Yargıtay 17. Ceza Dairesi E.2018/2506 K.2018/9188

Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/49638 sayılı dosyası üzerinden yürütülen soruşturmaya konu olayda, kaçak elektrik tespit tutanağında belirtilen endeks değerinin uyumlu olup olmadığı ve sayaca herhangi bir müdahalenin bulunup bulunmadığının tespitine yönelik re'sen takdir edilecek bilirkişi marifeti ile keşif yapılması talebinin reddine dair Mersin 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 24/10/2017 tarihli ve 2017/4452 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın keza reddine ilişkin Mersin 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 31/10/2017 tarihli ve 2017/4498 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığı'nca verilen 26/04/2018 tarih ve

94660652-105-33-12184-2017-Kyb sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 03/05/2018 tarih ve 2018/37033 sayılı ihbarnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

MEZKUR İHBARNAMEDE

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 83/1. maddesinde yer alan, "Keşif, hâkim veya mahkeme veya naip hâkim ya da istinabe olunan hâkim veya mahkeme ile gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından yapılır. " şeklindeki düzenleme nazara alındığında, kural olarak keşfin hâkim veya mahkeme tarafından yapılacağı, ancak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından da yapılabileceği, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 17. Ceza Dairesinin 12/09/2017 tarih, 2016/14702 Esas ve 2017/9657 Karar sayılı ilâmında yer alan, "Şüphelinin işyeri, konut veya arazideki elektrik, su,

doğalgaz kullanımını gerektiren tüketim ihtiyacının ve kurulu gücün varsa tüketim föyleri de getirtilmek suretiyle tesbiti ile teknik açıdan bu tüketim ihtiyacı ve kurulu gücün gereği kullanım miktarının bilirkişi marifetiyle belirlenmesi,

bu miktarın sayaçtan geçirilerek kullanım halinde sayaç üzerindeki endeks ile de kıyaslanarak karşılıksız yararlanma suçunun kabulünü gerektirecek önemli bir farkın olup olmadığının, uğranılan vergili ve cezasız zarar miktarının tesbiti amacıyla keşif yapılması için Cumhuriyet Başsavcılığı'nca CMK 83, 162 maddelerine istinaden Sulh Ceza Hâkimliği'nden talepte bulunulması gerektiğinden..." şeklindeki açıklamalara nazaran, Mersin 1. Sulh Ceza Hâkimliğince keşif talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verildiği gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde,

İsabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

DOSYA İNCELENEREK GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 04/12/2007 gün, 2007/2-247 Esas ve 2007/257 Karar ve 28/04/2009 tarih, 2009/6-35 Esas ve 2009/103 Karar sayılı ilamlarında açıklandığı üzere.

5271 sayılı CMK'nın 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet Savcısı'nın, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın Cumhuriyet Savcısı'nın 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet Savcısı'nın soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebilir.

Somut olayda, şikayetçi kurum vekilinin şüpheli ...'nin .... Mahallesi 5630. Sokak Dış Kapı No: 41 İç Kapı No: 2 .... adresindeki binada bulunan meskeninde kurum bilgisi dışında elektrik sayacı değiştirilerek kuruma kaydı olmayan sayaç takılıp bu sayaçtan geçirilmek suretiyle elektrik kullandığı ve bu suretle karşılıksız yararlanma suçunu işlediğinden bahisle 11/08/2017 havale tarihli şikayet dilekçesi ile Mersin Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunduğu,

şikayet dilekçesi ekinde sunulan ve şikayet dilekçesindeki olayların dayanağını oluşturduğu belirtilen CE035505 numaralı kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağının incelenmesinde kaçak elektrik tüketiminin kuruma kayıtsız elektrik sayacından geçirilerek yapıldığının ve daha önce kurumun bilgisi dahilinde takılan sayacın suç mahallinde bulunmadığının belirtildiği,

Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı’nca herhangi bir araştırma yapılmaksızın, eylemin abonelik esasına göre faydalanılabilen elektrik enerjisinden tüketimin belirlenebilir şekilde sayaçtan geçirilmek suretiyle yararlanmak olarak özetlenerek hukukî ihtilaf niteliğinde olduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 13/06/2006 tarih, 2006/7-160 Esas ve 2006/161 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere Cumhuriyet savcısınca, şüphelinin savunmasını alması, tutanak düzenleyen müşteki kurum görevlilerini tanık sıfatı ile dinlemesi,

