Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2009/5813 K.2009/6812

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı Başak Sigorta AŞ ve Bayındır Sigorta AŞ vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili dava dilekçesiyle, davalı tarafa ait araç sürücüsünün kusurlu hareketi ile meydana gelen kazada desteklerinin öldüğünü ve aracında hasar meydana geldiğini açıklayıp, fazlaya dair haklarını saklı tutarak davacılar ..., ..., ..., ... için 50’er YTL destek, 1.000’er YTL manevi, davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... için 50 YTL destek, 500 YTL manevi tazminatı kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleştirilen Düzce 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2003/153 Esas sayılı davası ile davacılar vekili, aynı kazada davacı ...nın oğlu ... 'ın öldüğü için fazlaya dair haklarını saklı tutarak 4.854,39 YTL destek tazminatını kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleştirilen Düzce 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2001/333 Esas sayılı davası ile davacılar vekili, aynı kazada davacı ...'in oğlu diğer davacıların kardeşi ...'ın öldüğü için 500’er YTL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleştirilen Düzce 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2001/171 Esas sayılı davası ile davacılar vekili, aynı kazada davacı sevgi için çocuğu ... öldüğünden 1.000 YTL destek, 1.000 YTL manevi, babası İsmail öldüğünden 500 YTL manevi, annesi ... öldüğünden 500 YTL manevi, davacı ... için çocuğu ... öldüğünden 1.000 YTL destek, 1.000 YTL manevi, 14 T 2994 plakalı aracı pert olduğundan 1.800 YTL araç hasar bedeli, davacı ... ve ... için kardeşleri ... öldüğünden 500’er YTL manevi, davacı ... için oğlu ... öldüğünden, 1.000 YTL destek, 1.000 YTL manevi, kardeşi ... öldüğünden 500 manevi, davacı ... için oğlu ... öldüğünden 1.000 YTL manevi,

... için 500 YTL manevi, davacı ..., ..., ..., ..., ... ve ... için babaları İsmail öldüğünden 500‘er YTL, anneleri ... öldüğünden 500’er YTL manevi, davacı ..., ..., ... ve ... için kardeşleri ... öldüğünden 500’er YTL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleştirilen Düzce 1.AHM nin 2003/268 Esas sayılı davası ile davacılar vekili, aynı kazada davacı ...'nin eşi diğerlerinin babası ... öldüğünden ve ...'a ait ... plakalı aracı hasarlandığından 1.750 YTL hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili ıslah ile maddi tazminat talebi miktarı toplamını bilirkişi raporu doğrultusunda davacı ... için 50 TL olan destek talebini 63.139.16 TL'ye, ... için 50 olan destek talebini 26.848,91 TL'ye, ... için 50 olan destek talebini 9.146,41 TL'ye, ... için 50 olan destek talebini 1.346,29 TL'ye, ... için 1 TL olan destek talebini 5.327,99 TL'ye, sevgi için 2 TL olan destek talebini 6.961,22 TL'ye, ... için 1 TL olan Destek talebini 3.753,13 TL ye yükseltmiştir.

Davalılar vekilleri ayrı ayrı cevap dilekçesiyle, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; davanın kısmen kabulü ile, davacı ... için 63.139,16 YTL destek ve 750 YTL manevi, ... için 26.848,91 YTL destek ve 750 YTL manevi, ... için 9.146,41 YTL destek ve 750 YTL manevi, ... için 1.346,29 YTL destek ve 750 YTL manevi, ... için 4.854,39 YTL destek ve 750 YTL manevi, ... için 300 YTL manevi, ...,..., ... ve ..., için 300’er YTL manevi, ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... için 300’er YTL manevi, ... için 5.328,99 YTL destek ve 750 YTL manevi tazminatın çocuğu ... nedeni ile, 200 YTL manevi tazminatın kardeşi ... nedeni ile,

