Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/501 K.2020/2690

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... İlçesi ... Köyü/Mahallesi çalışma alanında bulunan 105 ada 112 parsel ve 102 ada 9 parsel sayılı sırasıyla 7.030,67, 2.906,49 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, ... köylülerine ait olup malikinin kim olduğunun bilinmediği ve ilgililerce de herhangi bir belge ibraz edilmediği belirtilerek, bir hak kaybına sebebiyet verilmemesi için tarla vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve adına tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davalı ... Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı Hazine aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile çekişmeli 102 ada 9 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi ...

01.04.2016 tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilen 2.813,48 metrekarelik kısmı ile çekişmeli 105 ada 112 parsel sayılı taşınmazın aynı teknik raporda (B) harfi ile gösterilen 6.488,05 metrekarelik kısmının Hazine adına olan tapu kaydının iptaline, taşınmazın tarla vasfıyla davacı Hamdi oğlu ... adına aynı adaya son parsel numarası verilmek suretiyle tapuya tesciline, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleriyle gösterilen bölümlerinde, davacı lehine zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki, kesinleşen kadastro sonucunda, malikinin kim olduğunun bilinemediği ve ilgililerce de herhangi bir belge ibraz edilemediğinden hak kaybına sebebiyet vermemek amacıyla tarla vasfıyla Hazine adına tescil edilmiş olan taşınmazların, evveliyatlarının ne olduğu, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadıkları, böyle yerlerden iseler imar-ihyalarının tamamlanıp tamamlanmadığı,

emek ve masraf yapılmak suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmelerini müteakip, üzerlerinde kazanmayı sağlayacak süre ile zilyetliğin sürdürülüp sürdürülmediği hususları araştırılmamış, bu amaçla hava fotoğraflarından yararlanılmamış, ziraatçi bilirkişinin, taşınmaz bölümünün niteliğini belirtmekten uzak, yetersiz ve soyut içerikli raporuna itibar edilerek, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin niteliği kesin olarak belirlenmeksizin karar verilmesi cihetine gidilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, dava konusu 105 ada 9 parsel ve 102 ada 9 parsel sayılı taşınmazlara komşu taşınmazların kadastro tutanakları, tapu kayıtları ve varsa tespite esas dayanak kayıtları Tapu Müdürlüğünden, tespit tarihi olan 2007 yılından 15-20-25 yıl öncesine ait farklı dönemlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarından en az üç adedi Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosyaya konulmalı, bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişi ve tanıkları ile 3 ziraat mühendisi,

jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, bu keşifte jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisine stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak ve ayrıca temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları da değerlendirilerek taşınmazların önceki ve şimdiki niteliğinin ve arazinin ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı; tanık ve yerel bilirkişilerden, çekişmeli taşınmazların davacıya babası ... ne şekilde intikal ettiği, davacının babasının hayatta olup olmadığı,

vefat etmiş ise davacı dışında başkaca mirasçılarının bulunup bulunmadığı, başkaca mirasçıları varsa terekesinin mirasçıları arasında taksim edilmediği ve dava konusu taşınmazların davacıya hangi yolla (paylaştırma, taksim, satış, bağış vb.) geçtiği, taşınmazların önceki niteliğinin ne olduğu ve üzerlerindeki zilyetliğin hangi tasarruflarla ve ne zamandan beri sürdürüldüğü hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, tanık ve yerel bilirkişilerin ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli,

beyanları arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı; taşınmazların kadastro paftasındaki konumları bilgisayar programı aracılığıyla ölçekleri eşitlenmek suretiyle uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı; ziraatçi bilirkişi kurulundan, taşınmazların zirai faaliyete konu olup olmadığı, üzerlerindeki zilyetliğin hangi tarihte başladığı ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığı ve komşu parseller ile aralarında nitelik farkı olup olmadığı hususlarında bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor istenmeli;

fen bilirkişisine, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir kroki ve rapor düzenlettirilmeli ve bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.