Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2021/1286 K.2021/3762

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sırasında, ... İlçesi ...

Mahallesi çalışma alanında ve tapuda davacı ... adına kayıtlı bulunan eski 1699 parsel sayılı 2.520,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 211 ada 36 parsel numarasıyla ve 1.858,11 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 1677 parsel sayılı 3.900,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 211 ada 34 parsel numarasıyla ve 4.322,68 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 1700 parsel sayılı 174,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 211 ada 37 parsel numarasıyla ve 177,48 metrekare yüzölçümlü olarak;

... adına kayıtlı bulunan eski 1701 parsel sayılı 126,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 211 ada 38 parsel numarasıyla ve 119,31 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 1702 parsel sayılı 108,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 211 ada 39 parsel numarasıyla ve 124,74 metrekare yüzölçümlü olarak; yine eski 1703 parsel sayılı 102,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 211 ada 40 parsel numarasıyla ve 151,26 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 1704 parsel sayılı 119,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 211 ada 41 parsel numarasıyla ve 144,37 metrekare yüzölçümlü olarak;

... adına kayıtlı bulunan eski 1705 parsel sayılı 209,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 211 ada 42 parsel numarasıyla ve 123,59 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir. Davacı ..., uygulama kadastrosu sırasında, adına kayıtlı bulunan yeni 211 ada 36 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün azaldığını, eksikliğin 211 ada 34, 37, 38, 39, 40, 41 ve 42 parsel sayılı taşınmazlar ile taşınmazın sınırında bulunan yolda kaldığını ileri sürerek dava açmıştır.

Mahkemece, usule ilişkin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, dava konusu 211 ada 38 ve 42 parsel sayılı taşınmazlarının uygulama tespiti gibi tescillerine, dava konusu 211 ada 34, 36, 37, 39, 40, 41 ve 42 parsel sayılı taşınmazların uygulama kadastrosu tespitlerinin iptali ile 14/10/2014 havale tarihli teknik bilirkişi raporuna göre, 211 ada 34 parselin (A) harfi ile gösterilen 243,88 metrekare, 211 ada 41 parselin (B) harfi ile gösterilen 11,65 metrekare, 211 ada 40 parselin (C) harfi ile gösterilen 28,17 metrekare,

211 ada 39 parselin (D) harfi ile gösterilen 17,59 metrekare ve yola dahil edilmiş ve raporda (E) harfi ile gösterilen 288,74 metrekarelik kısımların bu parsellerden çıkarılarak 211 ada 36 parsele eklenmesine, 211 ada 36 parselin (F) harfi ile gösterilen 24,29 metrekarelik kısmının bu parselden çıkarılarak 211 ada 37 parsele eklenmesine,

sonuç olarak 211 ada 36 numaralı parselin 2.423,35 metrekare, 211 ada 34 numaralı parselin 4.079,30 metrekare, 211 ada 37 numaralı parselin 201,77 metrekare, 211 ada 39 numaralı parselin 107,15 metrekare, 211 ada 40 numaralı parselin 123,09 metrekare ve 211 ada 41 numaralı parselin 132,72 metrekare yüzölçümüyle tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, dahili davalı ... vekili ile dahili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, dava konusu taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir.

Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi teknik bilirkişinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında dava konusu taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri teknik bilirkişiye işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar teknik bilirkişi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden,

taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, teknik bilirkişiden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir.

Teknik bilirkişiden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği,

uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır.

Raporun denetime elverişli olması için teknik bilirkişiden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise dava konusu taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir.

Teknik bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir.

Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda; dava konusu taşınmazlara ait tesis kadastro paftası ve tesis kadastrosu sırasında düzenlenen ölçü krokisi incelendiğinde, ölçü krokisinde eski 1706 parsel sayılı taşınmazın yol ile olan batı sınırı, eski 1677 parsel sayılı taşınmaza kadar düz bir şekilde inmesine rağmen, aynı sınırın kadastro paftasında yola doğru çıkıntılı olarak tespit edildiği ve bu kısmın A, B, C şeklinde harflendirildiği görülmüş, ancak Mahkemece, bu harflendirmenin ne sebeple yapıldığı, bilahare bu bölümlere ilişkin bir işlem yapılıp yapılmadığı araştırılmamıştır.

Yine, dosya arasına yalnızca taşınmazlara ait 1964 tarihli hava fotoğrafı aldırılmış olup, teknik bilirkişi raporunda söz konusu hava fotoğrafında, dava konusu parsellere ait sınır ayrımlarının belirlenemediği belirtilmesine rağmen, taşınmazların tesis kadastrosunun yapıldığı 1978 tarihine en yakın tarihli başkaca hava fotoğrafı bulunup bulunmadığı Harita Genel Müdürlüğü'nden sorulup varsa dosya arasına alınmamış, tesis kadastrosu sırasında sınırlandırma, ölçü, çizim veya hesaplama hatası yapılıp yapılmadığını, tesis kadastrosunun gerçek sınırları yansıtıp yansıtmadığını, uygulama kadastrosunda bir hata bulunup bulunmadığını,

davacı adına kayıtlı taşınmazın yüzölçümündeki farkın hangi sebepten kaynaklandığını açıklamaktan uzak, yetersiz olan teknik bilirkişi raporuna itibar edilmek suretiyle hüküm kurulmuştur. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca.

Mahkemece öncelikle, taşınmazların tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli başkaca hava fotoğrafları bulunup bulunmadığı Harita Genel Müdürlüğünden sorularak varsa dosya arasına alınmalı, bundan sonra harita mühendisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi sıfatına sahip bilirkişilerin de dahil olduğu, üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak denetime elverişli rapor alınmalı ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.