Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2009/7589 K.2010/1386

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün, süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalının Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı olduğu aracın karıştığı kazada müvekkillerinin desteği ...’ın öldüğünü ve bu nedenle zarar gördüklerini ileri sürerek, poliçe limiti toplamı 18.000,00 TL maddi taminatın temerrüt faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıların desteğinin aracın işleteni olduğu, bu nedenle zararın teminat dışı olduğunu davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacıların destekten yoksun kaldıkları ve davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, her bir davacı için 3.000,00 TL olmak üzene 18.000,00 TL’nin temerrüt faizleriyle davalıdan tahsiline, karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

Dava Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. Maddesinde, işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1. maddesinde, "bir moturlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu

olacağı", aynı yasanın 85/son maddeside ise, "işleten ve araç işleticisi teşebüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurdan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1 maddesinde de, "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasın sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde ifade edilmiş,

86. maddesinde ise, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilememiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur hükmü ile işletenin ve dolayısıyla onun sorumluluğunu üstlenen zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluktan kurtulma halleri düzenlenmiştir.

BK.nun 44.maddesi hükmüne göre ise, zarar gören taraf zararın doğmasına veya zararın artmasına sebeb olmuş ise hakim zarar ve ziyan miktarını tenkis yahut zarar ve ziyan hükmünden sarfınazar edebilecektir.

Diğer yandan aynı kanunun 92. Maddesinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının kapsamı dışında kalan hususlar sıralanmış olup, 92/a maddesinde "işletenin eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltilebileceği talepler 92/b maddesinde ise işletenin eşinin usul ve fürunun kendisini evlat edinme ilişisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri taleplerinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamı dışında kaldığı belirtilmiştir. Keza bu maddeye paralel olarak Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-3 maddesinde teminat kapsamı dışında kalan hususlar düzenlenmiştir.

Talep edilen destek zararı, ölenin değil 3.kişilerin üzerinde doğan dolaylı ve yansıma yolu ile meydana gelen zarardır. Yukarıda açıklanan yasal düzenlemelerde işletenin yakınlarının uğradıkları destek zararlarının trafik sigortacısının sorumluluğu kapsamı dışında kaldığı açıkça

düzenlenmemiş olmakla birlikte yansıma yoluyla zarar görmüş olan destek tazminatı isteyenlerin kendisine destek sağlayan kişinin sahip olduğu haktan fazlasına sahip olmaları mümkün değildir. BK.nun 44/I maddesi hiç kimse kendi kusurundan yararlanamaz ilkesine dayanmaktadır. Zararın artmasına veya doğmasına sebep olan kişi sonuçlarına kendisine katlanmalıdır. Borçlar Yasası 51/2 maddesi hükmüne görede öncelikle haksız fiil sorumlusuna zararın tümü yüklenmiş bulunmaktadır. Diğer bir deyişle, nasılki desteğin ölümü sebebiyle meydana gelen zararın yansıma yoluyla destek görenleride etkilediği kabul ediliyorsa desteğin kusurlu davranışları da aynı şekilde destek görenlere yansır.

Hal böyle olunca borçlar Yasası 44. Madde hükümlerine göre işletenin destek sağlayan kişiye karşı ileri sürebileceği defileri, destekten yoksun kalanlara karşı da ileri sürebilecek olmasına göre işleten dolayısı ile sigorta zararın oluşumunda sürücünün de birlikte kusurlu olduğunu ileri sürebilecektir.

Somut olayda, davacıların miras bırakın ve desteği olan işleten, kendisine ait araçta yolcu olarak bulunduğu sırada meydana gelen kazada hayatını kaybetmiştir. Olayda kendi araç sürücüso 5/8, karşı araç sürücüsü ise 3/8 oranında kusurludur. Davacılar, Kırıkhan Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

Esas 2005/258 karar sayılı dosyada karşı aracın malik ve sürücüsüne karşı destek tazminatı istemi ile açtıkları dava sonucunda tazminata hükmedilmiş ve karar derecattan geçerek kesinleşmiştir. Eldeki davada ise davacılar miras bırakanlarına ait aracın ZMSS'dan destek tazminatı isteminde bulunmuşlardır.

İlke olarak yansıma yoluyla zarar görmüş davacıların destek tazminatı isteyebilmeleri benimsenmekte ise de, işleteni olduğu araçta yolcu olarak bulunsa da kendi aracının trafik sigortası karşısında üçüncü kişi sayılmayıp işleten hiçbir biçimde sahibi veya işleteni olduğu aracın ZMSS'den yararlanamaz. Çünkü o sigorta sözleşmesinin tarafıdır. Sigorta ettirendir.

Bu nedenlere ve yukarıda sözü edilen yasal düzenlemeler ve ilkeler gözönüne alınarak davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetli değildir.