... için 6.963,22 YTL destek ve 750 YTL manevi tazminatın çocuğu ... nedeni ile, 300 YTL manevi tazminat annesi ... nedeni ile, 300 YTL manevi tazminatın babası ... nedeni ile, ... için 3.754,13 YTL destek ve 750 YTL manevi, ... ve ... için 300’er YTL manevi, ... için 14 T 2994 plakalı araç hasarı nedeni ile 1.050 YTL maddi, ..., ..., ...,..., ... ve ... için babaları ... ölümü nedeni ile 300’er, anneleri ...in ölümü nedeni ile 300’er YTL manevi, ...,

...,... ve ... için kardeşleri Hikmetin ölümü nedeni ile 200’er YTL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline (davalı ... şirketleri sadece maddi tazminattan poliçe limit ile sorumlu olarak), ... plı araç hasarı için 1.750 YTL nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, davacılar ..., ..., ..., ve ...’e verilmesine (davalı ... şirketleri sadece maddi tazminattan poliçe limit ile sorumlu olarak), karar verilmiş;

hüküm, davacı vekili ve davalı Başak sigorta AŞ vekili ve davalı Bayındır Sigorta AŞ vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davacılar vekilinin, davalı başak Sigorta AŞ vekilinin ve davalı Bayındır Sigorta AŞ vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç hasar bedeli ile destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere, asıl dosyanın davacıları vekilinin manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önüne alarak manevi tazminat adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarının adalete uygun olması gerekir.

Tazminatın amacı zarara uğrayanda bir huzur duygusu doğurmaktır. Somut olayda, tarafların kusur oranı, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, duyulan acı gibi nedenler dikkate alındığında, davacılar için hükmedilen manevi tazminat miktarı, duyulan acıyı, çekilen sıkıntıyı hafifletebilecek düzeyde değildir. Talep edilen miktarın tamamına hükmetmek gerekiriken yazılı şekilde manevi tazminata hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

3-Davalı Başak Sigorta, AŞ ... plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı, davalı Bayındır Sigorta AŞ ise, ... Plakalı otobüsün Zorunlu ve İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortacısıdır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının “sigortanın kapsamı” başlıklı A.1. maddesi , Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, Zorunlu Sigorta limitlerine kadar temin edeceği keza, İhtiyarı Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigorta Teminatının Kapsamı" başlığını taşıyan 1. maddesine göre,

sigortacı aracın işletenine yüklenebilecek hukuki sorumluluğun poliçe teminatı kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası haddi üstünde kalan kısmını poliçede yazılı azami miktara kadar temin eder hükümlerine rağmen, bu hükümlere aykırı olarak, İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası limitinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası limitinden sonra başlatılmaması ve sorumluluk miktarlarının açıkça gösterilmemesi, police teminat limitlerinin davacı sayısına göre değil, ölen kişi sayısına göre tespiti gerektiğinin düşünülmemesi, bazı davacılar yönünden hüküm kurulurken police limitinin gözetilmemesi isabetli değildir.

4-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun’unun 92. maddesinin (f) bendi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3.maddesinin (e) bendi gereği manevi tazminat poliçe kapsamı dışında olduğu halde, davacı ... lehine hükmedilen manevi tazminattan davalı ... şirketlerinin de sorumlu tutulması bozma nedenidir.

5- Dava konusu kazada birden fazla aracın hasar gördüğü anlaşılmaktadır. Karayolları Trafik Kanunu'nun 96. maddesi uyarınca, zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta limitinden fazla ise, zarar görenlerden herbirinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulması gerekir. Bu durumda, dava dışı hasar gören araç maliklerinin iki yıl içinde davalı sigortaya başvurup bavurmadıkları, başvurmuşlar ise, garemeten paylaşım hesabı yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu konuda hiç bir inceleme yapılmadan hüküm kurulması isabetli görülmemiştir.

6- 2918 sayılı KTK.nun 98/1, 99/1.maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B.2-b.maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.Mahkemece anılan düzenleme uyarınca, davalı ... şirketlerine yapılmış bir ihbar bulunup bulunmadığı araştırılarak, davadan önce temerrüde düştüğünün kanıtlanması halinde temerrüt tarihinden, aksi halde dava tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü ile, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde kaza tarihinden itibaren faiz uygulanması doğru değildir.