Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/9989 K.2021/3468

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 354 ada 53 parsel sayılı 8.448,34 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle, davalılar ... ve müşterekleri adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., hibe ve satın alma iddiasına dayanarak, tapu iptali ve adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 354 ada 53 parsel sayılı taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edilmiş, 22.09.2020 tarihli ek kararla, davalının Yargıtay ilamın kendisine tebliğinden itibaren herhangi bir itirazının olmadığı ve beyanda bulunmadığı gerekçesiyle temyiz talebinin reddine karar verilmiş; iş bu ek karar, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, Dairemiz tarafından verilen davalının adli yardım talebinin reddine ve harcın tamamlatılmasına yönelik geri çevirme kararının davalıya tebliğine rağmen, davalının süresi içerisinde herhangi bir itiraz ve beyan sunmadığı gerekçesiyle temyiz talebinden vazgeçilmiş sayılmasına karar verilmiş ise de, davalı ...’a harç ve masrafların tamamlatılması için muhtıra gönderilmediği, sadece Dairemizin geri çevirme kararının tebliğ edilmesi suretiyle davalının temyiz talebinden vazgeçmiş sayılmasının yerinde olmadığı ve davalının geri çevirme kararının kendisine tebliği üzerine temyiz harç ve masraflarını yatırmış olduğu anlaşıldığından,

mahkemenin usul ve yasaya aykırı bulunan 22.09.2020 tarihli davalının temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına ilişkin ek kararının BOZULARAK ortadan kaldırılmasına;

Davalı ...’un esasa ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; davacı ..., çekişmeli taşınmazdaki annesinin payının kendisine hibe edildiğini, halası...’e isabet eden payın kendisi tarafından satın alındığını, tapuda paydaş olarak gözüken...’nin ise bu taşınmazda paydaş olmadığını belirterek, tapu kaydının iptali ile adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece taşınmazın 1/2 payının davacının annesi tarafında davacıya hibe edildiği, 1/2 payının ilse halası...’den satın alındığı kabul edilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki; dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, tapu iptali ve tescil davalarında husumetin tapu maliklerine, tapu maliklerinin ölü olması halinde ise mirasçılarına yöneltilmesi ve tüm mirasçıların davada yer alması zorunludur. Taraf teşkilinin sağlanması dava şartı olup, bu koşul yerine getirilmeden işin esasına girilemez. Kamu düzenine ilişkin bu hususun yargılamanın her safhasında Mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir.

Ne var ki, eldeki davada, tapuda pay sahibi olan ...’un gaipliğine karar verilmiş olmasına rağmen, ... mirasçısı ... (...)' ın davada taraf olarak yer almadığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle davada taraf teşkilinin sağlandığından söz edilemez.

Öte yandan, dava konusu taşınmazın, davacının annesi ve halasına ne şekilde intikal ettiği açıklattırılmadığı gibi, annesinin taşınmazdaki payının davacıya hibe edilip edilmediği ve edilmiş ise zilyetliğin davacıya devredilip devredilmediği de yeterince araştırılmamış ve mahalli bilirkişi ve tanıkların beyanları arasındaki bu konuya ilişkin çelişkiler de giderilmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca.

Mahkemece öncelikle davacıya, davasını taşınmazda pay sahibi olan ve gaipliğine karar verilen ... mirasçısı ... (...)’a yöneltmesi için süre ve imkan tanınmalı, bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması halinde anılan mirasçıdan davaya ilişkin savunma ve delileri sorulmalı, bildirdiği takdirde delilleri toplanmalı ve ayrıca çekişmeli taşınmazın annesi ve halasına ne şekilde intikal ettiği davacıya açıklattırılmalı, bundan sonra mahallinde, olabildiğince yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi kurulu,

tespit bilirkişileri ve senet tanıkları ile tarafların bildirdikleri tüm tanıklar ve teknik bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında dinlenecek bilirkişiler ve tanıklardan, taşınmazın öncesinde kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, kim tarafından, ne zamandan beri hangi hakka dayalı olarak kullanıldığı, davacının annesinin taşınmazı davacıya hibe edip etmediği,

hibe etmiş ise taşınmazın zilyetliğinin devredilip devredilmediği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, çelişkinin giderilememesi halinde hangi beyana hangi nedenle üstünlük tanındığı kararda tartışılıp açıklanmalı; teknik bilirkişiden, keşfi takibe imkan verir ayrıntılı rapor alınmalı ve bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.