Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2012/1800 K.2013/1399

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalı tarafa zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı araç sürücüsünün kusurlu hareketi ile meydana gelen kazada desteklerinin öldüğünü açıklayıp, fazlaya dair haklarını saklı tutarak 1.000'er TL destekten yoksun kalma ve 100.000 TL manevi tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline ... verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, yetki itirazında bulunarak davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, yetkili mahkemenin Bartın asliye hukuk mahkemesi olduğuna ... verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110.maddesi ile ... Genel Şartlarının C.7.maddesinde, motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar sigortacının merkez veya şubesinin veya ... sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vukuu bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceği düzenlenmiştir. Somut olayda, trafik kazası Bartın’da vuku bulmuş ... poliçesi de Bartın’da tanzim edilmiştir. Ancak davacılar vekili davayı, sigortacının bir acenteden daha yetkili organı olan İç ... Bölge Müdürlüğü-

nün bulunduğu ...’da açtığı gözetilerek yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde ... verilmesi doğru görülmemiştir.

KARŞI OY

T.C. Anayasasının 142 maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usullerinin kanunla düzenleneceği",

2918 Sayılı Karayolları Trafik Yasası'nın 110/2 maddesinde "motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davaların, sigortacının merkez veya şubesinin veya ... sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceği",

Dava tarihinde yürürlükte bulunan mülga 1086 sayılı HUMK.nın 21. Maddesinde de " haksız bir fiilden mütevellit davanın o fiilin vuku bulduğu mahal mahkemesinde ikame olunabileceği" öngörülmüştür.

T.C. Anayasasının 142 maddesi hükmünden de açıkça anlaşıldığı üzere mahkemelerin görev ve yetkileri ancak kanunla düzenlenebilmektedir. İdari bir kararla mahkemelerin yetki ve görevlerinin tayini mümkün olmadığı gibi yargı kararları ile de yasa ile açıkça yetki verilmeyen bir mahkemenin yorum yolu ile yetkili kılınması da mümkün bulunmamaktadır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, dava tarihinde yürürlükte bulunan mülga 1086c sayılı HUMK. 21.maddesine paralel olarak 110/2 maddesi hükmünü getirmiş olup prensip olarak motorlu araç kazalarından kaynaklanan davalara uygulanır. Dolayısıyla işletene (... 85), motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunana (... 104) yarış düzenleyicilere (... 105) aracı çalan ya da gasp edenlere (... 107), sigortacıya (...

97) ve işletenle birlikte müteselsil sorumlu olan kişilere (... 88) mesela araç sürücüsüne karşı açılacak tüm davalar bu madde kapsamına girmektedir. Şu durum karşısında madde kapsamı dışındaki yerlerden birinde bir dava açıldığı ve yetki yönünden karşı konulduğu takdirde istenilen ve madde kapsamında yer alan mahkemelerden birine dosya gönderilmek üzere yetkisizlik nedeni ile dava dilekçesi red edilmelidir. (Y.4HD.

27.4.1989 gün 1037/4037 sayılı kararı, Karahasan-Tazminat Davaları S.367-369, Nomer, 2918 Sayılı ...'ya göre motorlu araç işleteninin hukuki sorumluluğu İBD 1992 S.1-3 S.86, Havutçu-Gökyayla, uygulamada 2918 sayılı ...'ya göre hukuki sorumluluk)

TTK 1301 maddesine dayanılarak açılacak ... rücu davalarında ise ... 110/2 maddesinde öngörülen yetki kuralının uygulanması mümkün değildir. Bu tür uyuşmazlıklarda ise yetki itirazının HMK'da düzenlenen yetki kurallarına göre çözümlenmesi gerekir. (Y.HGK 26.5.1990 gün 319/464 sayılı kararı, Işık Ulaş ... Hukuku S.468)

... 110/2 maddesindeki kural sigortacının sorumluluğunun söz konusu olduğu durumlar için öngörülmüş olup bu kural davacı yararına getirilmiştir. Davalı olan ... şirketine bu kuraldan yararlanması mümkün değildir. (... -Trafik Kazalarından Doğan Hukuk ve Ceza Sorumlulukları S.394, ... Uygulamalı Zarar Sigortalar Hukuku S.1052-1053)

Somut uyuşmazlıkta;

Davalı ...'in sürücü diğer davalının da ... sigortacısı olduğu araçta yolcu iken aracın geçirdiği kaza sonucu vefat eden davacılar murisinin desteğinden yoksun kalındığı iddiasıyla davacılar tarafından davalı sürücü ve ... sigortacısı aleyhinde ... Asliye Hukuk Mahkemesinde tazminat davası açılmış,

Davalı sürücü vekili, haksız fiilin Bartın'da gerçekleştiğini, müvekkilinin yerleşim yerinin de aynı yer olduğunu uyuşmazlıkta Bartın mahkemelerinin yetkili bulunduğunu bildirerek yetki itirazında bulunmuş,

Mahkemece yetki itirazının kabulü ile "mahkemenin yetkisizliğine, Bartın Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğuna" ... verilmiş,

Davacılar vekilinin temyizi üzerine sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda "davalı ... şirketinin ...'da Bölge Müdürlüğünün bulunduğu, Bölge Müdürlüğünün şube ve acenteden daha fazla yetkiye haiz olduğu 2918 Sayılı yasanın 110 maddesi gereği şube ve acentenin bulunduğu yer mahkemesinde açılabilen davanın, daha fazla yetkili bölge müdürlüğünün bulunduğu yerde açılmasını engelleyen yasa hükmü bulunmadığı yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerektiği" gerekçesiyle ... bozulmuştur.

Sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılamıyorum.

Davacılar desteğinin ölümü ile sonuçlanan trafik kazasının Bartın'da gerçekleştiği, davalı ... şirketinin merkezinin ...'da bulunduğu ... poliçesinin acente tarafından Bartın'da düzenlendiği, davalı sürücünün yerleşim yerinin de Bartın olduğu konusunda bir uyuşmazlık yoktur.

Davanın açıldığı ... Mahkemesi, 2918 sayılı yasanın 110/2 maddesinde tadat edilen, şirket merkezi-şube-acente veya kazanın vuku bulduğu yer mahkemelerinden biri değildir.

Mahkemelerin yetkisinin ancak kanunla düzenlenebileceğine ilişkin T.C Anayasasının 142.maddesi açık hükmüne rağmen yargı organının kıyas yolu ile yasada sayılmayan yer mahkemesini yetkili mahkeme olarak tayin ve tesbiti mümkün bulunmamaktadır.

Açıklanan gerekçelerle yerel mahkemenin yetkisizliğine ilişkin kararının onanması gerekirken bozulmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.