Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2009/3219 K.2009/4204

Çocuk hakkında bakım tedbiri ve kuruma yerleştirilmesine ilişkin olarak açılan davada Vezirköprü Asliye (Aile) Hukuk ve Samsun Çocuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, çocuk hakkında bakım tedbiri ve kuruma yerleştirme kararı alınmasına ilişkindir.

5395 Sayılı Çocuk Koruma Yasasının 5/1-c maddesi de "bakım tedbiri, çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi halinde, çocuğun resmi veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine" şeklindedir.

Vezirköprü Asliye (Aile) Hukuk Mahkemesi, çocuk mahkemelerinin yargı çevresinin kurulduğu il ve ilçenin mülki sınırları ile belirleneceğini belirterek, Samsun İlinde Çocuk Mahkemesi kurulduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

Samsun Çocuk Mahkemesince, Çocuk Mahkemesinin yargı yetkisinin Asliye Ceza Mahkemesinin yargı çevresi ile aynı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Uyuşmazlık, il merkezinde kurulu bulunan Çocuk Mahkemesinin yargı yetkisinin ilçeleri de kapsayıp, kapsamayacağı noktasındadır.

5395 Sayılı Kanunun 27. maddesinin 1. fıkrasında “Çocuk mahkemelerinin yargı çevresi, kurulduğu il ve ilçenin mülki sınırları ile belirlenir.”, 27/3. fıkrasında ise “Coğrafi durum ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerinin yargı çevresinin belirlenmesine veya değiştirilmesine Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca karar verilir.” hükümlerine yer verilmiştir.

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu bu yetkisini kullanarak 22.07.2005 gün ve 552 sayılı kararı ile Çocuk Ağır Ceza Mahkemelerinin 27.10.2005 gün ve 722 sayılı kararı ile de Çocuk Mahkemelerinin yargı çevresini belirlemiştir.

27.10.2005 gün ve 722 sayılı kararla, İstanbul, Ankara ve İzmir için ayrı ve yerlere özgü düzenleme yaptıktan sonra o tarihte kurulu Antalya, Aydın, Bursa, Mersin, Şanlıurfa, Trabzon ve İskenderun Çocuk Mahkemeleri yargı çevresinin kuruldukları yer Asliye Ceza Mahkemelerinin yargı çevresi ile sınırlı olduğunu belirlemiştir.

Anılan kararda Adana, Osmaniye, Denizli, Samsun, Balıkesir gibi sonradan kurulan Çocuk Mahkemeleri için bir belirleme olmamakla birlikte, Çocuk Mahkemelerinin yargı çevresini belirleme yetkisine sahip H.S.Y.K.’nun konuya bakış açısı söz konusu karar ile belli olmuş, 722 Sayılı Karar emsal karar niteliğine sahip olmuştur.

Görüldüğü üzere Çocuk Mahkemeleri bütün il çapında yetkili mahkeme olmayıp, 5395 Sayılı Kanunun 27. maddesinde belirtilen il çapında yetkili olma durumu Çocuk Ağır Ceza Mahkemeleri için geçerlidir. Açıklanan bu duruma göre Samsun Çocuk Mahkemesinin yargı çevresi Samsun Asliye Ceza Mahkemesinin yargı çevresi ile sınırlıdır.

Bu durumda, suçun mağduru olan çocuk hakkında bakım tedbiri alınmasına ve uygun bir kuruma yerleştirilmesine ilişkin davanın Vezirköprü Asliye (Aile) Mahkemesinde görülmesi gerekir.