Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/9838 K.2021/5349

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ... İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 2014, 2319, 2492, 2667, 2800, 2846, 3315, 3318, 3496, 3515 parsel sayılı 7.100, 22.600, 40.900, 8.650, 14.100, 14.300, 52.300, 47.250, 36.450, 26.000 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından söz edilerek, malik haneleri açık bırakılmak suretiyle tespit edilmişlerdir.

Davacı ... tarafından, davalılar Hazine, ... ve ... aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılan müdahalenin men-i ve tescil davası, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda verilen önceki hüküm, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 11.11.2003 tarih ve 2003/1728-3271 Esas ve Karar sayılı ilamı ile, "çekişmeli 3515 ve 2014 parsel sayılı taşınmazların edinme sebebi sütununda ve yargılama sırasında zilyet olarak isimleri geçen şahısların da davalı sıfatı ile davaya çağrılıp taraf teşkilinin sağlanması" gereğine değinilerek, sair yönler incelenmeksizin bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 2014, 2319, 2492, 2667, 2800, 2846, 3496 ve 3515 parsel sayılı taşınmazların muris ... ... mirasçıları adlarına veraset ilamındaki miras payları oranında tapuya tesciline, 3315 ve 3318 parsel sayılı taşınmazlarında asli müdahil ... ve ... ile... mirasçıları adlarına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, müdahiller vekili, davalı Hazine vekili ile davalı ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin tüm, müdahiller vekilinin ise çekişmeli 3315 ve 3318 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince.

Mahkemece, dava konusu taşınmazların tarafların ortak murisi ... ...'ya ait iken onun ölümüyle mirasçılarına intikal ettiği, mirasçılar arasında taksim ya da satış yapılmadığı, 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeki şartların muris ve mirasçıları lehine gerçekleştiği ve mirasçılardan ... ve...' ın dava konusu 3315 ve 3318 parsel sayılı taşınmazlarda miras paylarını asli müdahil ... ve ... sattıkları ve bu satışın geçerli olduğu kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Bir taşınmazın kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde, hava fotoğraflarından yararlanılmamı; dava konusu 3496 ve 3315 parsel sayılı taşınmazların sınırından dere geçtiği belirlenmesine rağmen, taşınmazların dere yatağı vasfında olup olmadıkları, dere yatağından kazanılıp kazanılmadıkları yada derenin aktif etki alanından kalıp kaldıkları hususunda jeolog bilirkiden rapor alınmamış;

yine dava konusu 3496 parsel sayılı taşınmazın kuzey sınırında 3003 nolu mera parseli bulunmasına rağmen yöntemince mera araştırması yapılmamış ve ayrınca muris adına belgesiz zilyetlik yoluyla tespit edilen taşınmaz miktarı belirlenmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi Mahkemece öncelikle, tarafların ortak murisi ... ... adına aynı çalışma alanı içerisinde kadastro sırasında belgesiz zilyetlik nedeniyle tespit edilen taşınmaz bulunup bulunmadığı Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğü ile Kadastro ve Tapu Müdürlüklerinden sorularak,

varsa bu taşınmazlara ait kadastro tutanak örnekleri ve oluşmuş ise tapu kayıtları ile çekişmeli taşınmazlara ait eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek taşınmaz bölümlerinin bulunduğu köyü/mahalleyi/ mevkiyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafları bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle buradan elde edilen verilere göre dava konusu taşınmazların açılan tescil davasından 15-20-25 yıl öncesine ait (bulunmadığı taktirde bu tarihlere en yakın

tarihlere ait) stereoskopik hava fotoğraflarının en az üç tanesi tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden ve tespite dayanak vergi kaydı getirtilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, komşu köylerde ve taşınmazların bulunduğu köyde yaşayan şahıslar arasından seçilecek şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile jeodezi ve fotogrametri mühendisi, jeoloğ bilirkişisi,

3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ve teknik bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, dava konusu taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, taşınmazların öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği, 3315 ve 3496 parsel sayılı taşınmazların, sınırında bulunan derenin taşkınına maruz kalıp kalmadığı,

3496 parsel sayılı taşınmazın sınırlarında meraya doğru genişleme olup olmadığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı; çekişmeli 2014 parsel sayılı taşınmazın tespitine dayanak vergi kaydının kapsamı belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanıkların kayıt uygulamasına ilişkin komşu taşınmazların varsa dayanak kayıtları ile denetlenmeli; jeolog bilirkişisinden, taşınmazların önceki ve halihazırdaki niteliğinin ne olduğu,

özellikle dava konusu 3315 ve 3496 parsel sayılı taşınmazların, dere yatağında kalıp kalmadıkları, dere yatağından kazanılıp kazanılmadıkları, derenin etkisi altında kalıp kalmadıkları, derenin taşkın riski taşıyıp taşımadığı, taşınmazların jeolojik yönden zilyetlikle mülk edinilmeye olanaklı yerlerden olup olmadıkları hususlarında ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik olarak ve temin edilebilecek en eski tarihli uydu fotoğrafları üzerinde de inceleme yaptırılarak,

çekişme konusu taşınmazların önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı, kullanıma ara verilip verilmediği hususlarında rapor düzenlettirilmeli;

ziraatçi mühendisi bilirkişi kuruluna, çekişmeli taşınmazlar üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığını, ekonomik amaca uygun zilyetlik varsa hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğünü, çekişmeli taşınmazların toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu, kullanım durumunu ve zilyetlik şekli ve süresini kesin olarak belirleyen, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazların imar-ihyaya konu olabilecek yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı rapor hazırlattırılmalı,

nizalı 3496 parsel sayılı taşınmazın komşu 3003 mera parselinden kazanılıp kazanılmadığı, sınırlarında genişleme olup olmadığı, bu parsel ile mera parseli arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını ve hangi taşınmaza ait olduğuna dair gerekli açıklamanın yapıldığı fotoğrafların raporlara eklenmesi istenmeli; fen bilirkişisinden, keşfi takibe imkan verir kroki ve rapor alınmalı; bu şekilde vergi kaydının taşınmazı kapsayıp kapsamadığı ve zilyetlikle kazanma şartlarının oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmeli ve zilyetlik ile birleşmeyen vergi kaydının hukuki değer taşımayacağı düşünülmeli.

3402 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden zilyetlik yoluyla kazanılabilecek 40/100 dönüm norm sınırına dikkat edilmeli, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi hükmündeki sınırlamalar esas alınarak sonucuna göre karar verilmelidir.