Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2009/5927 K.2009/9246

Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalılar tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı alacaklı vekili dava dilekçesi ile, İzmir 2.İcra Müdürlüğünün 2006/4423 Esas sayılı takip dosyası ile borçlu hakkında başlattıkları takip sırasında, borçlunun Karşıyaka 3.İcra Müdürlüğünün 2006/1 sayılı iflas dosyasında bulunan alacak cetvelinde kayıtlı alacağı üzerine haciz konulması yönünde yazı yazıldığını, iflas idaresinin 09.04.2008 tarihli yazı ile söz konusu alacağın ... ve ....., isimli şahıslara temlik edildiğinden istenilen haczin konulamadığını bildirdiğini, borçlunun alacağın temlik işleminin alacaklılardan mal kaçırma amacı ile yapıldığından iflas idaresinin 09.04.2008 tarihli red kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ..., borçlunun alacağını 03.03.2008 ve 10.03.2008 tarihli temlik sözleşmeleri ile temlik ettiğinin bildirildiğini, ... olarak yapılan temlik işlemini araştırma yükümlülüğü bulunmadığından, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davaya dahil edilen temlik alacaklıları, duruşmada borçlunun kendilerine borçlu olduğunu ve borcuna karşılık olarak bu alacağın temlik edildiğini beyan etmişlerdir.

Mahkemece, davanın istihkak davası niteliğinde olduğu, davalıların alacaklarının dayanağını belgeleyemedikleri, borcun doğumundan sonra alacaklılardan mal kaçırma amacı ile

alacağın temlik edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Olayların hukuksal açıdan değerlendirilmesi ve nitelendirilmesi hakime aittir. Bir uyuşmazlıkta maddi olayın taraflarca yanlış nitelendirilmesi kendilerini ve hakimi bağlamaz Hakim, tarafların ileri sürdükleri maddi olay ve netice talepleri ile bağlı olup, onların hukuki nitelendirmesi ile bağlı değildir.

İflasta istihkak davaları, İİK’nun 228.maddesi hükmüne göre, iflas masasında kayıtlı bir mal hakkında, mülkiyet hakkına dayanan 3.kişinin, istihkak iddiasının iflas masası tarafından reddi halinde iflas masası aleyhine açılan bir dava niteliğindedir. Alacaklının ise İİK’nun 99.maddesine benzer bir hüküm bulunmadığı için böyle bir dava açma hakkı da bulunmamaktadır.

Takip hukukuna dayalı istihkak davaları ise haczedilen bir mal, hak veya alacak üzerinde icra takibinin tarafı dışındaki bir 3.kişinin kendi adına, takip borçlusunun veya borçlu ile birlikte malı elinde bulunduran kişinin 3.kişi yararına mülkiyet veya rehin gibi bir hakkı bulunduğunu ileri sürmesi üzerine 3.kişi veya alacaklı tarafından açılan dava niteliğindedir.

Somut olayda, İİK’un 228. maddesinde belirtilen şekilde, 3.kişilerin iflas masasına yönelttikleri bir istihkak iddiası ve bu iddianın iflas idaresince reddi söz konusu olmadığı gibi alacaklının da ... aleyhine dava açma yetkisi bulunmamaktadır. Takip hukukuna dayalı istihkak davası için ise dava açıldığı tarihte, henüz ortada ne haciz ne de 3.kişiler tarafından yapılmış bir istihkak davası bulunmamaktadır.

Bu durumda, davacı alacaklının davasının istihkak davası olarak nitelendirilmesi mümkün değildir.

Davacı alacaklının dava dilekçesinin içeriği ve talep bölümünden isteminin ne olduğu net olarak anlaşılmamaktadır.

Yapılacak iş, HUMK’nun 75/2.maddesi gereğince davacının talebinin açıklanması sağlanarak, talebin sadece iflas idaresinin kararının kaldırılması istemine ilişkin olduğunun anlaşılması halinde, istem şikayet olarak değerlendirilerek karar verilmeli, talebin borçlunun alacağının temlik işleminin iptaline ilişkin olduğunun anlaşılması halinde ise, istem tasarrufun iptali istemine ilişkin olduğundan genel mahkemelerde tasarrufun iptali davasının açılması yönünde görevsizlik kararı verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan, davanın istihkak davası olarak nitelendirilmesi suretiyle yanılgıya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.