Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/9767 K.2021/3528

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Yargıtay ilamında özetle “Orman İdaresince kısmi ilan süresi içerisinde dava konusu edilen taşınmazlar hakkındaki davaların birleştirilerek görülmesi ve usulüne uygun olarak yapılacak orman araştırması sonucuna göre karar verilmesi” gereğinde değinilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yargılamaya devam edilmiş, dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda ... İli ... İlçesi ...

Mahallesi 111 ada 33 parsel sayılı taşınmazın 15.02.2016 havale tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (B) harfi ile gösterilen 2414,61 metrekarelik kısmının ... adına tesciline, aynı krokide (A) harfi ile gösterilen 323,72 metrekarelik kısmının orman vasfı ile Hazine adına tesciline, 112 ada 1 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 1.503,81 metrekarelik kısmının ... adına tesciline, (A) harfi ile gösterilen 183,50 metrekarelik kısmının orman vasfı ile Hazine adına tesciline, 112 ada 2 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 1833,19 metrekarelik kısmının ... adına tesciline,

(A) harfi ile gösterilen 142,73 metrekarelik kısmının orman vasfı ile Hazine adına tesciline, 113 ada 7 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 2378,31 metrekarelik kısmının ..., ... ve ... adına tesciline, (A) harfi ile gösterilen 1010,20 metrekarelik kısmının orman vasfı ile Hazine adına tesciline, 115 ada 3 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 3323,98 metrekarelik kısmının ... adına tesciline, (A) harfi ile gösterilen 1750,49 metrekarelik kısmının orman vasfı ile Hazine adına tesciline, 115 ada 7 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 600,99 metrekarelik kısmının ... adına tesciline,

(A) harfi ile gösterilen 442,92 metrekarelik kısmının orman vasfı ile Hazine adına tesciline, 121 ada 2 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 2926,74 metrekarelik kısmının ... adına tesciline, (A) harfi ile gösterilen 1897 metrekarelik kısmının orman vasfı ile Hazine adına tesciline, 122 ada 35 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 932,88 metrekarelik kısmının ... adına tesciline, (A) harfi ve yeşil renk ile gösterilen 233 metrekarelik kısmının orman vasfı ile Hazine adına tesciline, 122 ada 37 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 6611,19 metrekarelik kısmının ... adına tesciline,

(A) harfi ile gösterilen 2804,37 metrekarelik kısmının orman vasfı ile Hazine adına tesciline, 136 ada 5 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 4050,93 metrekarelik kısmının ... adına tesciline, (A) harfi ve yeşil renk ile gösterilen 1815,48 metrekarelik kısmının orman vasfı ile Hazine adına tesciline, 136 ada 11 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 275,92 metrekarelik kısmının ... adına tesciline, (A) harfi ile gösterilen 1414,51 metrekarelik kısmının orman vasfı ile Hazine adına tesciline, 136 ada 13 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 736,83 metrekarelik kısmının ... adına tesciline,

(A) harfi ile gösterilen 617,13 metrekarelik kısmının orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine tarafından 122 ada 35 parsel ve 115 ada 7 parsel sayılı taşınmazların (B) harfli kısımlarına yönelik olarak, davalı ... tarafından 122 ada 35 parsel sayılı taşınmazın (A) harfli kısmına yönelik olarak, davacı ... İdaresi tarfından ise tüm taşınmazların (B) harfli kısımlarına yönelik olarak temyiz edilmiştir.

1- Davacı ... İdaresinin 111 ada 33 parsel, 112 ada 1 ve 2 parsel, 113 ada 7 parsel, 115 ada 3 parsel, 136 ada 5, 11 ve 13 parsel sayılı taşınmazların (B) harfli kısımlarına yönelik temyiz itirazları yönünden, dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Yasaya uygun olan hükmün 111 ada 33 parsel, 112 ada 1 ve 2 parsel, 113 ada 7 parsel, 115 ada 3 parsel, 136 ada 5, 11 ve 13 parsel sayılı taşınmazların (B) harfli kısımları yönünden ONANMASINA,

2- Davalı ...’in 122 ada 35 parsel sayılı taşınmazın (A) harfli kısmına yönelik temyiz itirazları yönünden, dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının REDDİNE,

3- Davacı ...

İdaresi ile davacı Hazinenin 115 ada 7 parsel ve 122 ada 35 parsel sayılı taşınmazların (B) harfli kısımlarına yönelik temyiz itirazları ile Orman İdaresinin 121 ada 2 parsel ve 122 ada 37 parsel sayılı taşınmazların (B) harfli kısımlarına yönelik temyiz itirazlarına gelince, her ne kadar mahkemece temyize konu 115 ada 7 parsel, 122 ada 35 parsel, 121 ada 2 parsel ve 122 ada 37 parsel sayılı taşınmazların (B) harfli kısımlarının orman sayılmayan yerlerden olduğu ve davalılar yararına zilyetlikle mülk edinme koşulları oluştuğu belirlenerek davalılar adına tespit ve tesciline karar verilmiş ise de,

temyize konu taşınmazların tespit tarihi itibariytle kullanım durumları dikkate alınarak hüküm kurulması, imar-ihya tarihinden tespit tarihine kadar 20 yıl boyunca ekonomik amaca uygun olarak kullanılıp kullanılmadıkları belirlenmemiş, yine eski tarihli belgelerde ne şekilde göründükleri duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmeksizin hüküm tesis edilmiş,

ayrıca 121 ada 2 parsel sayılı taşınmaz ile 122 ada 37 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki önceki hüküm Orman İdaresinin temyizi neticesinde bozulmasına ve Mahkemece bozma kararına uyulmasına rağmen Orman İdaresi lehine usulü kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınmaksızın önceki hükümde davalı adına tesciline karar verilen bölümden daha fazla miktarın davalı adına tesciline karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

O halde mahkemece, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen,

davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişi, bir ziraat mühendisi bilirkişi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli;

stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını,

taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.

Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı;

yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraat bilirkişisinden taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli 3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup,

aynı Kanunun 03.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanmalı, öncekü hükmün orman idaresinin temyizi sonucunda bozulduğu ve mahkemece bozma kararına uyulmakla orman idaresi lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınarak 121 ada 2 parsel ve 122 ada 37 parsel sayılı taşımazlar yönünden,

önceki hüklümde davalılar adına tesciline karar verilen miktardan daha fazla miktaraın davalılar adına tesciline karar verilemeyeceği de gözetilerek toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.