Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/9761 K.2021/932

...

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın onanmasına ilişkin yukarıda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi Hazine tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, 08.10.2015 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümlerin davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hükmün, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine onanmasına karar verilmiş ve bu kez davalı Hazine vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümlerinde, davacı yararına TMK'nın 713/1 maddesi uyarınca olağanüstü zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Dosya içerisinde bilgi ve belgelerden, dava konusu taşınmaz bölümlerinin iki kadastro çalışma alanı arasında sınırlandırılması unutulan alanda kaldığı anlaşılmaktadır.

Davacı, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin murislerinden intikal edip 2012 yılı Eylül ayında yapılan taksim sonucu kendisine isabet ettiğini ileri sürerek dava açmış olup, gerek davacı, gerekse murisi adına belgesiz zilyetlik yoluyla aynı çalışma alanı içerisinde taşınmaz mal iktisap edillip edilmediği tapu ve kadastro müdürlüklerinden ve mahkeme yazı işleri müdürlüklerinden ayrı ayrı sorulmamış; davalı Hazine, 03.12.2012 havale tarihli beyan dilekçesinde, çekişmeli taşınmazın orman ile çevrili orman içi açıklık niteliğinde olduğunu savunduğu halde, yöntemince orman araştırması yapılmamış;

çekişmeli taşınmaz bölümlerinin doğusunda dere bulunmasına rağmen jeolog bilirkişiden rapor alınmamış, komşu parsellerin tespitine esas kayıtlar (tapu kaydı,vergi kayıtları vs) getirtilip çekişmeli taşınmaz yönünü ne okuduğu üzerinde durulmamış ve taşınmazın değişik yönlerden fotoğrafları çektirilip dosya arasına konulmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, davacı ve murisleri adına çekişmeli taşınmaz bölümlerinin yer aldığı çalışma alanı içinde belgesiz zilyetlik yoluyla taşınmaz iktisap edilip edilmediği tapu ve kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden ayrı ayrı sorulmalı, bundan sonra yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisi, jeolog bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin öncesinin ne olduğu,

zilyetliğin hangi tarihte başladığı ve hangi tasarruflarla sürdürüldüğü, kimden kime ve nasıl intikal ettiği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsel dayanağı kayıt ve belgeler yerel bilirkişi ve tanıklar eliyle uygulanarak çekişmeli taşınmaz yönünü ne ve kimin yeri olarak okuduğu belirlenmeli, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısını, eğimini, bitki desenini açıklayan, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı; fen bilirkişisine, keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita hazırlattırılmalı; jeolog bilirkişiden ise, taşınmazın dere yatağının aktif etkisi altında bulunup bulunmadığını veya dere yatağından kazanılıp kazanılmadığını bildirir rapor alınmalı;

temin edilebilen en eski ve kadastro tespit tarihine en yakın tarihli uydu fotoğrafları incelenmeli. HMK'nın 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalı, bundan sonra tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.