Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2021/2781 K.2021/4153

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında mera olarak sınırlandırılan 1819 sayılı taşınmazın bir bölümü hakkında, irsen intikal, bağış ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, taşınmazın adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli taşınmazın teknik bilirkişiler ... ve ... tarafından hazırlanan rapor ve eki haritada (A) ve (D) harfleri ile gösterilen bölümlerine ilişkin davanın reddine, aynı rapor ve eki haritada (B) harfi ile gösterilen 16.042,86 metrekare ve (C) harfi ile gösterilen 25.846,76.metrekare yüzölçümündeki bölümlerine ilişkin davanın kabulü ile bu bölümlerin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili, davalı Hazine vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın (A) ve (D) harfleri ile gösterilen bölümleri üzerinde davacı yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluşmadığı, (B) ve (C) harfi ile gösterilen bölümleri üzerinde ise davacı yararına taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan değerlendirme ve varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Mahallinde yapılan keşif sonrası dosyaya ibraz edilen ... ve ... tarafından hazırlanan tarihsiz bilirkişi raporunda, ... Köyü kadastro çalışmalarının 1979 yılında yapıldığı ve kesinleştiği belirtilmiş ve yine ... tarafından düzenlenen 22.01.2015 tarihli ek bilirkişi raporunda ise, çekişmeli (A), (B), (C) ve (D) harfleriyle gösterilen bölümlerin mera olan 1819 parsel sayılı taşınmaz içerisinde kaldığı bildirilmiştir.

Dairemizin geri çevirme kararı sonrası dosya içerisine getirtilen ... Tapu Müdürlüğü’nün 25.3.2021 tarihli yazısından, 1819 parsel sayılı taşınmaz hakkında 23.01.1979 tarihinde kadastro tutanağının düzenlendiği ve tutanağın kesinleşerek 23.03.1979 tarihinde kamu orta malları sicil defterine kaydedildiği anlaşılmaktadır.

Davacı ... dava dilekçesinde, irsen intikal, bağış ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanmış olup, bu haliyle davanın, kadastrodan önceki haklara dayanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. 3402 sayılı Kanun'un 12/3. maddesinde, bu nitelikteki davaların kadastro tespitinin kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık süre içinde açılabileceği hususu düzenlenmiştir.

Kanunda öngörülen bu süre, hak düşürücü nitelikte olduğundan, yargılamanın her aşamasında hakim tarafından re'sen dikkate alınması gerekmektedir. Buna göre, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin içerisinde bulunduğu 1819 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin kesinleştiği 23.03.1979 tarihi ile davanın açıldığı 15.10.2009 tarihi arasında yasada öngörülen 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği anlaşılmaktadır.