Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/3763 K.2021/2022

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ... İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 123 ada 122 parsel sayılı 6.375,17 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ...

İdaresi, 3402 sayılı Kanuna göre yapılan orman kadastrosunun kısmi askı ilan süresi içerisinde, dava dilekçesine ekli tutanakta belirtilen alanların orman sayılan yerlerden olduğu iddiasına dayanarak, bu alanların orman sınırları içerisine alınması ve orman vasfıyla Hazine adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece, Orman İdaresinin açtığı dava nedeniyle malik hanesi açık bırakılması gereken 123 ada 122 sayılı parselin kadastro tutanağı davalı hale getirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 123 ada 122 sayılı parselin taşınmazın (A) harfiyle gösterilen 1.245,97 metrekare ve (C) harfiyle gösterilen 2.340,30 metrekare yüzölçümündeki bölümlerine ilişkin kadastro tespitinin iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline, geriye kalan bölümün ise tespit gibi ... adına tesciline karar verilmiş; hükmün, davacı ...

İdaresi ve davalı Hazine tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 21.03.2017 tarihli ilamı ile; “davanın, Orman İdaresince, Hazine ve Sarıköy Köyü Tüzel Kişiliğine husumet yöneltilerek kısmi ilan süresinde açılan kadastro tespitine itiraz davası olduğu, 3402 sayılı Kanun'un 30/2. maddesi gereğince ilçe ve büyükşehir belediyesinin de davada taraf olması gerekirken, davalı olarak gösterilmediğinin anlaşıldığı belirtilerek, husumetin ilçe ve büyükşehir belediyelerine yaygınlaştırılarak toplanacak deliller çerçevesinde bir karar verilmesi” gereğine değinilerek bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 123 ada 122 sayılı parselin taşınmazın (A) harfiyle gösterilen 1.245,97 metrekare ve (C) harfiyle gösterilen 2.340,30 metrekare yüzölçümündeki bölümlerine ilişkin kadastro tespitinin iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline, geriye kalan bölümün ise tespit gibi ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... İdaresi, davalı Hazine, ...

Belediye Bakanlığı ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın (B) harfi ile gösterilen kısmının orman sayılmayan yerlerden olduğu kabul edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Şöyle ki; çekişmeli taşınmazların bulunduğu yörede orman kadastrosu 3402 sayılı Kadastro Kanunu hükümlerine göre yapılmış olup, taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı eski tarihli resmi belgeler üzerinde yapılacak inceleme ile belirlenecektir. Ne var ki, hükme esas alınan ormancı bilirkişi raporunda eski tarihli hava fotoğrafı çakıştırması yoktur. Bu sebeple bilirkişi raporu denetlenememektedir. Eksik bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca. Mahkemece, yöreye ait “en eski” tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ve varsa ilgili Yargıtay ilamlarının örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan,

aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişi kurulu, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri bilirkişileri eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli, taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli;

stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak temyize konu (B) harfi ile gösterilen bölümün niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten, müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı,

bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı ve çekişmeli taşınmazın (B) harfi ile gösterilen bölümünün orman sayılan yerlerden olup olmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.