Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2012/15861 K.2013/2620

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde asıl ve birleştirilen dosyanın davacı vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Asıl ve birleşen davanın davacı vekilleri, davalı borçlu ... İnş. ...ve Tic. A.Ş aleyhine icra takibi yaptıklarını, borcu karşılayacak malı bulunamadığını ileri sürerek borçlunun, dava konusu alacaklarını davalı Burkay İnş. Mad. Ener. Müh.Tic.Ltd.Şti’ye temlik ettiğini ve bu davalının yaptığı takipte bir kısım alacağın diğer davalı Oftaş Of Müteahhitlik Tur.ve Tic.A.Ş’ tarafından temlik alındığını belirterek temliklerin iptali ile alacaklarının davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilleri davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacıların alacağının yapılan tasarruflardan sonra doğduğu gerekçesi ile davaların reddine karar verilmiş; hüküm, asıl ve birleşen davanın davacı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1- Birleştirilen davada verilen red hükmüne yönelik davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelemesinde,

İİK’nin 284. maddesinde İptal davası hakkının, batıl tasarrufun vukuu tarihinden itibaren beş sene geçmekle düşeceğinin belirtilmiş olmasına ve birleşen davanın 31/12/2008 tarihinde açılmış bulunmasına iptali istenen

temliklerin ise 29/09/2003 ve 30/09/2003 tarihlerinde gerçekleşmiş olmasına göre hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu nazara alındığında mahkemenin red hükmü sonucu itibariyle doğru olduğundan bu davacı vekilinin temyiz İtirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde,

Tasarrufun iptali davalarının dinlenebilmesi için borcun, iptali istenen tasarruftan önce doğması dava önkoşulu olup mahkemece res'en araştırılmalıdır. Dava koşulu gerçekleşmediği takdirde işin esası hakkında hüküm kurulamaz. Somut olayda davacı ...’ın alacağının dayanağı olan çekin 14/06/2004 keşide tarihli ve iptali istenen tasarrufların da 29/09/2003 ve 30/09/2003 tarihli oldukları açıktır.

Uygulamada çeklerin keşide tarihlerinden önce düzenlendiği ve keşide gününde ibraz edildikleri de bir vakıa olmakla bu hususa yönelik olarak davacı ile davalı borçlu arasında bir ticari ilişki bulunup bulunmadığına ilişkin olarak ticari defterler üzerinde karşılaştırmalı olarak inceleme yaptırılmalı, davacı alacağının tasarruf tarihinde önce doğup doğmadığı belirlenmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir. Açıklanan nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.