Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2011/2984 K.2011/9882

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı şirkete kasko sigortalı, müvekkiline ait ..., ..., ... plakalı araçların karıştığı tek taraflı trafik kazalarında hasarlandıklarını, ihbara rağmen davalının hasar bedellerini ödemediğini, müvekkilinin oto kiralama faaliyeti yaptığını, ticari ünvanında da bu hususun açıkça belirtildiğini, ... plakalı aracın poliçesinde kiralık araç olarak gösterildiğini, diğer araçların hususi oto olduğunu, her üç aracın poliçesinde de meydana gelecek hasar tutarından %3 muafiyet uygulanacağının öngörüldüğünü belirterek şimdilik 10.000 TL hasar bedelinin ihbar tarihlerinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacı şirkete ait davaya konu kazaya karışan araçların hepsinin hususi oto olarak sigorta poliçelerinin düzenlendiğini, araçların kiralık olarak kullanılmaları sırasında kaza ve hasarların meydana geldiğini, ... plakalı araçla ilgili kira sözleşmesi bulunduğunu, hasarların teminat kapsamında bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, kasko sigorta sözleşmesine dayanılarak açılan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacıya ait davalı sigorta şirketine kasko sigortalı araçların kiralık olarak kullanıldıkları sırada hasara uğradıklarını ispat yükünün davacıda olduğu ve davacının bu araçların kiralanmadığını ispat edemediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

TTK'nun 1281.maddesine göre, hasarın teminat dışı olduğunun ispatı davalı sigorta şirketine düşmektedir. Öte yandan Kasko Sigortası Genel Şartlarında özel aracın sigortacının bilgisi dışında ticari (kiralık) olarak kullanılması teminat dışı bir hal olarak düzenlenmemiştir. Söz konusu maddenin amacı, sigorta primini yükseltmeyi amaçlamaktadır.

Somut olayda davacı taraf, davalıya kasko sigortalı ..., ..., ... plakalı araçların tek taraflı trafik kazalarında hasarlandığını, ... plakalı aracın kasko poliçesinde kullanım şeklinin kiralık oto olarak belirtildiğini, diğer araçların kiralık olmadığını, davalının ihbara rağmen araçların kiralık olarak kullanıldığından bahisle hasarın teminat kapsamında kalmadığını bildirerek hasarları ödemediğini, poliçelerin iptali yoluna da gitmediğini belirterek şimdilik 10.000 TL zararının davalıdan ihbar tarihlerinden işleyecek reeskont faizleri ile tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili araçların hususi oto olarak poliçelerinin düzenlendiğini, kiralık olarak kullanılmaları sırasında hasarlandıklarını bu hususun poliçelerde açıkca teminat dışında bırakıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Dosyada mevcut kasko sigorta poliçelerinin irdelenmesinden araçların kullanım şeklinin hususi oto, kamyonet şeklinde düzenlendiği yine araçların kiralık araç, taksi ve dolmuş olarak kullanılamayacağı, bu amaçla kullanılması esnasında meydana gelecek hasarların teminat harici olacağı belirtilmiştir. Davalı taraf ....1 plakalı aracın 12.5.2009/19.5.2009 tarihleri arasında dava dışı ...'e 150 Euro karşılığında kiralandığına ve aracın kiracı Sami Düzgüner yönetiminde iken 16.5.2009 tarihinde (kira dönemi içinde) tek taraflı trafik kazası sonucunda hasarlandığına dair kira sözleşmesini ibraz etmiştir.

Diğer... ve .... plakalı araçlarla ilgili kira sözleşmesi ibraz edilmemiş, bu araçların kiralık olarak kullanıldığına dair davalı sigorta şirketi nezdinde çalışan araştırma görevlisinin raporlarına dayanılmıştır.

Davacı şirket çalışanlarının araştırma görevlisine verdikleri yazılı beyanlarında araçların kiralandığını kabul ettikleri bildirilmiş ise de mahkeme huzurunda alınmayan ifadelere itibar edilemeyeceği gibi davalı tarafça tek taraflı olarak yaptırılan araştırma neticesi düzenlenen, başka somut delillerle desteklenmeyen araştırma raporlarına göre hükümde kurulamaz. ... plakalı araç dava dışı sürücü Ali Kartalkanat yönetiminde iken 21.8.2009 tarihinde, ... plakalı araçta dava dışı sürücü Davıod John Bomforth yönetiminde iken 3.7.2009 tarihinde tek taraflı trafik kazasında hasarlanmıştır.

Davalı şirketin araştırma raporunda, ... plakalı aracın Ali Kartalkanat'a kiralandığını, ... plakalı aracın ise iş ilişkisi içinde oldukları Arsan Seyahat Firmasının yabancı uyruklu misafirlerine ücretsiz olarak tahsis edildiğini, kiralanmadığını bildirmişlerdir.

Bu durumda mahkemece, rizikonun gerçekleştiği tarihte sözleşmeler geçerli olduğuna göre; ... plakalı aracın kiralık olarak kullanıldığı sırada kiracının yönetiminde iken kazaya karışıp hasarlandığı dosyaya ibraz edilen kira sözleşmesi ve kaza tesbit tutanağı ile sabit olmuştur. Dava konusu diğer..., ... plakalı araçların kiraya verilip verilmedikleri davacı ve kiraya verildiği iddia edilen şirketlerin ticari defter ve kayıtları üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılarak bu araçların kiralık olarak kullanılıp kullanılmadığı hususunda rapor aldırılması kiralık olarak kullanıldıklarının tesbit edilememesi halinde, bu araçlar için belirlenen hasar miktarının tamamından davalı sigorta şirketinin sorumluluğu

cihetine gidilmesi, kiralık olarak kullanıldıklarının tesbiti halinde ise, bu araçlar ile kiralık olarak kullanıldığı sabit olan ... plakalı araç için, ayrı ayrı tahakkuk ettirilen prim ile araçların kiralık olarak kullanılacağının bilinmesi durumunda ödenmesi gereken prim arasındaki oran belirlenerek bu orana göre hasardan bir anlamda proporsiyon indirimi yapılarak hesaplama yapılmak üzere İTÜ veya KGM fen heyetinden, önceki bilirkişiler, dışında seçilecek, hasar konusunda uzman bilirkişi kurulundan ayrıntılı, gerekçeli, tüm dosya kapsamına uygun, denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.