Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2012/5167 K.2012/9666

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... şirketi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili müvekkiline ait, davalıya kasko sigortalı aracın tek taraflı kaza sonucu hasarlandığını belirtip hasar bedelinin davalı tarafça aracın kiralık olarak kullanıldığı iddiasıyla ödenmediği bildirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000,00 TL hasar tazminatının 08.03.2011 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, sigortalı aracın kiralık olarak kullanılması sırasında kazanın gerçekleştiğini ve bu nedenle hasarın teminat kapsamında bulunmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre davanın kabulü ile davacının varsa fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 10.000,00 TL tazminatın 08.03.2011 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Dava kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Davacıya ait aracın davalı şirkete kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu ve araçtaki hasarın poliçe yürürlük süresi içinde meydana geldiği uyuşmazlık konusu değildir.

Mal Sigortaları türünden olan Kasko Sigortası Genel Şartlarının teminat kapsamını belirleyen A.1 maddesine göre, gerek hareket ve gerekse durma halinde iken sigortalının veya araç kullananın idaresi dışında ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüsü sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminatı kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değilde sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin ....nin A.5 maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir. Sigortalı rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ederse ispat külfeti yer değiştirip, oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat külfeti sigortalıya geçer.

Yukarıdaki açıklamalar altında somut olaya bakıldığında; davacı taraf kaza tesbit tutanağı, kasko sigorta poliçesi, şirket ticari defter ve kayıtları ile hasar dosyasına dayanarak aracın hasarına ilişkin olarak şimdilik 10.000,00 TL.nin davalıdan tahsilini istemiştir. Davalı ... şirketi ise davacı şirketin araç kiralama faaliyetinde de bulunduğunu, gerçeğe aykırı beyanla poliçede kullanım tarzı hususi olarak belirtilen aracın müvekkilinin bilgisi dışında kiralık araç olarak kullanımı sırasında kazanın meydana geldiğini, bu nedenle hasardan sorumlu olmadıklarını savunarak hasar bedelini ödemekten kaçınmış olup davacı şirketin ticaret sicili belgelerine dayanmıştır.

Uyuşmazlık, kazanın ihbar edilen şekilde meydana gelip gelmediği aracın kiralık olarak kullandırıldığı sırada kazanın olup olmadığı dolayısıyla hasarın teminat dışı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, davacı vekili tarafından olay sırasında aracı kullanan sürücünün davacı şirket ortaklarının yakın arkadaşı olduğu ve Denizli’deki işleri için araç istemesi üzerine şirketin özel işlerinde kullanılan aracın anılan sürücüye verildiği ve bu sürücünün kullanımı sırasında kazanın meydana geldiğinin bildirildiği belirtilip aracın kiralık olarak verildiği sırada kazaya uğradığı iddiası kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

O halde, mahkemece öncelikle davaya konu aracın dava dışı sürücü ... Dalgalı’ya kiralanıp kiralanmadığı hususunun tesbiti için davacı şirketin ticari kayıt belgeler ve defterleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılarak ayrıntılı denetime elverişli, gerekçeli bir rapor aldırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3.Kabule göre de. KSGŞ.nın B.3.3.1.2 maddesi uyarınca "onarım masraflarının sigortalı taşıtın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile taşıtın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tesbit edilmesi durumunda araç tam hasara uğramış sayılır. Aracın tam hasara uğraması halinde sigortacının azami sorumluluk haddini geçmemek üzere hasar anındaki sigorta değeri ödenir.

Bu durumda aracın Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez. Değeri tamamen ödenen araç ve aksamı, talep ettiği takdirde sigortacının malı olur.

Onarım masraflarının sigortalı taşıtın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın veya aşmasın ağır hasarlı aracın onarımının mümkün olduğunun eksper raporu doğrultusunda tesbit edilmiş olması durumunda aracın Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda trafikten çekildiğine dair "trafikten çekilmiştir." kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez." Bu hükümden açıkça anlaşılacağı üzere davalı ... şirketi

meydana gelen hasar bedelini tamemen poliçe limitleri içerisinde ödeme yükümlülüğü altında olup, sigortalı araç hurdasını sigorta ettirenin kendisine verilmesi istenmedikçe sigortacı tarafından davacı ... ettirenin uhdesinde bırakıp hurda bedelini tazminattan düşmesi olanaklı değildir. Zira kasko sigortasında aslolan araç zarar bedelinin tamamen karşılanmasıdır. Bu nedenle sigortalıdan seçimlik hakkının sorulması, aracın hurdasının kimde bırakılacağı hususunun sigortalının tercihine göre belirlenmesi, aracın hurdasının sigortacıya bırakılması yönünde tercihte bulunulması halinde sigortalının....nin B.3.3.1.2 maddesi gereğince Karayolları Trafik Yönetmeliğinin kendisine yüklediği yükümlülükleri yerine getirmesi gerekir.

HUMK.nun 275. ( HMK’nun 266. m) maddesi hükmüne göre "mahkeme çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir."

Yukarıdaki açıklamalar altında somut olaya bakıldığında; Mahkemece, İTÜ ya da Karayolları Genel Müdürlüğü fen heyetinden seçilecek hasar (tazminat) konusunda uzman bilirkişi kurulundan tüm dosya kapsamı birlikte gözetilerek aracın pertinin mi, onarımının mı uygun (ekonomik) olduğu, pertinin ekonomik olması halinde aracın riziko tarihindeki 2. el piyasa rayiç değeri ve sovtaj değerinin tesbiti hususlarında ayrıntılı denetime elverişli, gerekçeli bir rapor aldırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hasar konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması da isabetli görülmemiştir.