Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2012/11495 K.2012/11708

Faturaların zayi olduğuna dair belge ve kıymetli evrakın Iptali istemine ilişkin talep hakkında Ankara 8.Sulh Hukuk Ve Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı Görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR -

Talep, Davacı vekili tarafından müvekkili şirkete ait araç park halinde iken camı kırılarak şirkete ait belge, şirket kaşesi ile fatura koçanlarının bulunduğu çantanın hırsızlık olayı nedeniyle çalındığı bahse konu faturalara ilişkin olark zayi belgesi verilerek ve söz konusu faturlara ilişkin olarak kıymetli evrakın iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.

Adana 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 6100 sayılı HMK.nın 382. ve 383 maddeleri gereğince uyuşmazlığa Sulh Hukuk Mahkemesinde bakılacağından bahisle görevsizlik kararı vermiştir.

Adana 3.Sulh Hukuk Mahkemesi ise, söz konusu talep çekişmesiz yargı işi isede Sulh Hukuk Mahkemisinin görevli olabilmesi için aksine düzenlemenin bulunmaması gerektiği, 6762 sayılı TTK'nın 3. maddesinde ticari işlerin tanımının yapıldığı, 4. maddede hangi davaların ticari dava olduğu ve 5. maddede ticari davaların Ticaret Mahkmelerinde görüleceği hüküm altına alındığı bu hükümler çerçevesinde kıymetle evrakın zayi nedeniyle iptali davasında, Ticaret Mahkemisinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

../...

-2- 2012/11495 2012/11708

Türk Ticaret Kanunun 4.maddesinde, bu kanundan doğan hukuk "davalarının" ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinin 2.fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4.maddesi hükmünce ticari sayılan "davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Diğer taraftan, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK.nun 382.nci maddesinde, "çekişmesiz yargı işleri" düzenlenmiş, aynı maddenin 2.fıkrasının (e) bendinde, "Ticaret hukukundaki çekişmesiz yargı işleri" başlığı altında 1. madde olarak " Ticari defterlerin zayi halinde belge verilmesi "ne ilişkin taleplerin çekişmesiz yargı "işi" olduğu belirtilmiş,aynı yasanın 383.maddesinde de, çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin aksine bir düzenlemebulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesi olacağı hükmüne yer verilmiştir.

Çekişmesiz yargı işleri yasada örnek olarak sayılmış olup yine yasada çekişmesiz yargı ölçütü sayılmış olmakla bu ölçüte giren işlerin çekişmesiz yargı işi olduğu ( prof dr. Baki Kuru Medin usul ders kitabı syf 773-774) anlaşılmakla ticari defterlerin ziyaı çekişmesiz yargı işi olarak sayıldığından faturaların ziyaınında çekişmesiz yargı işi olduğu kabul edilmiştir.

Çekişmesiz yargı işleri yasada örnek olarak sayılmış olup yine yasada çekişmesiz yargı ölçütü sayılmış olmakla bu ölçüte giren işlerin çekişmesiz yargı işi olduğu ( prof dr. Baki Kuru Medin usul ders kitabı syf 773-774) anlaşılmakla ticari defterlerin ziyaı çekişmesiz yargı işi olarak sayıldığından faturaların ziyaınında çekişmesiz yargı işi olduğu kabul edilmiştir.

Yukarıda açıklanan yasa hükümlerine göre, çekişmesiz yargıda "dava" deyiminin yeri olmayıp "iş" deyimi vardır. Dava, iki taraf sistemine göre kurulmuş ise de çekişmesiz yargıda birbiriyle çekişme halinde olan iki taraf olmadığından çekişmesiz yargı işleri için "dava" teriminin kullanılması doğru değildir. Yine çekişmesiz yargıda "taraf" değil, "ilgililer" kavramı vardır. Çekişmesiz yargıda dava söz konusu olmadığı için davacı ve davalı terimlerinin de yeri yoktur.

HMK.nun 383.maddesine göre çekişmesiz yargıda sulh hukuk mahkemesinin görevi asıl olup asliye hukuk mahkemesinin görevi istisna olduğundan yalnız "mahkeme" veya "hakim" terimlerinin kullanıldığı bütün çekişmesiz yargı işleri için

../...

-3- 2012/11495 2012/11708

sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmaktadır. (Prof Dr. B.Kuru/Prof Dr. A.C.Budak İstanbul Barosu Dergisi, Cilt:85, Sayı:5, Yıl: 2011,sh:33-36) Somut olayda uyuşmazlık 17/04/2012 tarihinde yani 6100 sayılı HMK.nun yürürlüğe girmesinden sonra mahkemeye getirilmiştir. Bu durumda, faturaların, sevk irsaliysenin zayi halinde belge verilmesi talebine ilişkin uyuşmazlık 6100 sayılı HMK.nın 1.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra açılan çekişmesiz yargı işi niteliğinde olup Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.