şikayet dilekçesi ekindeki olay mahallinde yapılan tespitleri inceleyip tutanağa bağlaması, tutanaktaki bahse konu adreste şüphelinin hangi tarihlerde oturduğunun, halen bu adreste oturup oturmadığının kolluk tarafından tespitinin sağlanması,

kurum bilgisi dahilinde kullanılan sayacın takılı olduğu döneme ilişkin elektrik enerjisi tüketim föylerinin dosya arasına getirtildikten sonra şüpheli suça konu yerde halen oturmakta ise kaçak olarak kullanıldığı iddia edilen enerji miktarının sayaçtan geçirilerek kayıt altına alınan miktar ile kurulu güç ve kullanılan elektrikli aletler nazara alınarak uyumlu olup olmadığının ve vergili ve cezasız elektrik tutarının tespiti amacıyla keşif yapılması için Mersin Sulh Ceza Hakimliğinden talepte bulunması,

oturmuyor ise tespit tutanağında belirtilen bilgiler ve soruşturma sonucunda dosya arasına toplanacak deliller esas alınmak suretiyle kaçak kullanım bulunup bulunmadığı ve varsa bedeli konusunda teknik bilirkişiden rapor alınıp şüphelinin karşılıksız yararlanma kastıyla hareket edip etmediği bu suretle tespit edildikten sonra,

şüphelinin karşılıksız yararlanma kastıyla hareket ettiğinin tespit edilmesi durumunda şikayetçi kurumun vergiler dahil cezasız zarar miktarı tespit edilip, şüphelinin bu miktarı şikayetçi kuruma ödemesi halinde hakkında dava açılmayacağına dair bir bildirimde bulunularak sonucuna göre hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden hiç bir soruşturma işlemi yapılmadan şüpheli hakkında Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca 16/08/2017 tarih ve 2017/39027 soruşturma, 2017/20442 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın verildiği,

şikayetçi vekilinin vaki itirazı üzerine Mersin 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 03/10/2017 tarihli ve 2017/3879 değişik iş sayılı kararı ile soruşturma işlemlerinin CMK'nın 173/3. maddesi uyarınca genişletilerek müteakip işlemlerin yapılması için itirazın kabulü ile anılan kovuşturmaya yer olmadığına dair kararının kaldırılmasına karar verildiği,

Cumhuriyet Savcısınca anılan adreste şüphelinin kuruma kayıtsız elektrik sayacından geçirerek elektrik kullanıp kulunmadığının şüpheliden ve tutanak düzenleyicisi tanıklardan sorulmak suretiyle tespiti mümkün olduğu gibi,

kolluk araştırması ile de bu hususun tespit edilebileciği açık olmasına rağmen tespit tutanağında kuruma kayıtlı olmayan sayaçtan geçirilmek suretiyle kullanıldığı belirtilen elektriğin “Sayacın kullanıldığı süreye ve evdeki kurulu güce göre kaçak elektrik tespit tutanağında belirtilen endeks değerinin uyumlu olup olmadığı ve sayaca her hangi bir müdahalenin bulunup bulunmadığının tespitine yönelik keşif yapılmasını Mersin Sulh Ceza Hakimliğinden talep ettiği, Mersin 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 24/10/2017 tarihli ve 2017/4452 değişik iş sayılı kararı ile vaki talebin reddine karar verildiği,

bu karara karşı Cumhuriyet savcısınca yapılan itirazın da Mersin 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 31/10/2017 tarihli ve 2017/4498 değişik iş sayılı kararı ile ret edildiği anlaşılmıştır.

CMK'da genel hatları ile düzenlenen ve içini somut olayın özelliğine göre soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcısının dolduracağı soruşturma usulleri ile şüphelinin elektrik kullanırken sayaçtan geçirip geçirmediği konusunun aydınlatılması mümkün iken, Sulh Ceza Hakimine soruşturma aşamasında keşif yaptırarak tespite çalışması soruşturmaya hakim olan ilkeler açısından hukuka uygun değildir.