Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2021/2961 K.2021/3782

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... İlçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 105 ada 23 parsel sayılı 855,10 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle, ahşap ev, ahır ve arsa vasfıyla davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ileri sürerek, taşınmazın 723,00 m2’lik kısmının tapu kaydının iptali ile adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 105 ada 23 parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tapuya tesciline, üzerinde bulunan ahşap ev ve ahırın Hasan oğlu ...' a ait olduğunun tapu kaydında beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davalının çekişmeli taşınmazda 20 yılı aşkın zamandır aralıksız ve çekişmesiz malik sıfatı ile zilyetliğinin bulunmadığı ve taşınmaz üzerine ev ve ahır yapılarak kullanıldığı, tarımsal faaliyette bulunmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu, 1992 yılında davalının taşınmaza yaptığı müdahalenin men'ine karar verildiğini, dolayısıyla zilyetlikle kazanım şartlarının oluşmadığını ileri sürerek dava açtığı halde, ...

Kaymakamlığı’nın 1992/4 Karar sayılı men kararına ilişkin dosyası getirtilerek kapsamı belirlenmemiş, taşınmazın öncesi itibariyle devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup olmadığı, imar ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar ihyanın hangi tarihte tamamlanmadığı ve zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü hususları açıklığa kavuşturulmamış, bu kapsamda taşınmazın niteliğini ve kullanım durumunu en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde hava fotoğraflarından yararlanılmamış ve komşu taşınmazlara ilişkin kadastro tutanak ve dayanakları getirtilerek uygulanmamıştır.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, ...

Kaymakamlığı’nın 1992/4 Karar sayılı men kararına ilişkin dosyası ile çekişmeli taşınmaza ait temin edilebilen en eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek taşınmazın bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle buradan elde edilen verilere göre tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine (bulunmadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet

stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden celp edilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi heyeti, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, taşınmazın öncesinin kime ait olduğu,

kimden intikal ettiği ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazın imar-ihyaya muhtaç olup olmadığı, imar ihyaya muhtaç ise imar-ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişki ortaya çıkması halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle bu çelişkiler giderilmeye çalışılmalı, komşu parsel tutanak ve varsa dayanakları uygulanmalı ve bu yolla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli;

kaymakamlık men kararının kapsamı varsa krokisine göre, krokisinin bulunmaması halinde kararda yazılı sınırlar yerel bilirkişi ve tanıklardan sorularak belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanıkların zeminde gösterdiği sınırlar teknik bilirkişiye haritasında işaretlettirilmeli ve fen bilirkişisine, keşfi izlemeye ve denetlemeye elverişli ayrıntılı harita ve rapor düzenlettirilmeli;

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinden, hava ve uydu fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılmak suretiyle, dava konusu taşınmazın sınırını ve niteliğini, taşınmazda imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı ve dava konusu taşınmazın konumunu hava fotoğrafları üzerinde göstermesi istenmeli;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup olmadığını, mevcut ise taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazın imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, çekişmeli taşınmazın her yönünden çekilmiş ve sınırlarını gösterir renkli fotoğrafların eklendiği,

somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan, ayrıntılı ve gerekçeli rapor düzenlemeleri istenilmeli ve bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkeme bu hususlar göz ardı edilerek, eksik araştırma ve incelemeyle hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi; kabule göre de, davacı Hazine taşınmazın 723,00 m2’lik kısmının tapu kaydının iptali istemi ile dava açtığı halde, davacının talebi aşılarak taşınmazın tamamının Hazine adına tesciline karar verilmesi de isabetsiz olup , temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,