Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/8419 K.2020/4651

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ... Köyü çalışma alanında bulunan 194 ada 2 parsel sayılı, 2.954 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla vasıflı olarak davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... İdaresi çekişmeli taşınmazın orman vasfında olup devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu ileri sürerek dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 194 ada 2 parsel sayılı taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmiş; hükmün, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine mahkemece 15.11.2016 tarihli ek karar ile temyiz isteminin reddine karar verilmiş; iş bu ek karar davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Mahkemece, davalının hükmü yasal temyiz süresi geçtikten sonra temyiz ettiği gerekçesi ile ek kararla temyiz isteminin reddine karar verilmiştir. Ne var ki, davalı ... ...Köyü'nde ikamet etmediği halde gerekçeli kararı içeren tebliğ belgelerinin Kınıkyeri Köyü'ne çıkartılmak suretiyle aynı çatı altında oturduğunu beyan eden yengesi .... imzasına yapılmış olması nedeniyle yapılan tebligat usulsüz olup, mahkemenin temyiz isteminin reddine dair ek kararı usul ve yasaya aykırı bulunduğundan BOZULARAK ortadan kaldırılmasına,

2- Hükmün esasına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince. Mahkemece 194 ada 2 parsel sayılı taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmişse de yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davacı ...

Yönetiminin dava dilekçesi ekinde 194 ada 2 parselin bir kısmını işaretlemek suretiyle dava konusu yer olarak göstermesi, ancak dilekçenin içeriğinde 194 ada 2 parselin tapusunun iptalini talep etmesi karşısında mahkemece çelişkinin giderilmesi için davacıya talebi açıklattırılmamış; taşınmazın en eski tarihli hava fotoğraflarındaki durumu taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının belirtildiği, birbirinden farklı nitelikteki kısımların ayrı ayrı gösterilip değerlendirildiği ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamıştır.

Eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm kurulamaz.

O halde Mahkemece davacı ...

İdaresi vekiline HMK 119/1-ğ maddesi uyarınca açık şekilde talep sonucunu açıklamak üzere süre verilmeli ve talebi kesin olarak belirlenmeli; bundan sonra yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait en az üç ayrı zaman dilimine ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi, bir ziraat mühendisi,

bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu kaydı ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Yasa'nın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesi'nin 01.06.1988 gün ve 31/13 Esas, Karar;

14.03.1989 gün ve 35/13 Esas, Karar ve 13.06.1989 gün ve 7/25 Esas, Karar sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Yasa'nın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli;

yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli, hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak,

temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli; farklı nitelikte kısımları varsa bu kısımlar ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil,

uygulamaya ve araştırmaya dayanan, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili ve bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.

Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, öncesinin imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı;

ziraatçi bilirkişiden, taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli ve bundan sonra iddia ve savunmalar çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.