Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2012/15196 K.2012/14862

Vakıf hukukuna ilişkin olarak açılan davada Erzurum 2. Asliye Hukuk ve 2. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K ARAR –

Dava, vakıf senedinin tescili istemine ilişkindir.

Erzurum 2. Asliye Hukuk Mahkemesince ;6100 sayılı HMK.nın 383. maddesine göre uyuşmazlığa sulh hukuk mahkemelerinde bakılacağı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Erzurum 2.Sulh Hukuk Mahkemesi ise ;TMK 102. madde ve Türk Medeni Kanununa göre Kurulan Vakıflar Hakkındaki Tüzüğün 5.madde hükmü gereğince Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle ile görevsizlik kararı vermiştir.

TMK 102. madde hükmü “... Vakıf, yerleşim yeri mahkemesi nezdinde tutulan sicile tescil ile tüzel kişilik kazanır”, 104. Madde hükmü “Tesciline karar verilen vakıf, vakfın yerleşim yeri mahkemesi nezdinde tutulan sicile tescil edilir...” şeklindedir.

Türk Medeni Kanununa göre Kurulan Vakıflar Hakkındaki Tüzüğün 5.madde hükmü “ Vakfın tescili hususndaki başvurma vakfedenin ikametgahı Asliye Hukuk Mahkemesine yapılır .” şeklindedir.

Diğer taraftan, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK.nın 382. maddesinde, "çekişmesiz yargı işleri" düzenlenmiş aynı maddenin 1.bendinde, "Çekişmesiz yargı, hukukun, mahkemelerce, aşağıdaki üç ölçütten biren veya birkaçına göre bu yargıya giren işlere uygulanmasıdır :

a) İlgililer arasnda uyuşmazlık olamayan haller

b) İlgililerin, ileri sürebileceği herhangi bir hakkının bulunmadığı haller

c) Hakimin resen harekete geçtiği haller" olarak düzenleme yapılarak aynı Yasa’nın 383. maddesinde de çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesi olacağı hükmüne yer verilmiştir. Yasada sayılan çekişmesiz yargı işleri örnek niteliğinde olup bu ölçütlerin birine veya bir kaçına uyan işlerde çekişmesiz yargı işidir. Bu hali ile vakıf senedinin tesciline ilişkin talep çekişmesiz yargı işidir.

Yukarıda açıklanan yasa hükümlerine göre çekişmesiz yargıda "dava" deyiminin yeri olmayıp "iş" deyimi vardır. Dava, iki taraf sistemine göre kurulmuş ise de çekişmesiz yargıda birbiriyle çekişme halinde olan iki taraf olmadığından çekişmesiz yargı işleri için "dava" teriminin kullanılması doğru değildir. Yine çekişmesiz yargıda "taraf" değil, "ilgililer" kavramı vardır. Çekişmesiz yargıda dava söz konusu olmadığı için davacı ve davalı terimlerinin de yeri yoktur.

HMK.nın 383. maddesine göre çekişmesiz yargıda sulh hukuk mahkemesinin görevi asıl olup asliye hukuk mahkemesinin görevi istisna olduğundan yalnız "mahkeme" veya "hakim" terimlerinin kullanıldığı bütün çekişmesiz yargı işleri için sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmaktadır. (Prof Dr. B.Kuru/Prof Dr. A.C.Budak ... Barosu Dergisi, Cilt:85, Sayı: 5, Yıl: 2011, sh:33-36)

Somut olayda; vakıf senedinin tesciline ilişkin çekişmesiz yargı işinde görevli mahkemenin, TMK 102. -104.Madde hükmü ve Türk Medeni Kanununa göre Kurulan Vakıflar Hakkındaki Tüzüğün 5. madde hükmü gereğince Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, bu hali ile HMK 383. maddede bahsedilen aksi düzenleme bulunduğu anlaşıldığından talebin, Erzurum 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.