Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2006/5773 K.2007/54

Taraflar arasındaki tesbite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin verilen hüküm davalılardan İmdat Kılıç tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Kadastro sırasında 423 ada 4.424 ada 3.429 ada 5,7,8 parsel sayılı sırasıyla 5920.56, 2495.19, 3921.39, 3887.90, 4986.99 m2 yüzölçümündeki taşınmazlardan 423 ada 4 ve 424 ada 3 parseller tapu kaydı, taksim, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği, 429 ada 5 parsel irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği, 429 ada 7 ve 8 parseller'de tapu kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ..., ..., ... ile ... ve ... adlarına tesbit edilmiştir.

Askı ilan süresi içinde davacı ... ve müşterekleri pay tapu kaydı ve irsen intikale dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece, davanın kısmen kabul kısmen reddine dava konusu 423 ada 4.429 ada 8.424 ada 3 parsellerin payları arasında davacı ve davalılar adına 429 ada 5 parselin tesbit gibi davalılar adına, 429 ada 7 parselin payları arasında davalılar adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm davalılardan İmdat Kılıç tarafından temyiz edilmiştir.

1-Usul yasası hükümlerine göre hükmü temyiz eden tarafın temyizde hukuki yararının bulunması gerekir.429 ada 5 nolu parsel kadastro sırasında davalar adına tesbit edildiği gibi son hükümlede alehlerinde bir durum yaratılmamış olmasına nazaran davalının temyiz isteminin bu nedenle REDDİNE,

2-429 ada 7 nolu parsel tapu kaydına irsen intikale ve zilyetliğe dayalı olarak davalılar adına tesbit edilmiştir. Davacıların bu parsele yönelik davalarının reddine, taşınmazın davalılar adına tesciline karar verilmekle beraber taşınmazın tümü 66420 pay kabul edilmesine karşın 43200 payın tescili yoluna gidilmiş, kalan 23220 payın kim yada kimler adına tesciline karar verildiği hüküm yerinde gösterilmeyerek infazda duraksama yaratılmıştır. Düzenli sicil oluşturmakla görevli kadastro hakimi taşınmazın paydaş ve pay oranlarınıda belirtmek suretiyle kimler adına tesciline karar verdiğini hüküm yerinde açıkça göstermesi gerekir. Mahkemece bu yönünün gözetilmemiş olması doğru değildir.

3-423 ada 4, 429 ada 8, 424 ada 3 nolu parsellerle ilgili hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince: Mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Davacılar 3 ve 4 nolu parseller le ilgili olarak her iki parselin tesbitine esas alınan tapu kayıtlarına 8 nolu parsel için de ayrı bir tapu kaydına dayanmışlardır.

Kayıtların uygulanması ile ilgili yerel bilirkişi sözleri soyut içerikli ve gerekçeye dayanmadığı gibi kayıtlarda yazılı sınır yerleri bilirkişilere arazi üzerinde göstertilmemiş ve ona göre uygulamayı izlemeye olanak verir biçimde krokide düzenlettirilmemiştir.

Diğer taraftan tutanakların edinme yerinde tapu dışı taksime yer verilmesine karşın bu yön üzerinde araştırma yapılmamış, zilyetliğin süresine ve sürdürülüş biçimine nazaran tapu kayıtlarının hukuki değerlerini yitirip yitirmediğinin karar yerinde tartışması yapılmamış, ayrıca paydaş ve pay oranlarının hangi esaslar göz önünde tutularak belirlendiğide dayanakları gösterilmediğinden dairece izleme olanağıda bulunmamıştır.

Eksik inceleme ile hüküm verilemez. O halde, dayanılan tapu kayıtları ilk tesislerinden itibaren paydaş ve pay oranlarında gösterir biçimde intikalleri ile birlikte tapu sicil müdürlüğünden ve gerektiğinde kayıt örnekleri eklenerek tapu kadastro genel müdürlüğü arşiv dairesi başkanlığından getirtilmeli, taraflardan taşınmazları ve öncesini iyi bilen yaşlı tanıklar göstermeleri istenmeli,

daha sonra önceki keşifte dinlenen yerel bilirkişilerle taraflarca gösterilecek tanıklar ve tesbit bilirkişileri huzurunda yerinde yeniden keşif yapılarak dayanılan tapu kayıtları taşınmazları ve öncesini iyi bilen elverdiğince yaşlı ve yansız kişilerden oluşturulacak üç kişilik bilirkişi kurulu aracılığıyla gereği gibi yerlerine uygulanmalı, bilirkişilere kayıtlarda yazılı sınırlar arazi üzerinde göstertilip düzenlenecek krokiye yerleri işaret ettirilmeli, bilirkişilerce bilinmeyen sınırlar olduğunda tanıkların bilgisine başvurulmalı,

komşu parsellere revizyon gören kayıtların uygulaması yapılarak taşınmazlar yönünü ne şekilde sınır okudukları belirlenmeli, doğudaki araba yolunun sonradan açılan muhdes bir yol olup olmadığı, Hemşin deresinin eski ve asıl güzergahının neresi olduğu yatak değiştirip değiştirmediği, keza tanıklardan ayrı ayrı sorulup ona göre kayıtların uygulamasının ve kapsamlarının tayini gerekeceği göz önünde bulundurulmalı, bilirkişi ve tanıklardan tapu kapsamında kalan taşınmaların tapu malikleri yada mirasçıları arasında tapu dışı yolla taksim edilip edilmediği,

edilmiş ise taksimin hangi tarihte yapıldığı ve her bir paydaşa hangi parsellerin isabet ettiği,her bir taşınmazın kimin hangi tarihten beri zilyetliğinde olduğu ayrı ayrı sorulup saptanmalı bilirkişi ve tanık sözleri arasında ayrılık doğduğunda giderilmeli, tapu malikleri arasında müşterek mülkiyet hükümlerinin geçerli olması durumunda zilyetliğin süresi ve sürdürülüş biçimine göre zilyet olmayan pay tapu maliklerinin ölüm tarihleride gözetilerek kayıtların hukuki değerlerini yitirip yitirmediklerinin karar yerinde tartışılıp değerlendirilmesi yapılmalı,

taşınmaların tapu kayıtları kapsamında kalması durumunda paydaş ve pay oranlarının ne olduğu konusunda birisi tasarruf memuru diğeri tapu fen memurundan oluşturulacak iki kişilik bilirkişi kurulundan rapor alınmalı, fen bilirkişisine yapılan keşif ve uygulamaları ve kayıtlarda yazılı sınırı yerlerini yansıtır biçimde geniş kapsamlı raporlu kroki düzenlettirilmeli ondan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.