Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2012/12949 K.2013/590

Davacılar ..., ..., ... ile davalı ......., ..... ... A..... arasındaki dava hakkında ... ..... Asliye Ticaret Mahkemesi’nden verilen ....09.2006 gün ve 2007/226, 2009/326 sayılı hükmü Dairemizin ....05.2012 gün ve 2011/7248- 2012/7012 sayılı kararı ile Bozulmasına karar verilmi....tir. Süresi içerisinde davalılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmi.... olmakla, dosya incelendi, gereği dü....ünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili davalıların trafik ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın neden olduğu kaza sonucunda müvekkillerinin desteklerinin hayatını kaybettiğini ileri sürerek davacı ... için ....709,78 TL, ............ için ....500,00 TL, ...için ....500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve davacı ... için ....000,00 TL tedavi giderinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmi....tir.

Davalılar vekilleri davanın reddini istemi....lerdir.

Mahkemece, davacı sürücünün zararını talep edemeyeceği, diğer davacılar yönünden zararın yapılan ödemeler ile kar....ılanmı.... olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmi...., bu kez davacılar vekili davanın reddini istemi....tir.

...-Dava, ölüm ve yaralanmaya bağlı olarak tedavi gideri ve destekten yoksun kalma tazminat istemine ili....kindir. Uyu....mazlık ba....kasına ait aracın sürücüsü konumunda olan davacı ...'nın meydana gelen kazada araçta yolcu olan e....inin hayatını kaybetmesi nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edip edemeyeceği, diğer bir husus ise diğer davacı çocukların annelerini kaybetmeleri nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı talep edip edemeyecekleri ve araç sürücüsünün kusurunun tazminata yansıyıp yansımayacağı noktalarında toplanmaktadır.

Destekten yoksun kalma tazminatı, 818 sayılı Borçlar Kanunu (BK)'nun 45/II. maddesinde düzenlenmi.... olup; "Ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir." ....eklinde hükme bağlanmı....tır.

...

Görülmektedir ki, destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki ya....amlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı ....ekilde ya....ayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse BK'nin 45/II. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle, ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir.

BK’nin 45. maddesinde sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ili....kiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak ....ekilde yardım eden ve olayların olağan akı....ına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır.

O halde destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anla....ılması yeterli görülür.

Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan ya....amın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı ya....ama düzeyinin altına dü....mü.... olursa, ihtiyaç bulunma ko....ulu gerçekle....mi.... sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal kar....ılanan giderlerdir (... ...'nun ....04.1982 gün, 979/...-1528 E., 1982/412 K. sayılı kararı).

Diğer taraftan, ... İçtihadı Birle....tirme Büyük Genel Kurulu'nun 06.03.1978 tarih ve .../... sayılı kararının gerekçesinde de:

"Destekten Yoksun Kalma Tazminatının eylemin kar....ılığı olan bir ceza olmayıp, ölüm sonucu ölenin yardımından yoksun kalan kimsenin muhtaç duruma dü....mesini önlemek ve ya....amının desteğin ölümünden önceki düzeyde tutulması amacına yönelik sosyal karakterde kendine özgü bir tazminat olduğu” hususu

vurgulanmı....; ... ...'nun ......2005 gün ve 2005/...-648 E.-2005/691 K. sayılı ilamında da aynı esaslar benimsenmi....tir.

Önemle vurgulanmalıdır ki, BK’nun 45/III. maddesine göre destekten yoksun kalma tazminatı, desteğin mirasçısı olarak geride bıraktığı ki....ilere değil, desteğinden yoksun kalanlarına aittir. Destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecek ki....iler, mirasçılardan ba....ka ki....iler de olabileceği hususunda da herhangi bir ihtilaf yoktur. Murisin trafik kazasından kaynaklanan bir sorumluluğu söz konusu olduğunda ve ko....ulları olu....tuğunda mirasçıları bundan sorumlu olduğu halde, aynı olay nedeniyle destekten yoksun kalan ve fakat mirasçı olmayan ki....iler bundan sorumlu değildir (HGK’nun ....06.2011 gün ve 2011/...- 142- 411 E., K. ve ....04.2011 gün ve 2011/...- 34- 216 E., K. sayılı ilamları).

