nın 41. maddesi çerçevesinde Kadastro Müdürlüğünce yapılan düzeltme işleminin iptali istemine ilişkindir. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 41. maddesi gereğince, kadastro sırasında veya sonrasında yapılan işlemlerle geometrik durumları kesinleşmiş olan taşınmazlarda ölçü, tersimat ve hesaplamalardan doğan fenn'i hatalar ile bundan kaynaklanan yüzölçümü hatası düzeltilebilir.

Düzeltme işlemi ile kadastro tespiti sırasında kesinleşen mülkiyet durumunu değiştirecek şekilde uygulama yapılamaz. Mülkiyet aktarımına neden olan hatalar için çözüm, açılacak olan tapu iptal ve tescil davasıdır. Bu tür davalarda mahkemece yapılacak iş, düzeltme kararının usul ve yasaya uygunluğu ile uygulanma kabiliyeti bulunup bulunmadığını denetlemekten ibaret olup, taraflar arasındaki fiili sınıra göre düzeltme işlemi tesisi değildir.

Mahkemece, dosyaya ibraz edilen fen bilirkişi raporu esas alınarak düzeltme işleminin yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazlara ait tesis kadastro haritası, ölçü krokisi, ölçü cetveli ile tesis kadastro haritasında değişiklik yapan ifraz haritası (taşınmazların kamulaştırma nedeni ile ifraz edilmeleri nedeni ile buna ilişkin haritalar), çekişmeli taşınmazlara ait hava fotoğrafları, ortofoto ve uydu fotoğrafları getirtilmediği gibi, taşınmazların tesis kadastrosundaki ve kamulaştırma sonucu oluşan durumları ile düzeltme sonucundaki durumlarını birarada gösterir şekilde kroki ve rapor alınmamış, ihtilafın çözümlenmesi hususunda son derece soyut ve denetime elverişsiz bilirkişi raporu ile yetinilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm kurulması mümkün değildir.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, keşifte uygulanması zorunlu bulunan denetime veri teşkil edecek, tesis kadastrosu haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları (özellikle taşınmazlara ilişkin kamulaştırma kararı, haritası ve kamulaştırma işlemine ilişkin diğer tüm belgeler) çekişmeli taşınmazlara ait ölçü krokisi, çizelgesi ve hava fotoğrafları, ortofoto ve uydu fotoğrafları getirtilerek dosya ikmal edilmeli ve bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve 3. kişilik jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kurulunun katılımı ile yeniden keşif yapılmalı;

bu keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, ilk tesis kadastrosu sırasında da zeminde sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri teknik bilirkişiye işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, teknik bilirkişiden düzeltme işlemine esas teşkil eden bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak düzeltme işleminin denetlemesi istenmelidir.

Teknik bilirkişi raporunda, ilk tesis kadastrosunun hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, düzeltme işlemi sonucu tespit edilen yeni sınırların yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edilip edilmediği, düzeltme işleminde hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlar ve "düzeltme işlemi ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı ayrıntılar yer almalı;

ayrıca birincisi, ortofoto üzerinde ilk tesis kadastrosuna ait harita (ve bu haritada değişiklik yapan ifraz haritasını/kamulaştırma haritası) ile düzeltme haritasını ada bazında, ikincisi çekişmeli taşınmazlar ve komşularını kapsar bazda ve üçüncüsü ise ilk tesis kadastro haritası (ve bu haritada değişiklik yapan ifraz haritasını/kamulaştırma haritası) ile çekişmeli taşınmazların zeminini çakıştırır bazda en az üç adet harita düzenlenmesi ve düzeltme haritasında yanlışlık varsa, doğru sınırları gösterir harita tanzim edilmesi istenmeli,