Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2009/10927 K.2010/593

Taraflar arasındaki velayet hukukuna ilişkin davada ... Aile Mahkemesi ve ... Aile Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, velayetin tespitine ilişkindir. Her davanın kural olarak görevli ve yetkili mahkemesinde görülmesi gerekir. Kesin yetki söz konusu olduğunda bir davanın yetkisiz mahkemede görülmesi durumunda bu husus ancak süresinde usulüne uygun yetki itirazında bulunulması halinde mahkemece dikkate alınır. Bununla birlikte kanun gereğince resmi mercilerin ilgililerin bir davanın ihbarında bulunmaları halinde bu ihbarın yetkili yerdeki bir mahkemeye yapılması halinde mahkemece bu davaya bakılması gerekmektedir.

Somut olayda davacı ..., Alman Mahkemesinin boşanma kararının tanınmasını istemiş, ... Aile Mahkemesi yabancı mahkemenin boşanmaya ilişkin kararının tanınması ve tenfizine karar vermiş, tarafların müşterek çocuğu 2003 doğumlu ... yönünden, davacı vekiline yetkili Aile Mahkemesinde dava açması yönünden süre vermiştir. Bu karar temyiz edilmeyerek kesinleşmiştir. Daha sonra da ... Nöbetçi Aile Mahkemesine velayet konusunda ihbarda bulunmuştur.

Yabancı mahkemelerinin boşanma ve boşanma davasının eki niteliğinde olan velayet, nafaka, tazminat, çocukla kişisel ilişkinin kurulmasına yönelik kararlarının Türk Mahkemesinde yasal koşullarının oluşması durumunda tenfizi istenebilir. Yabancı Mahkeme kararının kısmen tenfizine de karar verilebilir.

Yabancı mahkemenin boşanma kararında velayetin düzenlenmemesi veya velayetle ilgili düzenlemenin Türk kamu düzenine aykırı görülüp, tenfizine hükmedilemeyeceğinin anlaşılması durumunda kısmi tanıma ve tenfiz söz konusu olacaktır.

Yabancı mahkemece verilen bir kararın tanınması ve tenfizine ilişkin dava boşanma ve bunun eki niteliğindeki talepler hakkındaki davayla aynı nitelikte değildir. Bir başka deyişle yabancı mahkemenin boşanma kararının tanınması ile o yabancı mahkeme kararında yer almayan velayete ilişkin konuda hüküm kurulması ayrı ayrı davalardır. ... Aile Mahkemesinin tanıma ve tenfiz kararı Alman Mahkemesinin boşanmaya ilişkin kısmına yöneliktir.Velayet hakkında tanıma ve tenfize ilişkin bir hüküm bulunmadığı gibi bağımsız olarak burada Türk Mahkemesince verilen bir kararda mevcut değildir. Başka bir deyişle çocukla velayet konusunun askıda olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda velayete ilişkin kuralların kamu düzeniyle ilgili bulunması ve ihbar üzerine de mahkemenin velayetle ilgili düzenleme yapması gerekecektir. Türkiye ‘de tarafların ve çocuğun yerleşim yerinin bulunmadığı anlaşıldığından anılan kurallar çerçevesinde uyuşmazlığın ... Aile Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.