Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2011/4526 K.2011/12813

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı şirkete kasko sigortalı, müvekkiline ait aracın tek taraflı trafik kazasında hasarlandığını, araçta pert kaydının uygulanması için hasarın, aracın %50 bedelini aşması gerektiğini, araçtaki hasarın aracın bedelinin yarısından fazla olmadığını, ayrıca aracın gerçek piyasa değeri 93.000 TL olduğu halde poliçede 70.981 TL olarak belirtildiğini bu durumun rizikodan sonra farkedildiğini, başka sigorta şirketlerince düzenlenen poliçelerde aynı tip ve model aracın bedelinin 92.000 TL olarak gösterildiğini,

davalının ihbar üzerine sigorta bedeline enflasyon oranını ilave ederek 74.668 TL sigorta bedelinden 56.200 TL sovtaj indirimi sonucu bulunan 18.468 TL'sını müvekkiline ödediğini oysa 93.000 TL'den sovtaj bedelinin mahsubu ile bulunacak 36.800 TL hasardan yapılan ödemenin tenzili sonucu 18.654 TL daha ödenmesi gerektiğini yada gerçek değerin %77'si sigorta değeri olarak kabul edildiğine göre hakkaniyete göre hesaplanacak sovtaj değerinin de %77'sinin (43.274) esas alınmasını buna göre 11.888 TL daha ödeme yapılması gerektiğini belirterek 18.654 TL yada bunun yerine getirilmemesi halinde 11.888 TL'nın dava tarihinden işleyecek reeskont faizi

ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, ekspertiz incelemesi sonucunda aracın tam hasarlı sayıldığını, aracın güncel değeri 85.000 TL saptanmış ise de poliçeye göre ödenmesi gereken sigorta bedeli enflasyon oranı dahil 74.668 TL olduğundan bundan 56.200 TL sovtaj bedelinin mahsubu ile 18.468 TL hasar bedelinin davalıya ödendiğini sorumluluklarının yerine getirildiğini,

talebin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. TTK'nun 1288 ve Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.6.maddesi gereğince, eksik sigorta; sigorta sözleşmesi ile kararlaştırılan sigorta bedelinin sigorta kuvertürüne alınan sigortalı mal veya buna ilişkin menfaatin taşıdığı değerin altında olmasını ifade eder.

Sigorta sözleşmesi yapılırken, sigorta ettirenin yanlış bildirimi veya sigortacının yanılgısı sonucu sigortalanan mal veya menfaatin değeri olduğundan daha az bir bedelle sigorta güvencesine bağlanabilir. Anılan yasal düzenleme buyurucu nitelikte olmadığından aksi sözleşme ile kararlaştırılabilir.

Eksik sigorta, sigortalanan menfaatin kısmen zayii halinde işlerlik kazanır ve kısmi zayii gerçekleştiğinde sigortalının sorumluluğu sigorta sözleşmesi ile kararlaştırılan sigorta bedelinin sigorta ettirilen menfaatin gerçek değerine olan oranı hesaplanarak bu oranda yapılacak indirim sonucu kalan miktar ile sınırlı olur. Bu biçimde oranlamaya dayalı yapılan hesaplama ödemeye esas olur. Eksik sigorta hükümlerinin ancak kısmi hasarlanma halinde uygulanması gerekir.

Tam hasar halinde eksik sigorta hükümleri uygulanmaz. Ayrıca eksik sigorta iddiasını ileri sürmek ve kanıtlamak sigortacıya ait bir yükümlülüktür. Aksi halde eksik sigorta hükümleri uygulanmadan tazminat belirlenir.

Somut olayda davacı aracı, 12.8.2009/2010 vadeli kasko sigorta poliçesi ile 70.981 sigorta bedeli karşılığında davalı ... nezdinde sigortalanmıştır. 3.2.2010 tarihinde riziko meydana gelmiş, davacının ihbarı üzerine ekspertiz incelemesi yapılmış; araçta iskontolu 34.561 TL tutarında hasar meydana geldiği, aracın güncel değerinin 85.000 TL olup, enflasyon endeksli sigorta bedeli 74.668 TL'dan, 56.200 TL sovtaj bedelinin mahsubu ile 18.468 TL hasar olduğu belirtilmiş, davacıya bu bedel ödenmiştir.

Davacı vekili, aracın pert edilmesi için hasarın %50 bedelini aşması gerektiği halde müvekkiline ait araçtaki hasar miktarının araç bedelinin yarısından fazla olmadığını, ayrıca aracın gerçek değeri emsallerine göre 93.000 TL iken poliçede 70.981 TL olarak belirtildiğini, bu durumu rizikodan sonra farkettiklerini, eksik sigorta halinin bulunduğunu buna göre eksik ödenen bakiye 18.654 TL'nın, yada sigorta bedeli 93.000 TL iken davalı tarafa 70.981 TL olarak kabul edilmesine göre gerçek sigorta bedelinden %77 oranında indirim yapıldığını, aynı şekilde 56.200 TL sovtaj bedelinden de %77 oranında indirim yapılarak bakiye 18.188 TL'nın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere eksik sigorta hali sigortalı (davacı) tarafından ileri sürülemez.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda sigortalı aracın Noterler Birliği ve Gelir İdaresi Başkanlığınca belirlenen kasko sigorta değerinin 70.981 TL olduğu, davalının kasko değerini resmi makamlarca açıklanan 70.981 TL üzerinden göstermesinde ve poliçeyi bu bedele göre düzenlemesinde hata bulunmadığı, uygulamada resmi kasko değer listesinin bağlayıcı olmayıp sigorta ettirenin talebi halinde bu değerin %10 fazlası veya eksiği üzerinden poliçe düzenlenmesine olanak bulunduğu, davacının poliçe düzenlenmesi sırasında bu yönde talebinin olmadığı, daha sonra da sigorta bedelinin artırımı için davalıya müracaat etmediği,

hasarın gerçekleşmesinden sonra bu tür bir iddiada bulunulamayacağı, sigorta konusu malın tam hasara uğraması ile sigorta teminatının bu tarihten itibaren sona erdiği, davacının davalıdan talep edebileceği herhangi bir tazminatın bulunmadığı, arşiv taraması ve piyasa araştırmasına göre davacı aracının poliçenin düzenlendiği tarihte piyasa rayiç değerinin değişik parametrelere bağlı olarak 80.000 TL ile 85.000 TL aralığında olduğunun tesbit edildiği bildirilmiş ise de araçta davaya konu riziko nedeniyle meydana gelen gerçek zarar miktarı, aracın onarımı halinde gerekli parça ve işçilik bedelleri, onarımının ekonomik olup olmadığı,

onarımı ekonomik değilse aracın 2.el piyasa rayiç değeri ve sovtaj değeri konusunda bir değerlendirme yapılmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulumaz. Bu durumda mahkemece, hasar konusunda uzman İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü fen heyetinden seçilecek bilirkişi kurulundan davacıya ait, davalı şirkete kaskolu araçta davaya konu trafik kazası nedeniyle meydana gelen hasar bedelinin ayrıntılı olarak tesbiti daha sonra aracın onarımının ekonomik olup olmadığı,

aracın onarımının ekonomik olmaması, pertinin uygun görülmesi halinde aracın en fazla enflasyona endeksli değeri olan 74.668 TL'nın 2.el piyasa rayiç değeri olarak kabulü ile olay tarihindeki sovtaj bedelinin belirlenmesi, 74.668 TL'den sovtaj bedelinin ve davalı tarafça yapılan ödemenin mahsubu ile varsa sonucuna göre bakiye tazminata hükmedilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.