Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/3681 K.2021/683

... Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; ''...hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunun çekişmeli 136 ada 2 parsel sayılı taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığını ve hukukî durumunu belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmadığı belirtilerek; usulünce orman araştırması yapılarak sonucuna göre karar verilmesi'' gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 136 ada 2 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptaline, fen bilirkişinin 26.11.2015 tarihli raporunda (A) harfiyle gösterilen 382,24 metrekare ve (C) harfiyle gösterilen 1539,00 metrekare yüzölçümündeki bölümlerin tespit gibi tesciline, (B) harfiyle gösterilen 1650,25 metrekarelik bölümün ise orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili ile davalılar ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Bozma ilamına uyulmakla lehine bozma kararı verilen taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın ihlal edilmemesi bakımından mahkemece ilamın gereklerinin eksiksiz olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra, hükme dayanak yapılan fen bilirkişi raporunda (A) ve (C) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümlerinin orman vasfında olmadıkları gerekçesiyle tespit gibi davalılar adına, (B) harfi ile bölümün taşınmazın ise orman sayılan yerlerden olduğu gerekçesi ile orman vasfı ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş ise de orman bilirkişi raporunda, taşınmazın niteliğinin saptanması bakımından taşınmazın bulunduğu yeri kapsar en eski tarihli ve dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesi dönemlere ilişkin hava fotoğrafları getirtilerek stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde usulünce inceleme yapılmamış,

1956 yılı memleket haritası incelendiği halde bu memleket haritasının yapımında kullanılan hava fotoğrafları dosya arasına getirilmeksizin, dava konusu taşınmazın sadece 1956 tarihli memleket haritasında ki durumuna göre karar verilmiş olup, bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm kurulması hukuken mümkün bulunmayıp buna göre bozma ilamının gereklerinin yerine getirildiğinden söz edilemez.

Hal böyle olunca. Mahkemece yöreye ait en eski tarihli ve kadastro tespitinden 15-20-15 yıl öncesine ait memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ve varsa ilgili Yargıtay ilamlarının örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan,

aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi bilirkişi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri uzmanı ile orman bilirkişisi eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli,

taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak temyize konu taşınmazın niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten, müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı,

bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı ve çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.