Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2008/4421 K.2009/222

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ile davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesiyle, davalı ... adına kayıtlı, ... Ltd. Şti. Tarafından işletilen, davalı ... idaresinde bulunan aracın, müvekkiline ait araca çarpması nedeniyle araçta 18.571.34.-YTL hasar belirlendiğini, davalının ZMMS şirketi tarafından ödenen 5.750.-YTL'nin mahsubu ile 242.55.-YTL tespit dosyası giderleri ile birlikte 13.064.00.-YTL'nin kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde, kusur oranı ve tazminat miktarını kabul etmediklerini, davalı ... Ltd. Şti. işleten sıfatı bulunmadığını belirtmiş, 4.1.2007 tarihli dilekçe ile cevap dilekçesini ıslah ederek davalı ...'un aracı ... Ltd. Şti. kiraladığını savunmuştur.

Mahkemece toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulü ile 9.111.34.-YTL tazminatın, 13.7.2006 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ... hakkında açılan davanın ise aracın Dörtyol 1.Noterliğinin 8.8.2006 tarihli kira sözleşmesi ile ... Ltd. Şti.'ne kiraya verildiği anlaşıldığından husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ile davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından ... maddi tazminat istemine ilişkindir.

TTK. 1269. maddesinde, bir malı muayyen rizikolara karşı temin etmekte para ile ölçülebilecek bir menfaati bulunan malik, malikin alacaklıları, malın muhafazasından dolayı malike karşı sorumlu olan acenta, kiracı, komisyoncu ve diğer kimselerin ve malın muhafazasında hakikaten menfaati bulunanların yahut bunların yasal temsilcilerinin bu menfaatlerini sigorta ettirebilecekleri belirtilmiştir. Aksi takdirde, TTK'nun 1264/2. maddesi uyarınca sözleşme batıl olur.

Nitekim, 2918 sayılı KTK'nun 91. maddesinde zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigorta ettirenin işleten sıfatına sahip kimseler olabileceği açık bir şekilde hükme bağlanmış bulunmaktadır.

İşleten kavramı ile kastedilen, aracın kullanılmasından dolayı ister ekonomik yönden, ister manevi açıdan devamlı olarak yarar ve çıkar sağlayan, araçtan ... rizikoları ve aracın giderlerini üstlenen, araç üzerinde eylemli olarak egemenliği ve tasarruf gücü bulunan gerçek veya tüzel kişidir.

2918 sayılı yasanın tanımlarla ilgili 3. maddesinde, işleten kavramı tanımlanmış, aracın maliki mülkiyeti muhafaza kaydı ile satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen ve aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi olduğu belirtilmiştir.

Somut olaya gelince, kaza tarihinden önce koltuk ferdi kaza sigorta poliçesini, işleten sıfatı ile sigorta ettiren davalı ... Nak. ve Tic. Ltd. Şti. yaptırmış olup, kaza tarihinden sonra da, noterde tanzim edilen taşıt kira sözleşmesi ile araç maliki ... tarafından aracın aynı şirkete kiraya verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda işletenlik sıfatı ...'dan davalı ... Nak. ve Tic. Ltd. Şti'ne geçmiştir.