Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2007/3877 K.2007/3505

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı ... aleyhine icra takibi yapıldığını, borcu karşılayacak malı bulunamadığını bu nedenle davalı borçlunun ... plaka sayılı aracı diğer davalı olan eşi ... adına satın almasına ilişkin tasarrufun iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., dava konusu araç üzerine daha önce de haciz konulduğunu ve borcu ödeyerek haczi kaldırdığını daha sonra da borçlarını ödemek için aracı sattığını belirtmiştir.

Diğer davalı usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen duruşmalara gelmemiş ve cevap vermemiştir.

Mahkemece davalı borçlunun yapmış olduğu bir tasarruf bulunmadığından üçüncü kişi durumunda bulunan Yurdagül’ün tasarruflarının iptali istenemeyeceği, davalı ...’e borçlunun karşılıksız kazandırma iddiası nedeniyle davacının iptal isteminin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK.nun 277 ve devamı maddelerine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkindir. Bu davanın amacı borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarruflarının iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve tasarrufa konu mal üzerinde cebri icraya devam imkanını getirerek alacağın tahsilini sağlamaktır.

Borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı iptale tabi tasarrufları İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde üç grup altında düzenlenmiştir. Ancak, bu maddelerde iptal edilebilecek tüm tasarruflar sınırlı olarak sayılmış değildir. Kanun, iptale tabi bazı tasarruflar için genel bir tanımlama yaparak hangi tasarrufların iptale tabi olduğu hususunu hakimin takdirine bırakmıştır ( YHGK. 25.11.1987 tarih, 1987/15-380 Esas ve 1987/812 Karar sayılı ilamı ). Buna göre genel olarak borçlunun iptale tabi tasarruflarının, alacaklılardan mal kaçırılmasına yönelik olarak yapılan ivazsız veya aciz halinde yaptığı tasarruflar ile alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tasarruflar olduğu kabul edilmektedir.

Özetlenen bu hukuksal çerçevede somut olaya bakıldığında borçlunun parasıyla 3. kişiden alınan aracın alacaklıdan mal kaçırmak kastıyla borçlunun eşi adına kayıt edildiği ileri sürülmektedir. Dava konusu aracın doğrudan borçludan satın alınmamış olması davanın reddi için neden değildir.

Kanıtlanması durumunda borçlunun kendi adına aldığı ve bedelini ödediği halde, isteği üzerine aracın trafikte satıcı tarafından eşi adına tescili işleminde, borçlunun eşi yararına bir tasarrufta bulunduğu kabul edilmelidir. Çünkü bu halde satın alınan malların bedeli borçlunun mal varlığından çıkmış, ancak karşılığı olan mallar eşinin malvarlığına karşılıksız olarak girmiş olacaktır.

Borçlunun bağış olarak eşi yararına ödediği bedel trafikte eşi adına tescil isteği kapsam ve niteliği itibariyle borçlunun tasarrufu olduğundan, bu tasarruflar sonucu davalı eşinin edindiği araçtan İİK.nun 278/I. maddesindeki koşulları varsa, 283. maddesi hükmünce alacağın tahsiline imkan verilmek gerekir.

Kaldı ki H.U.M.K.’nun 76. maddesine nazaran, bir davada ileri sürülen maddi olgu ve bulguların hukuki nitelendirmesini yapmak kanun maddelerinin uygulamakta hakimin görevidir.

Bu durum karşısında mahkemece iptal davası koşullarının oluşup oluşmadığı incelenerek davanın sonuçlandırılması gerekirken, delillerin tamamı toplanmadan yazılı gerekçe ile davanın reddedilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.