Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2012/4522 K.2012/5733

Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı 3.kişi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı (üçüncü kişi) vekili, İstanbul GOP 3. İcra Müdürlüğü’nün 2009/165, 217 ve Şişli 3. İcra Müdürlüğü’nün 2009/28925 sayılı Takip dosyalarında trafik kaydına 03.07.2009‘da haciz konulan 34 ZY 2751 plaka sayılı aracın 25.12.2007‘de noterde yapılan sözleşme ile üçüncü kişi tarafından satın alındığını, mülkiyetin hacizden önce davacıya geçtiğini, hacizden çok sonra haberdar olduklarını belirterek istihkak iddiasının kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı (alacaklı ... A.Ş.) vekili, dava konusu aracın trafik kaydına haciz konulmasından sonra 20.07.2009’da fiilen yakalandığını ve satışının da yapılarak bedelinin dava açılmadan önce ödendiğini, haczin araca el konulduğu tarihte öğrenildiğinin kabul edilmesi gerektiğini, buna göre istihkak iddiasının 7 günlük yasal hak düşürücü süre içinde ileri sürülmediğini, öte yandan satış bedeli ödendikten sonra açılan davanın dinlenemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı (... Bankası A.Ş.) vekili, haczin Şişli İcra Müdürlüğü tarafından konulması nedeni ile davanın da Şişli İcra Hukuk Mahkemeleri’nde açılması gerektiğini, araç kaydının

borçlu adına olması nedeni ile haczin konulmasında alacaklı bankanın kusurunun bulunmadığını, satışı öğrenmekle haczin kaldırılmasını talep ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı (borçlu), usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen duruşmalara gelmedikleri gibi cevap da vermemişlerdir.

Mahkemece toplanan delillere göre: “dava konusu aracın, noterde yapılan sözleşme ile üçüncü kişi tarafından satın alındığı, mülkiyetin hacizden önce davacıya geçtiği“ gerekçesi ile davanın kabulü ile iki ayrı takip dosyasından konulan haczin kaldırılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı alacaklı ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, davalı alacaklı ... ...nin de taraf bulunduğu iki ayrı takip dosyasından konulan haczin kaldırılması isteği ile İİK’nnu 96. vd. maddeleri uyarınca ileri sürülmüş “istihkak” iddiası niteliğindedir.

1.GOP 3.İcra Müdürlüğü’nün 2009/217 sayılı Takip sayılı dosyasında konulan hacze yönelik hükmün incelenmesinde;

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 4949 sayılı Yasanın 101. maddesiyle değişik 363. maddesi hükmüne göre; Yasa'nın yürürlüğe girdiği 30.7.2003 tarihinden sonra icra mahkemelerince verilecek kararların temyiz edilebilmesi için, temyize konu dava değerinin 2.000.000.000.- TL’sını geçmesi gerekir.

İİK'na 4949 sayılı Yasa'nın 102. maddesiyle eklenen Ek 1. madde uyarınca parasal sınır, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesi uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerlendirme oranında artırılması suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların (on milyon TL) 10,00.-TL ‘sını aşmayan kısımları dikkate alınmaz.

2010 yılında bu parasal sınır 4.110,00 TL olarak uygulanmıştır. Öte yandan 12.11.2010 gün ve 27757 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilen Maliye Bakanlığı’na ait 401 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nde, 2010 yılı için belirlenen yeniden değerlendirme oranı % 7,7 olarak öngörülmüştür. Buna göre, 2011 yılında icra mahkemelerince istihkak davaları sonucunda verilecek kararların temyiz edilebilmesi için, temyize konu dava değerinin 4.420,00 TL’sını geçmesi gerekir

İstihkak davalarında dava değeri alacak miktarı ile hacizli malın değerinden hangisi az ise ona göre belirlenir. Mahcuzun satışı halinde istihkak iddiası satış bedeline dönüşeceği için bu miktara bakılması gerekir.

Buna göre somut olayda, temyiz konusu dava değeri mahcuzun satış bedeli olan 3.530,00.-TL’sıdır.

Bu durumda hüküm kesin nitelik taşıdığından davalı alacaklı vekilinin temyiz dilekçesinin İİK’nun 363, 365/3, Ek 1. maddeleri uyarınca REDDİ gerekmiştir.

2. GOP 3.İcra Müdürlüğü’nün 2009/1651 sayılı Takip dosyasında konulan hacze yönelik hükmün incelenmesine gelince;

Dava konusu araç kaydına takip alacaklısının taraf olduğu iki ayrı dosyadan haciz konulmuştur.

Dava konusu haciz tarihi 06.08.2009’dur.

Diğer dosyada haciz 03.07.2009’da konulmuş, hacizli araç 25.01.2010’da dava ve takip dışı bir şahsa satılarak bedeli de dava açılmadan önce 11.03.2010’da alacaklıya ödenmiştir. Aracın mülkiyeti kesinleşen ihale ile takyidat olmadan alıcısına geçmiştir. Satış bedelinden takip dosyasına aktarılabilecek artık değer de kalmamıştır. Dolayısıyla bu dosyada dava konusu haczin konulması ile hedeflendiği gibi aracın satılarak bedelinden de alacağın karşılanması mümkün olmayacaktır.

İİK'nun 97/7 maddesi uyarınca istihkak davaları, haczedilen şeyin satılıp bedeli alacaklıya verilmesinden önce açılması gerekir.

Şeklen haciz devam etse bile İcra Müdürlüğü’ne yapılacak bir başvuru ile her zaman kaldırılmasını istemek, bununla ilgili verilen kararlara karşı da şikâyet yoluna başvurmak mümkündür.

Açıklanan bu maddi ve hukuksal olgulara göre davanın açıldığı tarih itibarı ile aynı alacaklının diğer takip dosyasından mahcuzu sattırıp bedeli alındığına göre üçüncü kişinin istihkak davası açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Aynı durum her iki takip dosyası yönünden de mevcut ise de diğer takip dosyası kesinlik sınırında kaldığından ele alınamamıştır.

Bu durum davanın açıldığı tarih itibarı ile mevcut olduğuna göre üçüncü kişinin istihkak davası açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır.

Hukuki yarar, dava şartı olup, Mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmelidir.

Davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, aksine düşüncelerle ve yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.