Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2011/2882 K.2011/3211

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili davalı ...’ın müvekkiline olan borcu nedeniyle hakkında yaptıkları icra takibi sırasında borcuna yetecek haczi kabil malının bulıunmadığını ancak alacaklılardan mal kaçırmak amacı ile kendisine ait 19 nolu parseli davalı ...’a, 272 nolu parseli ise davalı ...’e sattığını öne sürerek yapılan tasarrufların iptalini talep etmiştir. Davalı ... borçlarını ödemek için taşınmazlarını sattığını, davalı ... bedeli karşılığında taşınmazı satın aldığını savunmuşlar, diğer davalı cevap vermemiştir. Mahkemece satış işlemlerinin muvazaalı olması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava İİK.nun 277 ve devamı maddeleri uyarınca açılan tasarrufun iptali isteğine ilişkindir. İptal davasından maksat İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazıldığı gibi alacağın tahsilini temin için borcun doğumundan sonra yapılan tasarrufların iptaline hükmettirmektir. Bu davanın önkoşulu ise, borçlu hakkına alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin bulunmasıdır.

Ön koşulun bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Özellikle İİK.nun 278.maddede akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır. Keza İİK.nun 280.maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir.

Öte yandan İİK.nun 279.maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır. Somut olayda mahkemece bedeller arasında fahiş fark bulunması ve davalılar arasındaki akrabalık nedeniyle yapılan satış işleminde muvazaa bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak üçüncü kişi konumundaki davalı ...’ın tapu kaydında yazılı olan bedel dışında da taşınmazı satan borçlu davalı ...’a ödeme yaptığı bunun için vekiline banka vasıtası ile para gönderdiği dolayısıyla ivazlar arasında fahiş fark bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Yine aralarındaki akrabalık nedeniyle üçüncü kişi konumundaki davalı ...’nın borçlu davalının mali durumu ile alacaklıları ızrar kastını bilebilecek durumda olduğu kabul edilmiş ise de İİK.nun 280/2 maddesinde üçüncü kişi borçlunun ızrar kastını bilmediğini aynı yasanın 279/son maddesi uyarınca kanıtlayabileceği öngörülmektedir. Davlı ... savunmasında Amerika’da ikamet ettiğini borçlu ile akrabalığı varsa da durumunu bilmediğini beyan etmiştir.

Bu durumda mahkemece davalı ...’nın ne zamandan beri Amerika’da ikamet ettiği, Türkiye’ye gelip gelmediği, borçlu davalının mali durumu ile alacaklıları ızrar kastını bilebilecek durumda olup olmadığı hususunda taraflardan delillerinin sorulması ondan sonra toplanan ve toplanacak tüm delillerin İİK.nun 279/son maddesi ışığında değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu üzere davanın kabulüne karar verilmesi doğru bulunmamıştır.