Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/8436 K.2020/5789

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "inceleme, araştırma ve uygulamanın hüküm vermeye yeterli bulunmadığı belirtilerek; eski tarihli hava fotoğrafı ve memleket haritası ile çakıştırılarak taşınmazın bu belgelerde nasıl göründüğünün tespit edilmesi, davacı tarafın taşınmazı kazanmak için gerekli olan zilyetlik süresini doldurup doldurmadığı ve taşınmazın imar ihya edilip edilmediği,

edilmiş ise imar ihyanın hangi tarihte başlayıp hangi tarihte tamamlandığı hususlarının ayrıca toprak yapısı, bitki örtüsü incelenip taşınmazın kullanım amacı tespit edilmesi gerektiği belirtilmiştir.Yine taşınmazın bulunduğu bölgede orman kadastro işleminin 1977 yılında tamamlandığı belirtilerek taşınmazın orman tahdidine göre konumunun gösterilmesi bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulü ile 28.03.2016 havale tarihli Fen Bilirkişisi ...'in 25.03.2016 tarihli raporunda ve ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 7617.99 metrekarelik kısım ile yine aynı raporda (B) harfi ile gösterilen 1470.00 metrekarelik kısmın davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline,

davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine ve davalı Hazinenin tescil talebinin kabulü ile 28.03.2016 havale tarihli fen bilirkişisi ...'in 25.03.2016 tarihli raporunda ve ekli krokide (C) harfi ile gösterilen 22.19 metrekarelik kısımın orman sınırları içerisinde kalması sebebiyle orman vasfı ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, davalılar ..., ..., Hazine ve Orman Yönetimi vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dava. 4721 sayılı TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı olarak açılan tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir. Mahkemece, dava konusu taşınmazın (A) ve (B) bölümleri üzerinde davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, davacı yararına taşınmazın (A) ve (B) bölümü üzerinde imar-ihya nedeniyle kazanım koşullarının oluşup oluşmadığı yöntemince araştırılmamış, bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafı incelemesi olduğu halde, hava fotoğraflarından yönteme uygun şekilde ve yeterince yararlanılmamış, jeodezi ve fotogrametri mühendisi tarafından 1978 tarihli hava fotoğrafı üzerinde yapılan inceleme neticesinde;

taşınmazın üzerinde tarımsal faaliyetlere ilişkin emarelere rastlanılmadığı belirtmesine rağmen, imar ihya yönünden değerlendirme yapılmayan yetersiz rapor hükme esas alınmış, yerel bilirkişi ve tanıkların soyut beyanlarıyla yetinilmiş, komşu taşınmazların dayanak kayıtları getirtilmemiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm kurulamaz.Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümlerine komşu olan taşınmazların dayanak belgeleri ile tarihleri açıkça yazılmak suretiyle dava tarihinden 15, 20, 25 yıl öncesine ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı getirtilip dosya arasına konulduktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, 2 ziraat bilirkişi,

jeolog bilirkişi ve 3 kişilik jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden intikal ettiği ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise imar-ihyanın hangi tarihte başlayıp hangi tarihte bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişki oluştuğu takdirde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişkiler giderilmeli, yerel bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli;

ziraat mühendisi ve jeolog bilirkişisinden, taşınmaz bölümlerinin toprak yapısını ve niteliğini, taşınmaza dökülen toprak örtüsünün alt kısmının incelenerek zeminin ne olduğunun saptanması, taşınmazın imar ihya edildikten sonra verimi artırmak için mi üzerine toprak döküldüğü yoksa dışarıdan toprak getirtildikten sonra mı tarıma elverişli hale getirildiği,

zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz bölümleri üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmaz bölümleri imar-ihyaya konu edilmişse, imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişi kurulundan yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafı üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak,

taşınmaz bölümlerinin sınırlarını ve niteliğini, imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile taşınmazda sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor düzenlemesi istenilmeli; fen bilirkişisinden, keşif ve uygulamayı denetlemeye olanak verir ayrıntılı rapor alınmalı; bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek 3402 sayılı Yasa'nın 14. ve 17. maddesinde öngörülen koşulların dava tarihine kadar davacı yararına gerçekleşip gerçekleşmediği kesin olarak belirlenmeli ve varılan sonuca göre karar verilmelidir.