Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2009/1246 K.2009/4999

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün, süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirkete kasko sigortalı araca, davalının trafik sigortacısı olduğu aracın, tam kusurlu çarpması sonucu hasar meydana geldiğini belirterek, sigortalısına ödediği 1.620.00 YTL tazminatın, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı şirkete kasko sigortalı araç ile müvekkili şirket nezdinde trafik sigortalı aracın malik-işleteni aynı olup, birbirlerine karşı üçüncü kişi sayılamayacaklarını, alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleştiğini, bu nedenle davacının halefiyet ve rücu hakkının bulunmadığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava konusu kazanın karayolunda meydana gelmediği, kazaya karışan araçların işletenleri aynı olduğundan birbirleri için üçüncü kişi sayılamayacakları, TTK.’nun 1301. maddesi uyarınca halefiyet şartları oluşmadığından, davacının sigortalısına ödediği zararı davalıdan talep edemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, TTK’nun 1301. maddesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı yasanın 3. maddesinde, Karayolu; “Trafik için, kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlar” olarak tanımlanmıştır. Aynı Yasa’nın kapsamını belirleyen 2.maddesinin (a) bendinde, "Karayolu dışındaki

alanlardan kamuya açık alanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği için faydalanılan yerlerde" bu kanun hükümlerinin uygulanacağı hükmü getirilmiştir. Dosyadaki tutanak ve krokiden, dava konusu kazanın, her iki aracın malikine ait arsa (arazi) içerisinde meydana geldiği ve karayolu sayılan yerlerden olduğu anlaşılmaktadır. Kazanın karayolunda meydana gelmediği gerekçesiyle, davanın reddi doğru görülmemiştir.

Öte yandan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.1 maddesi, “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” hükmünü içermektedir.

Dava dışı ... Ltd. Şti.’ne ait, davacıya kasko sigortalı.... plakalı araç ile yine ... Ltd. Şti.’ne ait, davalının trafik sigortacısı olduğu ... plakalı aracın çarpışması sonucu oluşan kazada, hasarlanan ... plakalı aracın zararını sigortalısı ... Ltd. Şti.’ne ödeyen davacı kasko şirketi, halefiyet hakkına dayalı olarak bu davayı açmıştır. Dava dışı ... Ltd. Şti.’nin ... plakalı aracının hukuki sorumluluğunu ZMSS. poliçesi ile 3. kişilere karşı üstlenen davalı ...

Sigorta A.Ş. ile davacı kasko şirketi aynı işletenin farklı araçlarını; sonuçları, kapsamları, amaçları farklı olan iki ayrı sigorta poliçesi ile sigorta etmişlerdir. Aynı işletenin araçlarından sadece biri davacıya kaskolu, bir diğeri de sadece davalı ... şirketine trafik sigortalıdır.

Davacının asıl zarar gören durumundaki sigortalısının, 3. kişi olarak başka bir aracı zarar görmüş olup, bu zararı, davalı ..., aynı işletenin diğer bir aracının ZMSS. poliçesi nedeniyle üstlenmiştir. BK.’nun 116 ncı maddesindeki alacaklılık ve borçluluk sıfatı şeklen ... Ltd. Şti. üzerinde toplanmış ise de; özünde bu şirket bir araç yönünden zarar gören, diğer bir araç yönünden zarar veren durumunda olup, aynı araç ve menfaat üzerinde bu sıfatlar birleşmemiştir.

ZMSS Genel Şartları’nın A.3.b maddesinde, istemi teminat dışı olarak kabul edilen işleten, trafik sigortacısının işleteni olan sigorta ettiren olup, somut olayda olduğu gibi davacı kasko şirketinin selefi olan işleten değildir.

Davacının selefi olan işleten, başka bir aracın ve menfaatin sahibi olup, davalı ..., başka bir aracın hukuki sorumluluğunu üstlendiğinden, davacının isteminin bu nedenle reddi de doğru değildir. Aksi halde, bir şirketin bir aracını kasko poliçesi ile sigorta eden kasko şirketinin, bu araca yine aynı şirketin bir başka aracının hasar vermesi durumunda, halefiyet hakkının doğmadığının kabulü gerekir ki, doğru değildir. Bu tarz meydana gelen kazaların rücu hakkının engellenmesi için kasten yaratıldığı iddialarının önüne geçilebilmesi için de, halefiyet hakkının doğduğunun kabulü uygun olacaktır.

Bu itibarla, davacının, davalı ... şirketinden halefiyet hakkı doğduğunun ilke olarak kabulü ile, davanın bu çerçevede ele alınıp, kusur ve hasar miktarı bakımından esasa girilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir.