Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/8218 K.2021/3078

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ... İdaresi, Alanya İlçesi çalışma alanında bulunan, 94 ada 7 parsel sayılı 76.030 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın tarla vasfıyla davalılar adına tapuda kayıtlı bulunduğunu, taşınmazın orman tahdit sınırları içinde kaldığı iddiasıyla tapu kaydının iptali ve orman vasfıyla Hazine adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece verilen, davanın kısmen kabulüne ilişkin hüküm, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 25.06.2009 tarihli ilamı ile özetle.

“Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin yeterli olmadığı belirtilerek yöredeki tüm tahdit evraklarının getirtilmesi ve çekişmeli taşınmazın tahdit haritasına göre konumunun belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi” gereğine değinilerek bozulmuştur. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sırasında davacı Hazinenin, 94 ada 5 ve 94 ada 7 sayılı parsellerin 2003 yılında imar gördüğünü, bu parsellerin çapları kapsamında kalan imar parselleri yönünden, davacı ...

İdaresi ise 1638 ada 4 parsel sayılı taşınmazın öncesi ve eylemli halde orman olduğu iddiasıyla tapularının iptali ve orman vasfıyla tescili istemiyle ayrı ayrı açmış oldukları davalar birleştirilerek yapılan yargılama sonucunda, 1638 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden açılan davanın kabulüne, taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline, diğer çekişmeli taşınmazlar yönünden ise açılan davaların reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine ve bir kısım davalı gerçek kişi vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1) Hükmü temyiz yetkisi kural olarak davanın taraflarına ait olup, çekişmeli 1638 ada 4 parsel sayılı taşınmaz karakol arsası vasfıyla Hazine adına tapuda kayıtlı olup, hükmü temyiz eden davalıların kayıt maliki olmadığı gibi bu parsel yönünden davaları ya da açılan davaya müdahaleleri de olmayıp, açıkça aleyhlerine bir hüküm de kurulmadığına göre davanın tarafı olmayan ve hükmü temyizde hukuki yararları da bulunmayan davalılar ... ve arkadaşları vekilinin temyiz inceleme isteminin REDDİNE,

2) Çekişmeli 94 ada 5 ve 94 ada 7 parsel sayılı (imar uygulaması öncesi) taşınmazlar yönünden Hazinenin hükmün esasına, davalılar ... ve arkadlaşrı vekili Avukat ...’in 94 ada 5 sayılı parsel yönünden vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece çekişmeli taşınmazların orman sayılmayan yerlerden oldukları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ne var ki.

08.06.1990 tarihinde ilan edilerek kesinleşen orman tahdidi sırasında, çekişmeli taşınmazların bir kısmının orman sınırları içerisine alındığı dosyadaki bilirkişi raporları ile belirlenmiştir.

Davacı Hazine dilekçesinde, 94 ada 5 parsel sayılı taşınmazın 1990 yılında yapılan tahdit sınırları içinde kalan kısmının Orman İdaresinin açtığı dava sonucu Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/450 Esas, 625 Karar sayılı ilamı ile tapu kaydının iptaline ve orman olarak tesciline karar verildiğini, temyize konu eldeki davada ise geriye kalan bölümün dava konusu edildiğini belirtmiştir.

Dosyada bulunan imar uygulaması öncesindeki tapu kaydına göre taşınmazın halen tespitteki yüzölçümü ile kayıtlı bulunduğu anlaşılmış olup, anılan mahkeme dosyası celbedilmediğinden gerekli denetim yapılamamıştır.

Bunun yanında, her iki parselin 1990 yılında yapılan tahdide göre tahdit dışında kalan kısımları, 31.08.2005 tarihinde ilan edilen 6831 sayılı Kanun’un 4999 sayılı Yasayla değişik 7. maddesi hükümlerine göre yapılan orman kadastrosu sırasında da orman sınırları dışında bırakılmış olup, tahdit dışında bırakılan bölümler yönünden Hazine, 10 yıllık sürede orman savıyla eldeki davayı açtığına göre, çekişmeli taşınmazların öncesinin orman sayılıp sayılmadığının eski tarihli resmi belgeler üzerinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerekir.

Her ne kadar, dosya içerisinde bulunan orman bilirkişi raporunda, 1958 ve 1986 tarihli hava fotoğrafları üzerinde yapılan incelemede, çekişmeli taşınmazların orman sayılmayan açık alanda kaldığı belirtilmiş ise de, rapora kadastro paftasıyla hava fotoğrafları aynı ölçekte çakıştırma yapılarak eklenmemiş olduğundan rapor içeriği denetlenememiş, 1963 tarihli memleket haritasında ise taşınmazların kısmen yeşil renkli orman sayılan alanda kaldığı görüldüğünden taşınmazların niteliği tereddüte yer bırakmayacak şekilde tespit edilmemiştir.

Ayrıca, çekişmeli taşınmazlar imar uygulaması ile farklı ada-parsellere ifraz görmüş olup, fen bilirkişi tarafından yapılan çakıştırmaya göre çekişmeli 94 ada 5 sayılı parselin çapı kapsamında kalan imar parsellerinin tespiti sırasında 1723 ada 1 ve 1737 ada 2 sayılı parsellerin de 94 ada 5 sayılı parselin çapı kapsamında kaldığı gözden kaçırılmış, 1726 ada 1 sayılı parsel ise çap kapsamında kalmamasına rağmen 94 ada 5 sayılı parselin çapında kalan imar parselleri arasında gösterilmiş olduğundan yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, davacı Hazinenin iddiasına konu Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/450 Esas, 625 Karar sayılı dava dosyası getirtilip kesinleşip kesinleşmediği araştırılmalı.

Hazinenin 94 ada 5 sayılı parsele yönelik davasının, 1990 yılında yörede yapılan tahdit uygulaması ile orman sınırları dışında bırakılan kısım için olduğu gözetilmeli; çekişmeli taşınmazların bulunduğu yörede 08.06.1990 ve 31.08.2005 tarihlerinde ilan edilen orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazların bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen,

davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç kişilik orman mühendisi bilirkişi kurulu, bir ziraat mühendisi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte 94 ada 5 ve 7 sayılı parsellerin çap itibariyle imar uygulaması sonucu hangi ada ve parsellere ifraz gördüğü doğru olarak belirlenmeli; orman sınır noktaları tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, orman kadastrosu tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli; orman kadastrosu ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek,

çekişmeli taşınmazların 1990 ve 2005'teki orman kadastro haritalarına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde ve aynı ya da yakın orman sınır hatlarında dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde ayrı renklerle gösterilmeli; tutanaklardaki anlatımlar değerlendirilmeli; tutanaklarla tahdit haritası arasında çelişki bulunup bulunmadığı belirlenmeli; çelişki bulunmakta ise çekişmeli parseller yönünden tahdit tutanakları ile haritalar arasındaki çelişki tahdit tutanaklarına değer verilmek suretiyle giderilmeli;

keşifte getirtilen diğer belgeler de çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyedlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak)denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazlar, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli;

taşınmazların gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak temyize konu taşınmazların niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı,

bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı ve çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.