Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2011/12226 K.2011/12235

Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı 3.kişi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı 3 kişi vekili, Şişli 8.İcra Müdürlüğünün 2010/17651 sayılı takip dosyasından davacıya ait işyerindeki malların 21.06.2011 tarihinde haczedildiğini belirterek İİK’nun 96 ve devamı maddelerine dayalı olarak istihkak davasının kabulü ile haczin kaldırılmasını istemiştir.

Mahkemece dosya üzerinden yapılan inceleme ile şikayetin İİK’nun 128. maddesi gereğince asıl icra müdürlüğünün bulunduğu Şişli İcra Mahkemisinin yetkili olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiş;hüküm davacı 3.kişi vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, 3 kişinin İİK’nun 96 ve devamı maddelerine dayalı olarak açtığı istihkak davasına ilişkindir.

Olayların hukuksal açıdan değerlendirilmesi ve nitelendirilmesi hakime aittir. Bir uyuşmazlıkta maddi olayın taraflarca yanlış nitelendirilmesi kendilerini ve hakimi bağlamaz hakim tarafların ileri sürdükleri maddi olay ve netice talepleri ile bağlı olup onların hukuki nitelendirmesi ile bağlı değildir.

H.U.M.K’nun 76.maddesinin kapsadığı bu ilke ışığında uyuşmazlığın 3.kişinin istihkak davasına ilişkin olduğunun kabulü ile İİK’nun 97/11.maddesi hükmünce genel hükümler ve basit yargılama usulü uygulanarak başvurma harcı ve takip

konusu olacak ile mahcuz malın değerinden hangisi az ise o değer üzerinden 1/4 oranında peşin nisbi ilam harcı alınarak duruşma açılması tarafların delilleri toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken davanın şikayet olarak nitelendirilmesi suretiyle yanılgıya düşülerek dosya üzerinden yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Öte yandan, basit yargılama usulüne göre yürütülen taşınır mala ilişkin istihkak davalarında yasaca kesin yetki kuralı öngörülmediğinden yetki itirazı ancak ilk itiraz olarak ve en geç ilk oturumda davanın esasına girilinceye kadar ileri sürülebilir. (H.U.M.K. 187/2) Kesin yetki kuralı bulunmadığı durumlarda, hakim doğrudan (resen) yetkisizlik kararı veremez.

HUMK 9. ve 512 maddeleri gereği, a) davalının ikametgahının bulunduğu b) Asıl icra takibinin yapıldığı c) haczi uygulayan talimat icra dairesinin bulunduğu d) Haczin uygulandığı yer ile eşyanın bulunduğu yerin farklı olması durumunda eşyanın bulunduğu yerdeki İcra Mahkemesinde açılabileceği Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir. İstihkak davası bu yetkili İcra Mahkemelerinden birisinde açıldığı takdirde yetkisizlik ilk itirazı olsa dahi Mahkemece yetkisizlik kararı verilemez.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.