Yeri gelmi....ken, davacıların açıklanan sıfatı ve hukuki konumları kar....ısında, davacılar üzerinde doğan zararın niteliği belirlenmelidir: Kural bu olmakla birlikte, dava açanların sıfatı, davanın hukuksal niteliği ve dayanağı, kusur durumunun davaya etkisinin belirlenmesinde etkilidir.

Eldeki davada da talep, destekten yoksun kalma tazminatı olduğuna göre, bu tazminatın yukarıda açıklanan özellikleri gözetilerek i....letenin ve sürücünün kusurunun davacıların haklarına ve dolayısıyla da taleplerine etkili olup olmayacağı da davanın bu niteliği gözetilerek çözüme kavu....turulmalıdır.

Destekten yoksun kalma tazminatına dayanak te....kil eden hak, salt miras yoluyla geçen bir hak olsa idi doğrudan sürücünün veya onun sorumluluğunu üstlenen i....letenin üzerinde doğup ondan mirasçılarına intikal edeceğinden, bu yöndeki savunmalar ölenin desteğinden yoksun kalanlara kar....ı ileri sürülebilecekti. Oysa yukarıda da açıklandığı üzere, destekten yoksun kalma tazminatına konu davacıların zararı, desteklerinin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalan sıfatıyla doğrudan kendileri üzerinde doğan zarardır. Bu zarardan doğan hak desteğe ait olmadığına göre, onun kusurunun bu hakka etkili olması da dü....ünülemez.

O halde somut olay yönünden kazada hayatını kaybeden annelerinin desteğinden yoksun kalan davacılar yönünden, araç sürücüsünün kusurunun davacıların zararının belirlenmesinde etkili olmayacağının kabulü gerekir. Bozma ilamı kapsamında da bu husus üzerinde durulmu....tur. O halde ............ ve .... için sürücünün kusur oranı dikkate alınmaksızın destekten yoksun

.

kalma tazminatı hesaplanmalı, davalı trafik sigortacısı ve artan teminat tutarı belirlenirse davalı ihtiyari mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu değerlendirilmelidir. Bu nedenle hükmün bozulması yerindedir.

...-Davacı ... yönünden ise, davacı aracın sürücüsüdür ve kazanın meydana gelmesinde kısmi oranda kusurlu olduğu, araç lastiğinin patlamasının da kazaya etken olduğu belirlenmi....tir.

Araç sürücüsünün kendisi üzerinde doğan zararın 2918 sayılı ...'nin 91.maddesi uyarınca aracın i....leteninin hukuki sorumluluğunu üzerin alan trafik sigortacısından talep edip edemeyeceği bir ba....ka ifade ile sürücüsünün trafik sigortacısı kar....ısında üçüncü ki....i konumunda olup olmayacağı üzerinde durulmalıdır.

2918 sayılı ...'nun 92/a maddesinde “İ....letenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu ki....ilere kar....ı yöneltebileceği taleplerin zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dı....ında olduğu” düzenlenmi....tir. Araç sürücüsü anılan yasa uyarınca i....letenin eylemlerinden sorumlu olduğu ki....i konumundadır.

Bu nedenle sürücünün kendisi üzerinde doğan zarar kendi kusuru ile meydana gelmi....se bunu araç i....letenine ve dolayısı ile trafik sigortacısına kar....ı ileri süremeyecektir. Ancak i....letenin aracın i....letilmesinden kaynaklanan bir i....letme kusuru varsa tazminat talebinde bulunabilecektir.

Davalı ... ... A.... aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olup, İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel ....artları ...-b maddesi uyarınca araç sürücüsünün zararları teminat dı....ında tutulmu....tur. Bu nedenle davacı araç sürücüsünün zararı trafik sigortacısı yönünden i....letme kusuru varsa değerlendirilmeli, ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı yönünden ise reddedilmelidir.