Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2021/2910 K.2021/4204

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı Hazine, ... İlçesi .../...

Mahallesinde bulunan Osmaniye 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/626 Esas sayılı dava dosyasında mevcut krokide (A1) harfi ile gösterilen 37,57 metrekare ve (B) harfi ile gösterilen 896,06 metrekare yüzölçümüne sahip 1955 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında fundalık olarak tespit harici bırakılan taşınmaz bölümleri hakkında, ... tarafından Osmaniye 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/626 Esas sayılı dava dosyasıyla açılan tescil davasının redle sonuçlandığını belirterek, söz konusu taşınmaz bölümlerinin devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasıyla, adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, 09.10.2015 havale tarihli bilirkişi raporunda (A1) ve (A2) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümleri hakkında açılan davanın reddine, (B) harfi ile gösterilen bölüm hakkında açılan davanın kabulü ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddelerine dayalı tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir. 4721 sayılı TMK'nın 713/3. maddesi gereğince, tescil davalarında Hazinenin yanında ilgili kamu tüzel kişiliklerine de husumet yöneltilmesi zorunludur. Yasal hasım konumundaki kamu tüzel kişileri davaya dahil edilmeden yargılamaya devamla hüküm kurulması hukuken mümkün bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacı Hazine, Osmaniye 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2005/626 Esas sayılı dava dosyasında ...’nin açtığı tescil davasının reddedildiğini ileri sürerek, davaya konu taşınmaz bölümlerinin adına tescili istemiyle, anılan dava dosyasının davacısı ...’yi hasım göstermek suretiyle dava açmış, yargılama sırasında dava, konusu taşınmazda zilyet olduğu söylenen Ahmet Kerli’nin mirasçıları ile taşınmaz üzerindeki zeytin ağaçlarının sahibi olduğu belirtilen ...' ye yöneltilmiştir.

Ne var ki, tescil davalarında yasal hasım konumunda bulunan taşınmazın bulunduğu köy tüzel kişiliğinin dava da taraf olarak yer almadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, yargılama sırasında, tescili istenen taşınmazın bulunduğu yörede yapılan yenileme kadastrosu çalışmaları neticesinde, dava konusu taşınmazın bir kısmının taşınmaza kuzey hududundan komşu olan eski 69 parsel ( yenileme kadastrosu sonucu 181 ada 22 parsel) sayılı taşınmaz içerisinde kalmasına rağmen, bu taşınmaz maliklerinin davaya katılımının sağlanması gerektiği düşünülmemiştir. Bu haliyle davada taraf teşkilinin sağlandığından söz edilemez.

Oysa ki, taraf teşkilinin sağlanması dava şartlarından olup, bu koşul yerine getirilmeden işin esasına girilmesi hukuken mümkün bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca.

Mahkemece öncelikle davacı Hazineye, davasını ilgili kamu tüzel kişisi olarak taşınmazın bulunduğu köy tüzel kişiliği ile ile tescili istenen taşınmazın bulunduğu yörede yargılama sırasında yapılan yenileme kadastrosu çalışmaları neticesinde, dava konusu taşınmazın bir kısmının içerisinde kaldığı anlaşılan eski 69 (yenileme kadastrosu sonucu 181 ada 22) parsel sayılı taşınmaz maliklerine yöneltmesi için süre ve imkan tanınmalı, bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması halinde, adı geçen davalılardan savunma ve delilleri sorulmalı,

bildirdikleri takdirde delilleri toplanmalı ve bundan sonra TMK'nın 713/4 ve 5. maddeleri uyarınca yasal ilanlar da yaptırılmak suretiyle, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin, yöntemince taraf teşkili sağlanmadan ve yasal ilanlar yaptırılmadan, davanın esasına ilişkin karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,