Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2011/11632 K.2013/486

. Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davacıların desteği ...........'ın sevk ve idaresindeki araca davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın çarpması sonucu davacıların anne ve babası olan ........... ve .....in vefat ettiğini belirterek, davalı ...Ş. yönünden yaptığı ödemelerin indirilmesi sonucu fazlaya dair haklarını saklı tutarak ................ için ....800,80.-TL, ....... için ....872,40.-TL destek tazminatı, diğer davalılar yönünden fazlaya dair haklarını saklı tutarak ................ ve ....... için ayrı ayrı 50.000,00.-TL destek, yine ayrı ayrı ....000,00.-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, davacıların desteği sürücü ........... yönünden tazminat talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...Ş. vekili, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., işleteni olduğu aracı davalı ...'e kiraladığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

.

Davalı ...'e usulüne uygun davetiye tebliğine karşın duruşmalara katılmamış ve davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile desteğin işleteni olduğu aracın trafik ........... A.Ş. yönünden desteğin .... kişi olmaması nedeni ile davanın reddine, ................ için 46.979,87.-TL (Genel ...'nın bu miktarın ....847,80.-TL'sinden sorumlu kılınmasına), ....... için ....596,75.-TL (Genel ...'nın bu miktarın ....993,40.-TL'sinden sorumlu kılınmasına) destek tazminatı, ................ ve ....... için ayrı ayrı ....000,00.-TL manevi tazminatının davalı ... şirketinin dava tarihinden başlayacak yasal faizi ile maddi tazminattan sorumlu olarak, diğer davalıların olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş, hüküm davacılar vekili ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

...-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... .............. vekilinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

...-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili dava dilekçesinde, mütevveffa anne ve babanın çocukları olan davacıların destekten yoksun kaldıklarını ileri sürerek destek tazminatı talep etmişlerdir. Dava dilekçesi istekler konusunda açık değildir. Bu durumda mahkemece, davacı dilekçesinin açıklatılması yolu ile tazminat talebinin kapsam ve içeriğinin belirlenmesi ve delillerin toplanılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere eksik ve inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

...-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/.... maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/.... maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/.... maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işleteninin bu zarardan

.

sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-.... maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu ... limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan .... kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, araç işleteni ........... ..................'ın idaresindeki araç ile yaptığı kazada araçta yolcu olarak bulunan .............. ..................'da vefat etmiş olup, müteveffa ..............'in destekten yoksun kaldığı iddia edilen davacı çocukları zarar gören .... kişidir. Bu anlamda ...nin işletenin sorumluluğunu zorunlu mali sorumluluk poliçesi ile limit dahilinde üstlendiği dikkate alınarak yapılacak yargılama sonucu iddia edilen destekten yoksunluk zararın varlığının ispatı halinde poliçe limiti dahilinde sorumluluğu yönünde değerlendirme yapılması gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı olduğu biçimde karar verilmesi uygun görülmemiştir.

...-Davalı ...Ş., kazaya neden olan aracın trafik sigortacısıdır. 2918 sayılı ....nun 98/..., 99/... maddeleri ile ... poliçesi Genel Şartlarının B.... maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren ... işgünü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu sebeple usulüne uygun bir başvuru yapılıp yasada belirlenen süre dolmadan trafik sigortacısı bakımından alacağın muaceliyetinden ve dolayısıyla temerrüdünden söz edilemez. Bu durumda mahkemece davacı tarafın davalı ... şirketine

..

davadan önce ihbarda bulunup bulunmadığının tespiti ile davadan önce ihbar var ise anılan maddeye göre davalı ... şirketinin temerrüt tarihinin belirlenmesi, ihbar bulunmadığı takdirde davalı ... şirketinin bu dava ile temerrüde düştüğünün kabulü ile dava tarihinden itibaren temerrüt faizine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde eksik incelemeye davalı olarak dava tarihinden itibaren faizle sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.

...-Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre (6098 sayılı BK. md. 56), hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazmin.............. benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. ......1976 günlü ve .../... sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Dosya kapsamından trafik kazasında vefat eden ........... ve .............. ..................'ın davacılar ................ ve ...'ın anne ve babası oldukları ve her ikisini aynı trafik kazasında kaybettikleri anlaşılmaktadır.

Bunun yanında ................ henüz ... aylık, ....... ise ... yaşındadır ve hayatlarının geri kalanını anne ve babalarının maddi ve manevi desteklerinden yoksun olarak geçirecekler ve hissedecekleri manevi yoksunluk gözönüne alınarak meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davalıların sorumluluğunun niteliği, kusur oranları da gözönünde tutularak olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen davacılar için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha ... manevi tazmin.............. hükmedilmesi

.

gerekirken, düşük manevi tazmin.............. hükmedilmesi bozmayı gerektirmiştir.