Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/3103 K.2020/6620

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay Bozma ilamında özetle ".. davacı ile davalının dayandığı tapu kayıtlarının tesisinden itibaren oluşum belgeleri ile birlikte getirtilmesi, revizyon görüp görmediğinin tespit edilmesi, revizyon görmüş iseler revizyon gördüğü parseller ile komşu parsellerin onaylı tutanak suretleri ile dayanağı olan belgelerin getirtilmesi, mahalli bilirkişiler, taraf tanıkları, uzman bilirkişiler ile yeniden keşif yapılması, keşif sırasında tarafların tapu kayıtlarının hudutlarının mahalli bilirkişilerce zeminde gösterilmesi, gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanının sağlanması,

tapu kayıtların haritalarının bulunması halinde kapsamlarının teknik bilirkişi marifetiyle zemine uygulanarak belirlenmesi, tanık ve mahalli bilirkişilerin kayıt uygulamasına ilişkin beyanlarının komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmesi, teknik bilirkişiye rapor düzenlettirilmesi ve böylelikle dava konusu taşınmazların, tapu kayıtlarının kapsamında kalıp kalmadığının tespit edilmesi, tapu kayıtlarının çakışması halinde hangi tapuya değer verileceği hususunun irdelenmesi, toplanan ve toplanacak tüm deliler birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi..." gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, 18.05.2015 tarihli fen bilirkişi raporunda 312 ada 7 parsel sayılı taşınmazda (B) harfi, 312 ada 8 parsel sayılı taşınmazda (A) harfi, 313 ada 1 parsel sayılı taşınmazda (C) harfi, 313 ada 2 parsel sayılı taşınmazda (D) harfi ile gösterilen kısımlar için açılan davanın reddine.

(E) harfi ile gösterilen yol vasfındaki 146,16 metrekarelik taşınmaz bölümünün davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tapulu taşınmazların bir bölümünün tapu kaydının iptali ve tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir. TMK'nın 713/3. maddesi uyarınca, tescil davalarında Hazine ve ilgili Kamu Tüzel Kişiliğine birlikte husumet yöneltilmesi zorunludur. Yasal hasım konumundaki tüzel kişiler davaya dâhil edilmeden yargılamaya devamla hüküm kurulması mümkün değildir.

Somut olayda dava, Hazine ve Hüyük Belediye Başkanlığına husumet yöneltilerek açılmış ise de, karar tarihinden önce yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun'un 1. maddesi gereğince, çekişmeli taşınmaz bölümünün bulunduğu Konya Büyükşehir Belediyesi’nin sınırları il mülki sınırları olarak belirlendiğinden, kamu tüzel kişisi olarak yasal hasım sıfatını kazanan Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın da davada yer alması gerektiği Mahkemece gözden kaçırılmıştır.

Bu nedenle davada taraf teşkilinin sağlandığından söz edilemez. Taraf teşkilinin sağlanması dava şartlarından olup, bu koşul yerine getirilmeden davanın esasına girilemez.

Öte yandan, Mahkemece, teknik bilirkişi raporunda (A), (B), (C) ve (D) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümlerine yönelik çifte tapu kaydı uygulandığı, aynı taşınmaza ilişkin birden fazla tapu kaydının uygulanmasında geçerli ve hukuki bir nedene dayanan daha eski tarihli tapu kaydına öncelik verileceği ve çekişmeli taşınmazlara ait Hazine tapusunun daha eski tarihli olduğu gerekçesiyle bu bölümlere ilişkin davanın reddine, (E) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün ise davacının dayandığı tapu kaydının kapsamında kaldığı belirtilerek bu bölüm yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ne var ki, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 20/A maddesine göre, haritası bulunan tapu kaydının kapsamının öncelikle haritasına göre belirlenmesi gerektiği halde davacının dayandığı 27.02.2003 tarih ve 71 sıra numaralı tapu kaydının geldisi olan 02.10.2002 tarih 1 sıra numaralı tapu kaydı, önceki maliki Çamlıca Belediyesi adına tescil ilamıyla oluşmasına rağmen sözü edilen tescil ilamı ve krokisi yöntemince uygulanmamıştır.

Ayrıca söz konusu tescil ilamında davalı Hazine de taraf olduğu halde bu ilamın davalı Hazine yönünden kesin hüküm teşkil edip etmeyeceği ve bu ilama istinaden oluşan tapu kaydının Hazineyi bağlayıp bağlamayacağı üzerinde durulmamıştır. Bu nedenle yapılan araştırma, inceleme ve uygulama da hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca.

Mahkemece öncelikle, hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda (E) harfiyle gösterilen yol vasfındaki tespit harici taşınmaz bölümü hakkındaki tescil davası yönünden davacıya, davasını Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na da yöneltmek suretiyle taraf teşkilini sağlaması için süre ve imkan tanınmalı; bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması halinde anılan belediyeden savunma ve delilleri sorulup saptanmalı; davacı tarafın dayandığı Çamlıca Belediyesi adına oluşan tapu kaydının dayanağı olan tescil dosyası getirtilmeli; tescil dosyası bulunmaz ise tescil ilamı ve krokisi celbedilmeli;

ayrıca çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisinin katılımıyla keşif yapılmalı; keşifte davacının dayanağı tapu kaydına esas alınan tescil ilamı ve haritası teknik bilirkişi aracılığı ile zemine uygulanarak 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 20/A maddesi uyarınca kapsamı haritasına göre belirlenmeli;

taşınmazların tapu kaydının kapsamında kaldıklarının anlaşılması halinde bu tapu kaydının oluşumuna esas tescil ilamında davalı Hazinenin taraf olduğu göz önünde bulundurularak bir karar verilmelidir.