Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/9408 K.2020/5756

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Davacı, Serik İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle 10.02.2015 tarihinde dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine, fen bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. 17 ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713. maddeleri uyarınca tescili istemine ilişkindir. Mahkemece, çekişmeli taşınmazın öncesinin orman sayılan yerlerden olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de verilen karar usul ve kanuna aykırıdır.

3402 sayılı Kanunun uygulanmaya başlandığı tarihe kadar sınırları belirlenerek kadastrosu yapılacağı ilân edilen çalışma alanları içerisindeki ormanların tesbit dışı bırakıldığı, diğer bir anlatımla, arazi kadastrosu ekiplerinin ormanların kadastrosunu yapmadığı, ancak bölgede daha önce orman kadastrosu yapılmış ve kesinleşmiş ise bu işleme ait kayıtların, birliğin tapu kütüğüne olduğu gibi aktarıldığı, bu uygulamanın, 3402 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar sürdürüldüğü, 3402 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra ise anılan Kanunun 4. maddesi gereğince işlem yapıldığı,

her olaya, meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan Kanun hükümlerinin uygulanması gerekirse de, somut olayda arazi kadastrosu 766 sayılı Kanun hükümleri gereğince yapıldığından uyuşmazlığın buna göre çözümlenmesinin zorunlu olduğu, 1980 yılında yapılan genel arazi kadastrosu sırasında davaya konu taşınmazın tesbit dışı bırakıldığı,

taşınmazın konumu, memleket haritası ve hava fotoğrafındaki görünümü ve arazi kadastrosunun yapıldığı yıllardaki kadastro ekiplerinin ormanla ilgili yukarıda anlatılan çalışma yöntemleri nazara alındığında, davaya konu taşınmazın orman olarak tesbit dışı bırakıldığının kabulü gerektiği, H.G.K'nın 21.01.2004 gün 2004/8-15-7 ve 12.05.2004 gün 2004/8-242-292 ve 12/03/2008 gün ve 2008/20-214-241 sayılı kararlarında belirtildiği üzere, orman olarak tapulama dışı bırakılan taşınmazların, orman kadastrosunun yapıldığı tarihe kadar yukarıda açıklanan nedenlerle orman sayılacağının tartışmasız olduğu,

ancak orman kadastrosu yapılıp da tahdit dışında bırakılırsa zilyetlikle iktisabının mümkün olacağı, fakat bu takdirde de tahdit dışında bırakılma tarihinden itibaren 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresinin dolması gerekeceği, öncesi orman olan taşınmazların bu niteliğini koruduğu sıradaki zilyetliğe değer verilemeyeceği, yörede 06.05.1991 tarihinde ilan edilerek kesinleşen orman kadastrosunun bulunduğu ve çekişmeli taşınmazın tahdide göre orman sınırları dışında bırakıldığı,

eldeki dava tarihi olan 10.02.2015 tarihi itibariyle de 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmış olup, mahkemece davacının kazanıma uygun zilyetliğinin bulunup bulunmadığının araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

O halde; mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmazın, imar planı kapsamında kalıp kalmadığının belirlenmesi, imar planı kapsamında kalıyorlarsa bu tarihten, kalmıyorsa dava tarihinden 15, 20, 25 yıl öncesine ilişkin en az 3 ayrı evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirilerek dosya arasına konulmalı, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi, jeolog bilirkişi,

üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, davaya konu taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı; ziraatçi ve jeolog bilirkişilerden, taşınmazın batı hududunun Kırkgeçit Çayı olduğu gözetilerek, taşınmazın niteliği, dere yatağı niteliğinde olup olmadığı, evveliyatının çay veya dere yatağı niteliğinde olup olmadığı konularında ayrıntılı rapor alınmalı;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, önceki tarihli bilirkişi raporu da irdelenmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz bölümleri üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığını ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi belirtir nitelikte, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmaz bölümlerinin değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı, gerekçeli rapor alınmalı;

fen bilirkişisinden, dava konusu taşınmazı gösterir ve keşfi takibe elverişli ayrıntılı rapor ve kroki düzenlemesi istenilmeli; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiden ise, hava fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak, taşınmaz bölümlerinin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı; çekişmeli taşınmaz ve çevresinde bulunan taşınmazların nitelikleri hususlarındaki mahkeme hakiminin gözlemi keşif zaptına aynen yansıtılmalı;

keşifteki tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek, dava konusu taşınmaz bölümünde davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenerek, sonucuna göre karar verilmelidir.